Tạo bước chuyển căn bản trong tư duy và phương thức quản lý an toàn thực phẩm

Quang cảnh Hội thảo. Ảnh: daibieunhandan.vn

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Phương Tuấn cho biết, sau 15 năm thi hành, Luật An toàn thực phẩm đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Trong đó, việc phân công quản lý còn phân mảnh; phương thức quản lý chưa thực sự tiệm cận với yêu cầu quản lý dựa trên đánh giá, kiểm soát nguy cơ; hạ tầng dữ liệu số chưa được kết nối, liên thông; các quy định về kiểm nghiệm còn thiếu sự đồng bộ với hệ thống pháp luật có liên quan.

Nhằm tiếp thu thêm ý kiến, luận cứ phục vụ quá trình chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật và Báo cáo thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận về 5 nhóm nội dung cốt lõi: quản lý dựa trên kiểm soát nguy cơ; cải cách phương thức quản lý thị trường; số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia; quản lý thức ăn đường phố và suất ăn tập thể; kỹ thuật lập pháp và tổ chức bộ máy quản lý theo hướng thống nhất đầu mối…

Trình bày điểm mới của Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh cho biết, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) gồm 9 chương, 75 điều, được xây dựng với định hướng tạo bước chuyển căn bản trong tư duy và phương thức quản lý.

Theo đó, quy định của Dự thảo Luật chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm; từng bước thống nhất đầu mối quản lý từ Trung ương đến địa phương; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu, hướng tới tích hợp dữ liệu của doanh nghiệp với hệ thống dữ liệu quốc gia.

Tại Hội thảo, các đại biểu cho rằng, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là yêu cầu cấp thiết nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế sau nhiều năm thi hành, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.

Theo đó, các đại biểu đã tập trung trao đổi, làm rõ các vấn đề liên quan đến: áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến trong sản xuất thực phẩm; đổi mới phương thức quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm giảm quá tải cho cơ quan quản lý, giảm chi phí tuân thủ của doanh nghiệp…

Nhiều đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu kỹ quy định về Giấy công bố sản phẩm, bởi doanh nghiệp hiện đã phải công bố thông tin về thành phần, chỉ tiêu dinh dưỡng và các nội dung liên quan. Do đó, cần làm rõ nội hàm của việc “công bố sản phẩm” trong Dự thảo Luật, tránh phát sinh thêm thủ tục nhưng không nâng cao được hiệu quả quản lý.

Đối với chứng nhận an toàn thực phẩm, cần phân định rõ giữa việc cấp giấy chứng nhận và hoạt động đánh giá, chứng nhận độc lập. Theo đó, “Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm” cần được xem như một giấy thông hành, trong khi hệ thống tổ chức chứng nhận độc lập là công cụ quan trọng để đánh giá việc đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Các ý kiến tại Hội thảo là cơ sở để các cơ quan tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật, bảo đảm chất lượng, tính khả thi và tạo sự đồng thuận cao trước khi trình Quốc hội xem xét, tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026.

N. HỒNG