Muốn làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố cần tiêu chuẩn gì?

Sau khi sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, việc kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở được thực hiện theo quy định mới tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP ngày 26.5.2026 của Chính phủ.

Người được lựa chọn làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu, từ 21 tuổi trở lên. Ảnh: Tuấn Đông

5 nhóm tiêu chuẩn cần đáp ứng

Theo Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, người được lựa chọn làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung.

Trước hết, phải là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu, từ 21 tuổi trở lên; ưu tiên người trong độ tuổi lao động theo quy định. Người được lựa chọn phải có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ, chức trách được giao.

Về phẩm chất, người giữ chức danh này phải có đạo đức tốt, gương mẫu, có uy tín trong cộng đồng và được Nhân dân tín nhiệm. Bản thân và gia đình phải gương mẫu về đạo đức, lối sống, chấp hành tốt chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Một yêu cầu quan trọng khác là phải có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức Nhân dân thực hiện các công việc tự quản của cộng đồng dân cư; đồng thời triển khai hiệu quả các nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền cấp xã giao. Quy định cũng khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu hoạt động của thôn, tổ dân phố.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố còn phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.

Ngoài ra, người được lựa chọn không được đang trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án, quyết định của tòa án.

Như vậy, tiêu chuẩn đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố không chỉ tập trung vào độ tuổi, phẩm chất và uy tín mà còn đặt yêu cầu rõ hơn về năng lực tổ chức, vận động cộng đồng, kỹ năng quản lý và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin.

Địa phương được quy định cụ thể

Theo Bộ Nội vụ, Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định tiêu chuẩn chung đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố. Căn cứ quy định này và điều kiện thực tế, UBND cấp tỉnh quy định cụ thể về tiêu chuẩn, nhiệm vụ cũng như việc quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng đối với người hoạt động không chuyên trách và người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố.

Do đó, ngoài các tiêu chuẩn chung được quy định tại Nghị định 185, từng địa phương có thể có những quy định cụ thể phù hợp với điều kiện thực tế.

Đối với chức danh Bí thư chi bộ, Bộ Nội vụ cho biết việc quy định, hướng dẫn tiêu chuẩn thuộc thẩm quyền của các tỉnh, thành ủy trên cơ sở Điều lệ Đảng và các quy định, hướng dẫn của Trung ương.

Phụ cấp được nâng lên

Cùng với việc quy định tiêu chuẩn, Nghị định 185/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh mức khoán quỹ phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Theo Bộ Nội vụ, mức khoán quỹ phụ cấp được nâng từ 4,5 lần và 6 lần mức lương cơ sở lên 6,5 lần và 8 lần mức lương cơ sở, tùy từng loại hình thôn, tổ dân phố.

Căn cứ khả năng ngân sách, quy định pháp luật và đặc thù địa phương, chính quyền cấp tỉnh có thể quy định mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn mức nêu trên.

Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố có quyền hạn gì?

Theo Điều 6 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố đại diện cho thôn, tổ dân phố trong các quan hệ liên quan đến hoạt động của cộng đồng dân cư theo quy định pháp luật.

Người giữ chức danh này cũng được mời tham gia các cuộc họp của chính quyền cấp xã liên quan trực tiếp đến cộng đồng dân cư; được phân công nhiệm vụ cho những người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố để hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ.

Đáng chú ý, căn cứ quy định của HĐND cấp tỉnh về số lượng, chức danh người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố lựa chọn người tham gia hoạt động sau khi thống nhất với Bí thư chi bộ và Trưởng ban công tác Mặt trận. UBND cấp xã quyết định công nhận hoặc cho thôi làm người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố.

Những quy định mới là cơ sở để các địa phương lựa chọn, kiện toàn đội ngũ ở cơ sở sau khi hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo yêu cầu của Chỉ thị 21/CT-TTg năm 2026.

TUẤN ĐÔNG