Thương binh Đoàn Xuân Luyến và nén tâm hương tri ân đồng đội

Quá khứ là điểm tựa

Tháng 5-1972, sau khi Quảng Trị được giải phóng, nhân dân huyện Triệu Phong và Hải Lăng (cũ) ra Vĩnh Linh sơ tán tránh bom đạn. Ở xóm Cồn, xã Triệu Long, bà nội của ông Đoàn Xuân Luyến là Đỗ Thị Con, 80 tuổi đang ốm nặng, nên mẹ ông Luyến là Đỗ Thị Lý phải ở lại quê chăm sóc. Cuối tháng 6-1972, máy bay Mỹ ném bom xuống xóm Cồn cướp đi sinh mạng của bà nội, mẹ ông Luyến và nhiều người khác.

Sau trận bom này, người ta đào bới trong đất cát tìm thi thể người thân nhưng chỉ nhặt được vài mẩu xương cho vào chiếc tiểu sành chôn cất. Đến bây giờ, mỗi khi nhớ lại những ký ức đau thương ấy, ông Đoàn Xuân Luyến thấy lòng mình thắt lại không thể nói thành lời. Chỉ những ai trong hoàn cảnh ấy mới hiểu được nỗi đau, do không xác định được danh tính người thân để lập bia thờ tự.

Đối với ông Đoàn Xuân Luyến, những ngày đau thương ấy đã nhen nhóm trong ông niềm khao khát trả thù. Dù mới 16 tuổi, nặng 42 cân, Đoàn Xuân Luyến vẫn quyết tâm gia nhập Trung đội du kích tập trung xã Triệu Long, huyện Triệu Phong (nay là xã Ái Tử, tỉnh Quảng Trị). Cũng trong năm 1972, ngụy quyền tập trung lực lượng tinh nhuệ mở chiến dịch phản công tái chiếm Quảng Trị. Mặt đất bị B-52 rải thảm. Chính quá khứ đau thương ấy đã trở thành điểm tựa tinh thần cho Đoàn Xuân Luyến nỗ lực vươn lên chiến thắng nghèo nàn trên con đường lập thân lập nghiệp sau này.

Thương binh Đoàn Xuân Luyến tặng quà cho người có công với cách mạng thôn Bắc Long, xã Ái Tử, tỉnh Quảng Trị, ngày 26-7-2026.

Đoàn Xuân Luyến từng tham gia chiến đấu giữ cửa ngõ Đông Bắc Thành cổ Quảng Trị trong Chiến dịch 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, cũng là người từng cắm cờ giữ đất vùng giải phóng trước khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Sau Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Đoàn Xuân Luyến được cử đi học y sĩ.

Tốt nghiệp ra trường, ông được phân công công tác ở vùng sâu, vùng xa phía Tây tỉnh Quảng Trị trong 5 năm, trước khi về đồng bằng công tác tiếp 7 năm. Năm 1990, ông Đoàn Xuân Luyến làm nhân viên y tế, theo đoàn lao động Việt Nam sang Bulgaria xây dựng nhà máy điện 3 năm, rồi về nước, chuyển sang lĩnh vực kinh doanh vật liệu xây dựng.

Những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ XX, nền kinh tế nước ta đối mặt với khó khăn. Thời kỳ này, ông Đoàn Xuân Luyến đã có 2 con, vợ là nhân viên Công ty Thương nghiệp Đông Hà, cả gia đình sống trong căn phòng tập thể chỉ 10m2 ở khu phố 5, thành phố Đông Hà.

Sau nhiều đêm trăn trở tìm lối đi để thoát khỏi cái nghèo cái khó, ông Luyến bàn với vợ thuê địa điểm mở cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng, rồi vay vốn ngân hàng để lập nghiệp.

Với phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, “năng nhặt chặt bị”... từ cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng bé nhỏ ban đầu, ông Đoàn Xuân Luyến dần tích lũy kinh nghiệm, kiến thức, đặt nền móng cho sự ra đời của Công ty TNHH Thương mại số 1 vào năm 1999. Từ đây, ông Đoàn Xuân Luyến ghi tên mình vào đội ngũ doanh nhân cựu chiến binh làm kinh tế của tỉnh Quảng Trị.

Sau 27 năm chèo lái con thuyền doanh nghiệp vượt qua bao sóng gió, ông Đoàn Xuân Luyến nhận ra rằng, trong quá trình quản trị doanh nghiệp, “người cầm lái” rất cần coi trọng văn hóa doanh nghiệp thông qua việc ứng xử với người lao động, với khách hàng, đối tác và cộng đồng xã hội”. Đến nay, Công ty TNHH Thương mại số 1 đã tiến một bước dài trong việc xây dựng và xác lập giá trị thương hiệu của doanh nghiệp. Từ 7 cán bộ, nhân viên, đến nay công ty đã có hơn 200 cán bộ, công nhân viên. Thực hiện mục tiêu đa ngành nghề sản phẩm, hiện nay công ty có dây chuyền tấm lợp Fibro xi măng công nghệ tự động mang thương hiệu “Tấn phát Tâm Châu”; một nhà máy cơ khí chuyên sản xuất, gia công nhà thép tiền chế... với doanh thu 310 tỷ đồng/năm; thu nhập bình quân người lao động 10 triệu đồng/người/ tháng.

Tại Hội nghị điển hình tiên tiến trong phong trào “Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi” giai đoạn 2021-2026 của Hội Cựu chiến binh tỉnh Quảng Trị năm 2026, ông Đoàn Xuân Luyến được báo cáo thành tích của doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp của ông từng được nhận nhiều phần thưởng cao quý của các cấp như: Huân chương Lao động hạng Ba; 14 bằng khen của Trung ương và địa phương; 4 giấy khen và giấy chứng nhận “Hội viên sản xuất kinh doanh giỏi cấp Trung ương”...  Đằng sau những con số ấy là quá trình vươn lên không ngừng nghỉ của ông Đoàn Xuân Luyến và doanh nghiệp trên con đường hội nhập.

Ông Đoàn Xuân Luyến trao biển xây dựng Nhà thờ Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Danh ở thôn Bắc Long, xã Ái Tử, tỉnh Quảng Trị.  

Giàu lòng nhân ái, trọng nghĩa tình

Lâu nay, khi nhắc đến ông Đoàn Xuân Luyến, người dân Quảng Trị thường nhớ đến người thương binh cao chừng mét sáu, da ngăm đen, có nụ cười luôn nở trên môi đầy thân thiện. Nhưng điều làm người ta nhớ đến ông không phải về vóc dáng, mà là nhân cách của một người có trái tim nhân ái, sẵn sàng giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn.

Những năm qua, doanh nghiệp của ông đã trích số tiền hơn 1,5 tỷ đồng từ nguồn lợi nhuận doanh nghiệp để ủng hộ các “Quỹ Đền ơn đáp nghĩa”, “Quỹ tri ân đồng đội”, “Quỹ vòng tay nhân ái”, “Quỹ vì người nghèo”, “Quỹ Khuyến học, khuyến tài”, “Quỹ tiếp sức đến trường cho học sinh, sinh viên”; hỗ trợ xây dựng nhà công vụ cho giáo viên tại điểm trường thôn Chai, xã Tả Long, huyện Đăkrong (nay là xã Đăkrong), tỉnh Quảng Trị; giúp đỡ đồng bào nghèo sửa chữa nhà sau lụt bão; xây dựng nhà thờ Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Danh ở thôn Bắc Long, xã Ái Tử; tặng quà cho người có công Trung đoàn 27 và xã Ái Tử...

Tiếp xúc với ông Đoàn Xuân Luyến, tôi nhận thấy, ngoài tinh thần năng động sáng tạo, dám nghĩ dám làm, dám dấn thân của một người cầm lái doanh nghiệp, ông còn là người coi trọng ân tình và khao khát sẻ chia. Với ông, “đồng đội chết cho mình được sống” là món nợ máu xương không bao giờ trả được. Vậy nên, ông tiết kiệm chi phí nhằm tạo ra lợi nhuận để chia sẻ lợi ích của doanh nghiệp với cộng đồng thông qua việc “Đền ơn đáp nghĩa”, “An sinh xã hội”.

Tự hào thay doanh nhân Đoàn Xuân Luyến, một thương binh “tàn nhưng không phế”, đang lan tỏa tấm lòng vì cộng đồng của một cựu chiến binh từng vào sinh ra tử, trong hành trình đưa doanh nghiệp vươn lên hội nhập cùng quốc tế.

NGUYỄN VĂN Á