Xác lập các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị. (Ảnh: DUY LINH)

Sáng 24/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, với 465/474 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Phát triển đô thị.

Luật gồm 5 chương, 66 điều quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển thành phố là đô thị loại đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt.

Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ: Trên cơ sở nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội và Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng của Đảng, xác lập các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội đáp ứng yêu cầu thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt nói chung, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, thành phố khác, khu kinh tế đặc biệt và đầu tư xây dựng dự án khu đô thị lấn biển; góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Việc chỉnh lý dự thảo Luật được thực hiện trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc bảo đảm tính hợp hiến, đổi mới tư duy lập pháp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với năng lực, điều kiện bảo đảm thực hiện và trách nhiệm giải trình; phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương phù hợp với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, tạo không gian phát triển với tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Về quy hoạch (điểm a khoản 2 Điều 10 và điểm d khoản 1 Điều 45): Dự thảo Luật bổ sung thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố trong việc điều chỉnh cục bộ Quy hoạch tổng thể thành phố, bảo đảm yêu cầu thống nhất quản lý nhà nước về quy hoạch, sự kết nối giữa Quy hoạch của thành phố với quy hoạch ở khu kinh tế đặc biệt trong trường hợp khu kinh tế đặc biệt nằm trên địa bàn thành phố.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. (Ảnh: DUY LINH)

Về khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp (Điều 21 và khoản 6 Điều 63): Dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng bổ sung thẩm quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định yêu cầu, điều kiện cụ thể của phòng giao dịch của chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong khu thương mại tự do nhằm kiểm soát chặt chẽ, hạn chế rủi ro về quản lý ngoại hối, phòng, chống rửa tiền cũng như tránh tạo sức ép cạnh tranh lớn đối với các ngân hàng trong nước. Đồng thời, bổ sung thẩm quyền của Chính phủ trong việc quy định trình tự, thủ tục công nhận, gia hạn, tạm đình chỉ, đình chỉ việc áp dụng chế độ ưu tiên hải quan đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, tạo cơ sở để hoàn thiện các cơ chế pháp lý cụ thể cho tổ chức thực hiện.

Về phát triển hạ tầng năng lượng và công nghiệp năng lượng (Điều 25): Dự thảo Luật đã được tiếp thu, bổ sung đầy đủ thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố trong việc quy định các nội dung về mua bán điện trực tiếp, gồm đối tượng, điều kiện tham gia, cơ chế thực hiện và trách nhiệm của đối tượng tham gia mua bán điện trực tiếp, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý trong tổ chức thực hiện cũng như tính khả thi, thống nhất, an toàn và ổn định trong vận hành hệ thống điện...

Về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển, tiếp thu ý kiến các vị đại biểu Quốc hội, được sự thống nhất của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung về cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt để quy định cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển, bảo đảm phù hợp với mục tiêu của chính sách và cấu trúc của dự thảo luật.

Trong đó quy định nguyên tắc đầu tư xây dựng phát triển khu đô thị lấn biển, điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược, ưu đãi hỗ trợ, nghĩa vụ nhà đầu tư, thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất và cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.

VY ANH