Quốc hội khóa XVI: Xác lập cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy phát triển đô thị

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Sáng 24/8, với 465/474 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Phát triển đô thị.

Luật này quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển thành phố là đô thị loại đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt. Luật gồm 5 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.

Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ: Trên cơ sở nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội và Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng của Đảng, xác lập các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội đáp ứng yêu cầu thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt nói chung, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, thành phố khác, khu kinh tế đặc biệt và đầu tư xây dựng dự án khu đô thị lấn biển; góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng "2 con số" và phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Việc chỉnh lý dự thảo Luật được thực hiện trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc bảo đảm tính hợp hiến, đổi mới tư duy lập pháp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với năng lực, điều kiện bảo đảm thực hiện và trách nhiệm giải trình; phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương phù hợp với phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm," tạo không gian phát triển với tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Về quy hoạch (điểm a khoản 2 Điều 10 và điểm d khoản 1 Điều 45): Dự thảo Luật bổ sung thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc điều chỉnh cục bộ Quy hoạch tổng thể Thành phố, bảo đảm yêu cầu thống nhất quản lý nhà nước về quy hoạch, sự kết nối giữa Quy hoạch của Thành phố với quy hoạch ở khu kinh tế đặc biệt trong trường hợp khu kinh tế đặc biệt nằm trên địa bàn Thành phố.

Về khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp (Điều 21 và khoản 6 Điều 63): Dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng bổ sung thẩm quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định yêu cầu, điều kiện cụ thể của phòng giao dịch của chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong khu thương mại tự do nhằm kiểm soát chặt chẽ, hạn chế rủi ro về quản lý ngoại hối, phòng, chống rửa tiền cũng như tránh tạo sức ép cạnh tranh lớn đối với các ngân hàng trong nước.

Đồng thời, bổ sung thẩm quyền của Chính phủ trong việc quy định trình tự, thủ tục công nhận, gia hạn, tạm đình chỉ, đình chỉ việc áp dụng chế độ ưu tiên hải quan đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, tạo cơ sở để hoàn thiện các cơ chế pháp lý cụ thể cho tổ chức thực hiện.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Về phát triển hạ tầng năng lượng và công nghiệp năng lượng (Điều 25): Dự thảo Luật đã được tiếp thu, bổ sung đầy đủ thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc quy định các nội dung về mua bán điện trực tiếp, gồm đối tượng, điều kiện tham gia, cơ chế thực hiện và trách nhiệm của đối tượng tham gia mua bán điện trực tiếp, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý trong tổ chức thực hiện cũng như tính khả thi, thống nhất, an toàn và ổn định trong vận hành hệ thống điện...

Về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển (Điều 19): Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển, bảo đảm phù hợp với mục tiêu của chính sách và cấu trúc của dự thảo Luật.

Trong đó quy định: Nguyên tắc đầu tư, xây dựng, phát triển khu đô thị lấn biển; điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược; ưu đãi, hỗ trợ và nghĩa vụ của nhà đầu tư; thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất; cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án.

Phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội

Trong phiên họp sáng 24/8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án với 473/476 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành.

Nghị quyết gồm 8 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027; quy định một số chỉ tiêu, nhiệm vụ trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, báo cáo, giám sát việc thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ quy định tại Nghị quyết.

Về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, Nghị quyết đề ra chỉ tiêu phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; bảo đảm việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%; tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm đạt trên 75%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm rất nghiêm trọng đạt trên 90%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng đạt trên 90%; bảo đảm 100% các vụ việc đã xác định có dấu hiệu tội phạm đều phải được khởi tố vụ án để điều tra theo quy định của pháp luật.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Cơ quan điều tra, Cơ quan thanh tra, Kiểm toán nhà nước, Viện kiểm sát, Tòa án, Cơ quan thi hành án phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý, áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để thu hồi tiền, tài sản trong các vụ việc, vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế đạt trên 60%, trong đó tại giai đoạn điều tra đạt từ 65% trở lên trên tổng giá trị tiền, tài sản thực tế thu hồi nêu trên.

Cho phép di chuyển 2 di tích để thực hiện tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội

Với 427/453 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc di chuyển 2 di tích lịch sử - văn hóa trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.

Nghị quyết cho phép áp dụng cơ chế, chính sách quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đối với việc di chuyển 2 di tích lịch sử-văn hóa gồm: Đình Đông Côi, phường Thuận Thành và Đình Tam Sơn, xã Lương Tài, thành phố Bắc Ninh trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn thành phố Bắc Ninh.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội.

Cụ thể, một số ý kiến đề nghị việc xem xét sự cần thiết phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển hạ tầng chiến lược với nhiệm vụ gìn giữ các giá trị cốt lõi của di tích và đời sống văn hóa gắn với di tích.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát và xác định việc di chuyển di tích chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết, không còn biện pháp thay thế để bảo tồn tại chỗ. Đồng thời, quá trình di chuyển phải bảo tồn tối đa, phát huy giá trị của di tích, bảo đảm công khai, minh bạch và có tham vấn ý kiến người dân.

Về phạm vi điều chỉnh, có ý kiến đề nghị xác định rõ dự thảo Nghị quyết chỉ áp dụng đối với 2 di tích trong phạm vi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, không sử dụng cơ chế hướng dẫn để mở rộng thêm đối tượng.

Tiếp thu ý kiến này, Chính phủ đã rà soát và chỉnh lý dự thảo theo hướng chỉ áp dụng Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội đối với 2 di tích cụ thể là đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài. Đối với đền Tân Trăn, xã Lâm Thao, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát kỹ thực trạng và các vấn đề liên quan đến quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo. Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ không đưa di tích này vào dự thảo Nghị quyết./.

(TTXVN/Vietnam+)