Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa góp ý nhiều nội dung quan trọng vào các dự thảo luật

Đồng chí Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa chủ trì phiên thảo luận tổ. Ảnh: Lâm Hiển

Thảo luận về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình mục tiêu quốc gia, các ĐBQH cho rằng chủ trương này là đúng, trúng, phù hợp và rất cần thiết nhằm giảm giao thoa, trùng lặp; phân bổ nguồn lực linh hoạt hơn, tăng tính chủ động và trách nhiệm của địa phương, đồng thời tạo điều kiện để người dân được tiếp cận đồng bộ các chính sách.

Các đại biểu đề nghị việc phân bổ, điều chuyển nguồn lực trước hết phải căn cứ vào mục tiêu, mức độ khó khăn và nhu cầu thực tế. Nếu máy móc dựa vào tiến độ giải ngân, những địa bàn khó khăn, năng lực tổ chức thực hiện còn hạn chế có nguy cơ lại là những nơi mất đi nguồn lực cần thiết cho phát triển.

ĐBQH Cao Thị Xuân, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Tán thành với sự cần thiết tích hợp 4 chương trình thành một chương trình mục tiêu quốc gia tổng thể, ĐBQH Cao Thị Xuân, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng, vấn đề quan trọng không nằm ở việc hợp nhất về tên gọi hay đưa các chương trình hiện hành vào chung một nghị quyết, mà phải tạo được sự thay đổi thực chất trong mục tiêu, cơ chế tổ chức và phương thức triển khai.

Việc tích hợp phải bảo đảm nguyên tắc kế thừa, không làm mất đi các mục tiêu, cơ chế và chính sách đặc thù đã được Quốc hội quyết định; đồng thời, nội dung nghị quyết phải thể hiện đúng tinh thần “tích hợp thực chất, không phải tích hợp cơ học”. Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát để tạo sự thống nhất thực sự giữa các mục tiêu, cơ chế tổ chức và phương thức triển khai.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Cùng quan điểm không để việc tích hợp làm mờ nhạt các mục tiêu đặc thù, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh, mỗi mục tiêu của 4 chương trình hiện hành đều gắn với những yêu cầu phát triển cụ thể. Vì vậy, tích hợp là để thống nhất mục tiêu chung, cơ chế quản lý và nguồn lực, nhưng những nội dung đặc thù về văn hóa, y tế, giáo dục, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn phải được bảo đảm.

Theo đại biểu, nếu không có cơ chế theo dõi riêng, có thể xuất hiện xu hướng địa phương ưu tiên các công trình lớn, dễ giải ngân, trong khi những nhiệm vụ tác động trực tiếp đến đời sống người dân như hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo, y tế cơ sở, dinh dưỡng học đường hay thiết chế văn hóa cơ sở lại bị xếp sau. Vì vậy, đại biểu tán thành việc hệ thống mục tiêu được thể hiện thành phụ lục chi tiết theo từng nhóm lĩnh vực, đồng thời đề nghị thống kê riêng nguồn vốn và kết quả đầu ra của từng nhóm mục tiêu trên hệ thống dữ liệu.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh cũng đề nghị cân nhắc kỹ việc lấy kết quả giải ngân làm tiêu chí quyết định mức vốn hỗ trợ. Nguyên tắc phân bổ trước hết phải căn cứ vào mục tiêu, mức độ khó khăn và đối tượng ưu tiên; kết quả thực hiện nên được sử dụng ở bước sau để điều chỉnh và khuyến khích những nơi làm tốt.

ĐBQH Lương Thị Hoa, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Từ thực tiễn từng tham gia Ban Chỉ đạo thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia ở cấp huyện và cấp xã, ĐBQH Lương Thị Hoa, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cũng đánh giá việc tích hợp 4 chương trình ở thời điểm hiện nay là đúng, trúng và cần thiết, để giảm đầu mối, giảm thủ tục, tăng hiệu quả.

Nghị quyết được ban hành sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả thực hiện các chương trình, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng “2 con số”.

Đại biểu Lương Thị Hoa đề nghị trao quyền chủ động hơn cho UBND các tỉnh, thành phố trong tổ chức lồng ghép nguồn vốn, phù hợp với điều kiện và khả năng cân đối của từng địa phương. Đồng thời, đại biểu cũng chỉ ra mâu thuẫn cần được xử lý giữa nhu cầu đầu tư và khả năng hấp thụ vốn. Nhiều địa phương có năng lực hấp thụ vốn thấp lại chính là những địa bàn khó khăn và cần đầu tư nhiều nhất. Nếu chỉ dựa vào kết quả giải ngân để ưu tiên bổ sung vốn cho những nơi làm tốt, còn những nơi giải ngân chậm bị cắt giảm hoặc không được bổ sung nguồn lực, khoảng cách phát triển giữa các địa phương có thể tiếp tục gia tăng.

Từ thực tế này, ĐBQH Lương Thị Hoa đề nghị có giải pháp hỗ trợ thiết thực cho những địa phương khó khăn nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, qua đó vừa đáp ứng nhu cầu đầu tư, vừa bảo đảm nguồn lực được sử dụng hiệu quả.

ĐBQH Vũ Tiến Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

ĐBQH Vũ Tiến Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cũng cho rằng, mục tiêu của việc hợp nhất không chỉ là giảm đầu mối, thủ tục mà quan trọng hơn phải bảo đảm chính sách đến với người dân nhanh hơn, đúng đối tượng và tạo chuyển biến thực chất, nhất là đối với người nghèo, đồng bào vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn.

Đề cập cơ cấu nguồn lực, ĐBQH Vũ Tiến Dũng cho rằng không nên áp dụng một cách cơ học tỷ lệ 75% vốn đầu tư công và 25% kinh phí thường xuyên, bởi có thể dẫn tới thiếu nguồn lực cho những nhiệm vụ quan trọng như hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, giáo dục, y tế, văn hóa và các chính sách đặc thù. Việc phân bổ cần linh hoạt hơn, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm nhiệm vụ và từng địa bàn.

ĐBQH Bùi Văn Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Góp ý vào Định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), đại biểu Bùi Văn Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng: việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, không nên chỉ hiểu là nhập hai đạo luật, mà quan trọng hơn là “nối được quyết định chi tiền với trách nhiệm về hiệu quả của đồng tiền đó”.

Đại biểu đề nghị Luật phân biệt rõ hơn giữa “kiểm soát chi” và “chịu trách nhiệm về chi". Đối với đơn vị sự nghiệp công lập đã được giao tự chủ, theo đại biểu, nên chuyển mạnh hơn từ “kiểm soát từng khoản chi” sang “kiểm soát kết quả và trách nhiệm của người quyết định chi”.

Đối với việc tăng thu và chuyển nguồn, đại biểu cho rằng: Dự thảo mở rộng quyền chủ động là đúng. Nhưng nếu dự toán thu thấp thì cuối năm dễ có “tăng thu”; chi chưa hết thì tiếp tục được chuyển nguồn, vô hình chung chúng ta có thể tạo ra động cơ dự toán an toàn và giải ngân chậm. Vì vậy, theo đại biểu, cần xác lập một nguyên tắc: Tiết kiệm thì phải được khuyến khích; chậm chi thì không thể được coi là tiết kiệm. Chuyển nguồn phải là ngoại lệ có điều kiện. Khoản chuyển nguồn kéo dài cần công khai theo từng đơn vị và phải trở thành một chỉ số đánh giá người đứng đầu. Bởi “kỷ luật ngân sách không chỉ là chi đúng, mà còn phải chi đúng lúc”.

Từ trải nghiệm quản lý thực tế, đại biểu đề nghị Luật giải quyết rõ một quan hệ: “quyền quyết định đến đâu, trách nhiệm phải đến đó”. Nếu làm được điều này, chúng ta sẽ giảm được một tình trạng khá phổ biến trong quản lý ngân sách: nhiều người cùng kiểm soát một đồng tiền, nhưng chưa chắc đã có một người chịu trách nhiệm đến cùng về hiệu quả của đồng tiền ấy.

Đối với Định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024; Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023; Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, các đại biểu bày tỏ sự thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi các luật này; đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát những quy định còn bất cập, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa các luật, tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững.

Góp ý vào Định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa phát biểu 6 nhóm vấn đề, kèm theo kiến nghị sửa đổi cụ thể về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai và một số vấn đề dân sinh cử tri kiến nghị nhiều.

Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ đánh giá tác động đầy đủ, lấy ý kiến thực chất các đối tượng chịu sự tác động, đặc biệt là người có đất bị thu hồi và các cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa; đồng thời bảo đảm tính ổn định tương đối của chính sách đất đai sau lần sửa đổi này, để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất lâu dài.

ĐBQH Lê Thanh Hoàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Góp ý vào Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023; Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, đại biểu Lê Thanh Hoàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng: Nên nghiên cứu để được hợp nhất hai luật này, đồng thời phải quan tâm nhiều hơn đến quyền lợi của người mua; bởi trên thực tế, phát sinh nhiều tình huống mà người mua không được bảo vệ. Qua phân tích những tình huống phát sinh từ thực tế, đại biểu đề nghị trong thời điểm này nên dừng cho phép mua bán, chuyển nhượng nhà ở hình thành trong tương lai để tránh việc đầu cơ.

Các ý kiến phát biểu của Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tập trung vào những vấn đề thực tiễn, hướng tới hoàn thiện chính sách theo hướng rõ trách nhiệm, tăng tính chủ động, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích chính đáng của người dân.

Cẩm Tú