Đề xuất các nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi

Đồng chí Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên chủ trì phiên thảo luận Tổ. 

Thảo luận về Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035, đại biểu Hà Sỹ Huân, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Thái Nguyên đánh giá việc tích hợp 4 chương trình sẽ góp phần tăng tính chủ động, đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương. Qua đó, cấp cơ sở có thể lồng ghép nguồn lực, xác định nhiệm vụ trọng tâm phù hợp với điều kiện của từng địa phương và nâng cao hiệu quả của các dự án.

Đại biểu cho rằng dự thảo nghị quyết đã đề xuất nhiều giải pháp, thủ tục thuận lợi cho cơ sở. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng nghị định hướng dẫn, Chính phủ cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, nhất là đối với các dự án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản, giá trị không lớn như đường giao thông, kênh mương, nhà văn hóa. Cơ chế thực hiện cần tạo điều kiện để người dân và cộng đồng trực tiếp tham gia, được thụ hưởng; đồng thời tăng cường hậu kiểm thay cho tiền kiểm.

Đại biểu Hà Sỹ Huân, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Thái Nguyên.

Đại biểu đề nghị có cơ chế đặc thù về sử dụng đất, phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo đại biểu, nguồn lực của nhiều địa phương còn hạn chế, trong khi một số tình huống thiên tai đòi hỏi phải xử lý khẩn cấp. Vì vậy, cần cho phép vận dụng nguồn lực của chương trình để di dời kịp thời các hộ, nhóm hộ có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sạt lở và các loại hình thiên tai khác; thẩm quyền quyết định nên được phân cấp cho chính quyền địa phương để kịp thời tổ chức thực hiện, nâng cao tính khả thi và hiệu quả của chính sách.

Góp ý về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), đại biểu Nguyễn Công Hoàng (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái nguyên) đồng tình với các định hướng quy định về ngân sách nhà nước và đầu tư công, qua đó đồng bộ quy trình giao dự toán với kế hoạch đầu tư, bảo đảm nguồn lực được phân bổ đúng nhu cầu, đúng dự án. Việc bổ sung các khái niệm mới, siết chặt kỷ luật tài khóa, tăng cường phân cấp, phân quyền và hoàn thiện cơ chế báo cáo, giám sát từ Hội đồng nhân dân đến các cơ quan quản lý nhà nước được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong quản lý tài chính công. Đại biểu đề nghị sớm hoàn thiện dự án Luật để nâng cao tính chủ động, hợp lý và hiệu quả trong lập, triển khai kế hoạch đầu tư công.

Đại biểu Nguyễn Công Hoàng (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) thảo luận tại Tổ.

Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035, đại biểu Nguyễn Công Hoàng cơ bản nhất trí với định hướng chú trọng phát triển văn hóa, kinh tế xanh và bền vững; đẩy mạnh chuyển đổi số; tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương; nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo đại biểu, phát triển du lịch ở khu vực nông thôn, miền núi cần gắn với bảo tồn cảnh quan và môi trường tự nhiên, hạn chế bê tông hóa, tránh đầu tư các công trình nhân tạo không phù hợp. Đây là yếu tố quan trọng để hình thành những sản phẩm du lịch xanh, bền vững và có bản sắc.

Về thiết chế văn hóa, đại biểu đề nghị rà soát, quy hoạch lại hệ thống bảo tàng, hạn chế xây dựng mới, đồng thời nghiên cứu tích hợp các bảo tàng có quy mô nhỏ và đẩy mạnh số hóa hiện vật, tư liệu. Cách làm này vừa nâng cao hiệu quả quản lý, mở rộng quy mô trưng bày, vừa tiết kiệm đất đai, tài sản và nguồn vốn đầu tư công.

Đối với hệ thống thư viện, cần thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển tài nguyên điện tử và mô hình thư viện tích hợp phù hợp với nhu cầu tiếp cận thông tin hiện nay. Đại biểu nhấn mạnh văn hóa, nghệ thuật, giáo dục và du lịch phải có sự liên kết, bổ trợ lẫn nhau. Từ hiệu ứng của một số tác phẩm điện ảnh đối với quảng bá điểm đến, đại biểu đề nghị chương trình quan tâm đầu tư các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật có giá trị lịch sử, giáo dục và khả năng tạo sức hút du lịch; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành để hình thành các điểm đến, chuỗi sản phẩm du lịch gắn với nền tảng văn hóa và những giai đoạn lịch sử tiêu biểu.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) thảo luận tại Tổ.

Tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) đã đóng góp nhiều kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về việc tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia.

Đại biểu đề nghị cần xác định rõ vai trò cơ quan đầu mối và cơ quan phối hợp, phân công rõ ràng sẽ giúp bộ máy vận hành thông suốt từ Trung ương đến cơ sở, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số; cần sớm ban hành hướng dẫn chi tiết để các tỉnh, thành phố chủ động rà soát, kiểm đếm và triển khai tích hợp 4 chương trình phù hợp với điều kiện thực tiễn địa bàn; quán triệt tinh thần gom nhóm, tích hợp nhiều nội dung vào trong cùng một nghị định hoặc thông tư. Tránh tình trạng ban hành quá nhiều văn bản nhỏ lẻ khiến cán bộ cấp xã khó tiếp cận, lúng túng trong triển khai và làm chậm tiến độ; cắt giảm mạnh mẽ thủ tục hành chính và thực hiện giao quyền, khoán theo sản phẩm đầu ra, điều này sẽ giúp các địa phương chủ động hướng dẫn và thực hiện đạt hiệu quả cao nhất.

Tham gia thảo luận, đại biểu Hồ Thị Kim Ngân (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) quan tâm mục tiêu đến năm 2030 cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

 Đại biểu Hồ Thị Kim Ngân phát biểu thảo luận tại Tổ.

Theo đại biểu, cả nước hiện còn hơn 12.000 thôn đặc biệt khó khăn, các giải pháp và việc tổ chức thực hiện chương trình phải được triển khai quyết liệt để đảm bảo đạt mục tiêu. Đại biểu đề nghị cần có cơ chế đặc thù về nguồn lực đầu tư đối với các xã, thôn đặc biệt khó khăn, bảo đảm ưu tiên nguồn lực và tạo chuyển biến thực chất tại các địa bàn này.

Góp ý về nội dung chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển tại nhiệm vụ trọng tâm của chương trình, đại biểu Hồ Thị Kim Ngân cho rằng, bên cạnh mục tiêu nâng cao năng lực của bác sĩ chuyên khoa, cần bổ sung cơ chế phù hợp để thu hút và giữ chân đội ngũ bác sĩ chuyên khoa có trình độ, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn đặc biệt khó khăn.

Triệu Tuyên