Trung tâm tài chính quốc tế phải là đầu mối dẫn vốn, luân chuyển dòng vốn quốc tế

Sáng 11/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển đô thị.

Bản lề nối liền nguồn lực trong nước với thị trường vốn toàn cầu

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) nhận định, Trung tâm tài chính quốc tế không phải là một nội dung đứng độc lập mà là một bộ phận cốt lõi làm nên bản sắc của một đô thị đặc biệt như Tp.Hồ Chí Minh.

Bên cạnh các cơ chế về tổ chức bộ máy, ngân sách, khoa học công nghệ hay liên kết vùng, năng lực huy động và dẫn vốn quốc tế chính là động cơ bảo đảm cho toàn bộ bộ máy đô thị vận hành.

Do đó, theo đại biểu, việc đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào một đạo luật về phát triển đô thị thay vì chỉ dừng ở một nghị quyết có ý nghĩa khẳng định cam kết dài hạn, ổn định của Nhà nước về xây dựng một trung tâm tài chính tầm khu vực.

ĐBQH Lã Thanh Tân (Ảnh: Media Quốc hội).

Đáng chú ý, Điều 23 được thiết kế để kế thừa và bổ sung hệ thống pháp lý đã được Quốc hội ban hành tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 cùng các văn bản hướng dẫn. Điều này tiếp nối, luật hóa thẩm quyền của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố, đồng thời quy định nghĩa vụ của các cơ quan điều hành là những nội dung Nghị quyết 222 chưa quy định.

Những quy định này trực tiếp trao cho chính quyền thành phố các công cụ thể chế để biến tiềm năng thành hiện thực.

"Bản chất của một Trung tâm tài chính quốc tế là phải đóng vai trò đầu mối dẫn vốn, thu hút và luân chuyển dòng vốn quốc tế vào nền kinh tế trong nước, không chỉ là nơi đặt trụ sở của các định chế nước ngoài", ông Tân nói.

Đại biểu cũng xuất bổ sung một nội dung vào Điều 23 của dự thảo Luật Phát triển đô thị theo hướng: Chính phủ, chính quyền thành phố và các tổ chức trong nước nếu đủ điều kiện phát hành, thì được sử dụng dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ của thành viên phù hợp với giấy phép trong phạm vi phục vụ hoạt động phát hành, niêm yết, giao dịch chứng khoán nhằm thu hút vốn quốc tế.

Đây chính là cầu nối cần thiết để Trung tâm tài chính quốc tế thực sự vận hành như một bản lề nối liền nguồn lực trong nước với thị trường vốn toàn cầu.

Với mục tiêu là đưa thành phố vào mạng lưới các Trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu khu vực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số thông qua huy động vốn chung, dài hạn, thúc đẩy tài chính xanh và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài với nhu cầu phát triển hạ tầng, công nghệ của thành phố.

"Những định hướng này chỉ khả thi khi có một khung pháp lý ổn định, vượt trội và gắn kết. Điều mà dự thảo Luật Phát triển đô thị, với Điều 23 đang hướng tới. Theo tôi, Điều 23 không chỉ giải quyết một cơ chế đặc thù cho một đô thị, mà sẽ đặt nền móng pháp lý cho một thiết chế tài chính mới, góp phần huy động nguồn lực cho phát triển đất nước trong giai đoạn tới", đại biểu Lã Thanh Tân nêu ý kiến.

Quyền càng mạnh, trách nhiệm và kiểm soát càng phải rõ

Tham gia thảo luận, ĐBQH Trịnh Ngọc Phương (đoàn Tây Ninh) cho rằng, cần xác định rõ Trung tâm tài chính quốc tế phải là nơi huy động, phân bổ và dẫn dắt nguồn vốn, không chỉ được đánh giá bằng số lượng ngân hàng, quỹ đầu tư hay tổ chức tài chính quốc tế được thu hút.

Theo đại biểu, không nên đánh giá thành công của trung tâm chỉ bằng số lượng ngân hàng, quỹ đầu tư… quan trọng nhất là khả năng kết nối thị trường vốn quốc tế với nền kinh tế Việt Nam, huy động và dẫn dắt dòng vốn đó vào các trọng điểm phát triển.

ĐBQH Trịnh Ngọc Phương (Ảnh: Media Quốc hội).

Vì vậy, các cơ chế cho trung tâm cần được luật hóa để hình thành một hệ sinh thái tài chính đủ khả năng kết nối nguồn vốn quốc tế với các nhu cầu vốn của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là các lĩnh vực và dự án có nhu cầu vốn trung và dài hạn.

Đại biểu ủng hộ việc giao cho Tp.Hồ Chí Minh các công cụ huy động vốn trung và dài hạn thông qua Trung tâm tài chính. Song đề nghị quy định rõ chủ thể phát hành, mục đích sử dụng vốn, giới hạn huy động, nghĩa vụ trả nợ và trách nhiệm của thành phố, bảo đảm phù hợp với các quy định về ngân sách và an toàn nợ địa phương.

Cũng theo đại biểu Phương, Trung tâm tài chính không thể trở thành một ốc đảo tách rời khỏi nền kinh tế trong nước. Đại biểu hoan nghênh dự thảo luật đã tiếp thu theo hướng cho phép thành viên Trung tâm tài chính quốc tế cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân trong nước để giao dịch và thu hút vốn quốc tế. Nhưng theo đại biểu đây mới chỉ là điều kiện cần. Điều quan trọng hơn là phải tạo được một cơ chế vận hành thực chất.

"Đề nghị cơ chế này cần được quy định đủ rõ và đủ rộng để Trung tâm thực sự trở thành cầu nối giữa thị trường vốn quốc tế và nền kinh tế Việt Nam", ông Phương nêu.

Ông cũng cho rằng, cần phân định rõ cơ chế Trung tâm tài chính quốc tế với cơ chế đặc thù của Tp.Hồ Chí Minh. Đại biểu đề nghị thống nhất về nguyên tắc, chuẩn mực và quản lý trung tâm, nhưng cho phép thành phố có những cơ chế đặc thù phù hợp với quy mô, điều kiện và trách nhiệm của thành phố; đồng thời quyền càng mạnh thì trách nhiệm và kiểm soát càng phải rõ.

Đại biểu ủng hộ mạnh việc trao thêm quyền và cơ chế đặc thù cho Tp.Hồ Chí Minh. Nhưng Trung tâm tài chính quốc tế càng mở cửa, dòng vốn càng lớn thì yêu cầu kiểm soát cũng phải tương xứng.

Vì vậy, đại biểu đề nghị trong dự thảo luật tiếp tục hoàn thiện hướng: Trao cho Tp.Hồ Chí Minh đủ công cụ để huy động, phân bổ và dẫn dắt nguồn vốn quốc tế; tạo cơ chế để nguồn vốn và dịch vụ tài chính quốc tế thực sự đi vào doanh nghiệp, dự án và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Phân định rõ cơ chế chung của trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam với các cơ chế đặc thù của Thành phố Hồ Chí Minh, để vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa phát huy tối đa vai trò đầu tàu của thành phố; quyền và cơ chế đặc thù phải đi cùng trách nhiệm giải trình, kiểm soát dòng vốn và an toàn tài chính.

"Nếu làm được như vậy, Trung tâm tài chính quốc tế tại Tp.Hồ Chí Minh sẽ không chỉ là Trung tâm tài chính của thành phố mà sẽ trở thành một cửa ngõ quan trọng để Việt Nam kết nối với thị trường vốn toàn cầu, huy động nguồn lực quốc tế và tạo động lực tăng trưởng mới cho cả nước", đại biểu Phương nhấn mạnh.

Hoàng Thị Bích