Mở rộng cơ chế để Trung tâm tài chính quốc tế trở thành đầu mối dẫn vốn

Sáng 11/8, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển đô thị.

Cần để dòng vốn quốc tế thực sự đi vào nền kinh tế

Tham gia thảo luận, đại biểu Trịnh Ngọc Phương (đoàn Tây Ninh) cho rằng, cần xác định rõ Trung tâm tài chính quốc tế phải là nơi huy động, phân bổ và dẫn dắt nguồn vốn, thay vì chỉ được đánh giá qua số lượng ngân hàng, quỹ đầu tư hay tổ chức tài chính quốc tế được thu hút.

Đại biểu Trịnh Ngọc Phương. Ảnh: Media Quốc hội.

Theo đại biểu, điều quan trọng nhất là khả năng kết nối thị trường quốc tế với nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là các lĩnh vực, dự án có nhu cầu vốn trung và dài hạn.

Đại biểu Trịnh Ngọc Phương ủng hộ việc trao cho TP HCM các công cụ huy động vốn thông qua Trung tâm tài chính, song đề nghị quy định rõ mục đích sử dụng vốn, giới hạn huy động, nghĩa vụ trả nợ và trách nhiệm của thành phố, bảo đảm phù hợp với các quy định về ngân sách và an toàn nợ địa phương.

Theo đại biểu, Trung tâm tài chính không thể trở thành một “ốc đảo” tách rời khỏi nền kinh tế trong nước. Cần thiết lập cơ chế để các doanh nghiệp Việt Nam có dự án về hạ tầng, công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo có thể thông qua các thành viên của Trung tâm để được tư vấn cấu trúc vốn, huy động vốn quốc tế, kết nối với các quỹ đầu tư và sử dụng các dịch vụ tài chính phù hợp.

“Nếu dòng vốn chỉ dừng lại ở các thành viên Trung tâm mà không đến được với doanh nghiệp, dự án trong nước thì vai trò dẫn vốn sẽ bị hạn chế”, đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Trịnh Ngọc Phương cũng đề nghị phân định rõ cơ chế chung của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam với cơ chế đặc thù của TP.HCM. Theo đó, cần thống nhất về nguyên tắc và chuẩn mực quản lý, đồng thời cho phép TP HCM có những cơ chế phù hợp với quy mô và trách nhiệm của thành phố.

Theo đại biểu, quyền hạn càng mạnh thì trách nhiệm và cơ chế kiểm soát rủi ro càng phải được quy định rõ.

Đáng chú ý, đại biểu cho rằng quy định hiện nay dẫn tới tình trạng chính quyền thành phố và các tổ chức, cá nhân trong nước không mang tư cách thành viên nên không được sử dụng dịch vụ của thành viên Trung tâm tài chính.

Do đó, ngay tại Trung tâm tài chính quốc tế, chính quyền thành phố và doanh nghiệp Việt Nam vẫn không thể trực tiếp phát hành trái phiếu, chứng khoán quốc tế. Điều này có thể khiến dòng vốn chủ yếu đi theo một chiều từ bên ngoài vào.

Từ thực tế trên, đại biểu Trịnh Ngọc Phương đề xuất bổ sung vào Điều 23 dự thảo Luật quy định theo hướng: Chính phủ, chính quyền thành phố và các tổ chức trong nước nếu đủ điều kiện phát hành thì được sử dụng dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ của thành viên phù hợp với giấy phép trong phạm vi phục vụ hoạt động phát hành, niêm yết, giao dịch chứng khoán nhằm thu hút vốn quốc tế.

Theo đại biểu, đây là cầu nối cần thiết để Trung tâm tài chính quốc tế thực sự vận hành như một “bản lề” nối liền nguồn lực trong nước với thị trường vốn toàn cầu.

Vì vậy, Điều 23 không chỉ giải quyết cơ chế đặc thù cho một đô thị mà còn đặt nền móng pháp lý cho một thiết chế tài chính mới, góp phần huy động thêm nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.

Trao công cụ để Trung tâm tài chính thực sự dẫn vốn

Góp ý về nội dung này, đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) nhận định Trung tâm tài chính quốc tế không phải là một nội dung đứng độc lập mà là một bộ phận cốt lõi làm nên bản sắc của một đô thị đặc biệt như TP HCM.

Đại biểu Lã Thanh Tân. Ảnh: Media Quốc hội.

Bên cạnh các cơ chế về tổ chức bộ máy, ngân sách, khoa học - công nghệ hay liên kết vùng, năng lực huy động và dẫn vốn quốc tế chính là một trong những động lực bảo đảm cho toàn bộ mô hình đô thị vận hành hiệu quả.

Theo đại biểu Lã Thanh Tân, việc đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào một đạo luật về phát triển đô thị, thay vì chỉ dừng ở một nghị quyết, có ý nghĩa khẳng định cam kết dài hạn và ổn định của Nhà nước trong xây dựng một trung tâm tài chính có tầm khu vực.

Đại biểu cho biết Điều 23 được thiết kế nhằm kế thừa và bổ sung hệ thống pháp lý đã được Quốc hội ban hành tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 cùng các văn bản hướng dẫn.

Quy định này tiếp nối, luật hóa thẩm quyền của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố, đồng thời quy định nghĩa vụ của các cơ quan điều hành đối với những nội dung mà Nghị quyết số 222/2025/QH15 chưa quy định.

Theo đại biểu Lã Thanh Tân, những quy định trên trực tiếp trao cho chính quyền thành phố các công cụ thể chế để biến tiềm năng thành hiện thực.

Bản chất của một Trung tâm tài chính quốc tế là phải đóng vai trò đầu mối dẫn vốn, thu hút và luân chuyển dòng vốn quốc tế vào nền kinh tế trong nước, chứ không chỉ đơn thuần là nơi đặt trụ sở của các định chế tài chính nước ngoài.

Thiên Tuấn