Nông sản, thực phẩm Việt 'rộng cửa' tại thị trường Australia

Đáng nói, việc tận dụng lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do đã giúp các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa giữa doanh nghiệp Việt Nam và Australia ngày càng lớn mạnh, nhiều doanh nghiệp từ phía hai nước đang rót dòng vốn lớn để làm chủ các chuỗi cung ứng nông nghiệp xuyên quốc gia.

Nông sản, thực phẩm nhiều dư địa phát triển

Theo Cục Hải quan, 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 4,6 tỷ USD hàng hóa sang Australia, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nông sản, thực phẩm cùng các nhóm hàng điện tử, máy móc, thiết bị tiếp tục đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu.

Ngày 22/4, lô bưởi tươi đầu tiên của Việt Nam được xuất khẩu sang Australia bằng đường hàng không sau hơn 2 năm đàm phán và hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật.

Bà Trần Thanh Mỹ, Phó Tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Australia, cho biết kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Australia tăng liên tục, từ 3,6 tỷ USD năm 2020 lên 6,8 tỷ USD năm 2025.

Theo bà Mỹ, nông sản chế biến sâu, thực phẩm chất lượng cao là một trong những nhóm hàng có nhiều triển vọng tại Australia. Đây là thị trường có thu nhập bình quân đầu người cao, sức mua lớn và dân số đa sắc tộc, qua đó tạo dư địa cho nhiều dòng sản phẩm như nông sản tươi, thực phẩm chế biến, thực phẩm Halal và sản phẩm hữu cơ.

Là doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu tại nhiều thị trường, ông Nguyễn Đình Tùng, CEO Vina T&T, cho biết những năm gần đây, Việt Nam xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản, thủy sản và thực phẩm sang Australia, với giá trị khoảng 786,8 triệu USD trong năm 2025, trong đó thủy sản đạt gần 350 triệu USD. Cà phê, hạt tiêu, hạt điều, tôm đông lạnh... cũng ngày càng trở thành những sản phẩm quen thuộc với người tiêu dùng Australia.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu lượng lớn nguyên liệu và thực phẩm từ Australia. Riêng lúa mì đạt khoảng 380,4 triệu USD, tương ứng 1,39 triệu tấn. Australia cũng là nguồn cung rau quả lớn thứ ba của Việt Nam, sau Trung Quốc và Mỹ.

Từ góc độ doanh nghiệp thương mại - xuất khẩu, ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu Vietgo, nhận định ngày càng nhiều nhà mua hàng Australia quan tâm đến nguồn cung từ Việt Nam. Lợi thế về khoảng cách địa lý và logistics so với một số khu vực như châu Âu, châu Phi giúp hàng hóa Việt Nam có chi phí vận chuyển cạnh tranh hơn.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn nhập khẩu cao của Australia cũng được xem là động lực để doanh nghiệp Việt nâng chất lượng sản phẩm. Theo ông Việt, nếu đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của Australia, hàng Việt sẽ có thêm lợi thế khi tiếp cận các thị trường phát triển khác.

Tuân thủ và mở rộng chuỗi giá trị

Việc đáp ứng những tiêu chuẩn từ thị trường Australia, các chuyên gia cho rằng không chỉ mở thêm thị trường cho trái cây Việt Nam mà còn tạo áp lực để doanh nghiệp và vùng sản xuất nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi cung ứng.

Trái vải tươi của Việt Nam tại siêu thị Australia.

Đơn cử, theo vị đại diện Vina T&T, với bưởi da xanh, để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu các vùng trồng phải được cấp mã số, lô hàng phải thực hiện các biện pháp xử lý theo yêu cầu kiểm dịch trước khi xuất khẩu. Việc này đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi, từ vùng nguyên liệu, sản xuất, đóng gói đến vận chuyển.

Bà Trần Thanh Mỹ đánh giá Australia là một trong những thị trường có yêu cầu cao về an toàn thực phẩm, kiểm dịch sinh học, tiêu chuẩn kỹ thuật và phát triển bền vững. Doanh nghiệp Việt Nam vì vậy cần chuyển từ tư duy “xuất khẩu từng chuyến hàng” sang xây dựng thị trường và chuỗi cung ứng ổn định, lâu dài.

Đối với doanh nghiệp nông sản, việc nắm rõ quy định về kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, bao bì và nhãn mác cần được thực hiện ngay từ khâu sản xuất. Chỉ một lô hàng vi phạm cũng có thể gây thiệt hại cho doanh nghiệp và ảnh hưởng đến uy tín của hàng Việt.

Bên cạnh chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp cũng cần chú trọng xây dựng thương hiệu. Người tiêu dùng Australia ngày càng quan tâm đến các yếu tố như sản xuất bền vững, thân thiện môi trường và trách nhiệm xã hội. Đây là cơ sở để doanh nghiệp Việt đầu tư bài bản hơn cho bao bì, nhận diện thương hiệu và truyền thông sản phẩm.

Quan hệ thương mại Việt Nam - Australia đang có nhiều điều kiện thuận lợi để mở rộng, nhất là sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 3/2024. Hoạt động thương mại tiếp tục được thúc đẩy thông qua Chiến lược Tăng cường Hợp tác Kinh tế (EEES) cùng các hiệp định như CPTPP, RCEP và AANZFTA.

Cơ cấu hàng hóa giữa hai nước cũng mang tính bổ trợ rõ nét. Việt Nam có lợi thế về trái cây nhiệt đới, thủy sản, cà phê, hạt điều và thực phẩm chế biến, trong khi Australia có thế mạnh về lúa mì, bông, thịt gia súc, sữa và nhiều nguyên liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp, thực phẩm.

Australia hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Đại Dương, chiếm hơn 90% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với khu vực này. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 8,2 tỷ USD, tăng 21,9% so với cùng kỳ năm trước.

Hồng Hương