Nghị quyết số 23-NQ/TW: Mở cơ chế mới, phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào

Hàng năm, kiều bào vẫn lên “Chuyến tàu Đại đoàn kết” đến với Trường Sa và nhà giàn để động viên quân dân nơi đầu sóng ngọn gió. (Ảnh: Đỗ Huy/Vietnam+)

Dù đi xa đến đâu, trong sâu thẳm mỗi người Việt Nam, hai chữ “cố hương” vẫn luôn hiện hữu, trường tồn. Đó là nơi lưu giữ tiếng mẹ đẻ, bóng dáng gia đình, những ký ức đầu đời và những giá trị văn hóa đã bồi đắp tâm hồn qua bao thế hệ. Khoảng cách địa lý có thể chia xa những con người với quê hương, nhưng không thể xóa đi sợi dây thiêng liêng gắn kết với cội nguồn.

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài luôn là một bộ phận gắn bó với Tổ quốc, là một phần máu thịt của quê hương. Từ những người con xa quê mang theo ký ức về đất nước đến những thế hệ sinh ra và trưởng thành ở nước ngoài, tình cảm hướng về cội nguồn được gìn giữ bằng nhiều cách khác nhau: Đó có thể là một chuyến trở về để xây dựng quê hương, một khoản đóng góp, một sáng kiến, một công trình nghiên cứu, một mối quan hệ hợp tác hay đơn giản là việc gìn giữ tiếng Việt, văn hóa và những giá trị Việt Nam trong đời sống của cộng đồng sở tại.

Những đóng góp ấy, dù hữu hình hay thầm lặng, đã góp phần tạo nên kết nối Việt Nam với thế giới, là sứ giả đưa hình ảnh đất nước, con người và văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế năm châu. Cùng lúc, họ cũng là những nhịp cầu đem tri thức, kinh nghiệm, công nghệ, nguồn lực và những cơ hội hợp tác từ thế giới về với quê hương.

Ngược lại quá khứ, vào đầu năm 1946, trong thư chúc Tết kiều bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Tổ quốc và Chính phủ cũng luôn luôn nhớ thương các đồng bào, như bố mẹ thương nhớ những người con đi vắng. Ðó là nhân tâm thiên lý, đó là tình nghĩa một nhà như thế."

Từ tư tưởng ấy, cũng như nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã từng bước hoàn thiện chủ trương, đường lối và chính sách về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.

Hiện nay cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phát triển cả về quy mô, tiềm lực và vị thế: Khoảng 6,5 triệu người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại hơn 130 quốc gia, vùng lãnh thổ; trong đó có không ít trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, chuyên gia, nhà quản lý, nghệ sĩ và những người có uy tín trong xã hội sở tại.

Sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về người Việt Nam ở nước ngoài, Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài mở ra một chặng đường mới, với tư duy và cách tiếp cận mới, có tính thời đại. Nghị quyết không chỉ tiếp tục khẳng định sự gắn bó giữa cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với Tổ quốc, mà còn đặt cộng đồng này trong một vị trí mới của chiến lược phát triển quốc gia.

Tư tưởng bao trùm của Nghị quyết số 23-NQ/TW khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, mà còn là một trong những nguồn lực quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia; là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đây là bước phát triển mới trong nhận thức về vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Từ một nguồn lực cần được vận động, tập hợp và phát huy, kiều bào ngày càng được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp của quốc gia. Điều đó đòi hỏi cách tiếp cận cũng phải thay đổi: từ vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành, trao cơ hội, kiến tạo không gian và hoàn thiện cơ chế để mỗi người Việt Nam ở nước ngoài có thể phát huy tốt nhất năng lực, thế mạnh và khát vọng đóng góp của mình cho sự phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Theo các chuyên gia, từ “kim chỉ nam” này, nguồn lực kiều bào sẽ thực sự trở thành một động lực cho phát triển. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở mong muốn đóng góp của mỗi người, mà còn phụ thuộc vào việc Việt Nam có tạo dựng được một môi trường đủ cởi mở, minh bạch, thuận lợi và hiệu quả hay không. Và như thế, trong dòng chảy ấy, vai trò kiến tạo của Nhà nước và Chính phủ được đặt ở vị trí đặc biệt quan trọng.

Báo Điện tử VietnamPlus trân trọng giới thiệu loạt bài “Nghị quyết số 23-NQ.TW: Mở cơ chế mới, phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào” để giúp độc giả có cái nhìn tổng quát hơn về tinh thần của Nghị quyết 23-NQ/TW cũng như những gợi mở với nhà làm chính sách, để Nghị quyết quan trọng này thực sự trở thành động lực to lớn, cùng dân tộc tiến bước mạnh mẽ trong kỷ nguyên vươn mình…/.

Xem toàn bộ loạt bài tại đây:

(Vietnam+)