Nghị quyết số 23-NQ/TW mở rộng không gian phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài

Chiều 10/8, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao tổ chức gặp mặt báo chí, thông tin về những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 23-NQ/TW.

Từ “vận động, tập hợp, chăm lo” sang “đồng hành, kiến tạo”

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Ngô Trịnh Hà cho biết Nghị quyết số 23 là kết quả của quá trình tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW và các văn bản chỉ đạo liên quan của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Nghị quyết kế thừa những quan điểm, tư tưởng xuyên suốt và còn nguyên giá trị của Nghị quyết số 36-NQ/TW, đồng thời thể hiện bước phát triển mới trong tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới và những chuyển biến của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Một trong những điểm mới nổi bật là Nghị quyết xác định người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam mà còn là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Với hơn 6,5 triệu người đang sinh sống, học tập và làm việc tại hơn 130 quốc gia, vùng lãnh thổ, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng lớn mạnh cả về số lượng, chất lượng và mức độ hội nhập. Trong cộng đồng có đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ ngày càng đông đảo, có vị thế và ảnh hưởng tại nhiều quốc gia.

Từ đó, công tác người Việt Nam ở nước ngoài được nâng tầm từ “vận động, tập hợp, chăm lo” lên “đồng hành, kiến tạo” cơ chế để kiều bào tham gia sâu hơn vào hành trình hội nhập, xây dựng và phát triển đất nước.

Nghị quyết nhấn mạnh phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào phục vụ phát triển nhanh, bền vững đất nước, trong đó có khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Phương thức huy động nguồn lực cũng được mở rộng. Thay vì chủ yếu vận động, thu hút các cá nhân riêng lẻ, Nghị quyết yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu, mạng lưới và hệ sinh thái toàn cầu để kết nối chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài. Việc đóng góp có thể được thực hiện linh hoạt, không chỉ thông qua trở về nước làm việc trực tiếp mà còn từ xa với những hình thức phù hợp, hiệu quả.

Những điểm mới nổi bật

Theo ông Ngô Trịnh Hà, Nghị quyết số 23 có một số điểm mới nổi bật về tư duy, nhiệm vụ và phương thức triển khai công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Trước hết, kiều bào được xác định là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, đồng thời là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới và lực lượng tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc.

Thứ hai, tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài được chuyển từ “vận động, tập hợp, chăm lo” sang “đồng hành, kiến tạo”, tạo cơ chế để kiều bào tham gia sâu hơn vào quá trình hội nhập, xây dựng và phát triển đất nước.

Thứ ba, Nghị quyết nhấn mạnh phát huy hiệu quả nguồn lực của kiều bào, tập trung vào các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Cùng với đó là xây dựng cơ sở dữ liệu, mạng lưới, hệ sinh thái kết nối và mở rộng các hình thức đóng góp linh hoạt, kể cả từ xa. Kiều bào được tạo điều kiện tham gia sâu rộng hơn vào xây dựng chủ trương, chính sách, chương trình phát triển quốc gia và các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Thứ tư, Nghị quyết đề cao vai trò của kiều bào trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; đồng thời phát huy vai trò “đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam”, coi văn hóa là một nguồn lực và công cụ của sức mạnh mềm quốc gia. Nghị quyết cũng khuyến khích, hỗ trợ người Việt Nam có năng lực tham gia các tổ chức quốc tế.

Thứ năm, Nghị quyết yêu cầu tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, lĩnh vực, địa bàn, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan và người đứng đầu. Cơ quan làm công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần có đủ thẩm quyền, vị thế để chủ trì, điều phối toàn diện; đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Nghị quyết cũng dành sự quan tâm đặc biệt tới thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài, thông qua giáo dục, trải nghiệm, về nguồn, học tập, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, tình nguyện và giao lưu nhân dân, nhằm giúp thế hệ trẻ hiểu biết sâu sắc và gắn bó bền vững với quê hương, đất nước.

Kết nối nguồn lực với nhu cầu phát triển

Một điểm quan trọng trong triển khai Nghị quyết là xây dựng hệ sinh thái kết nối bền vững các nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài với nhu cầu phát triển của đất nước.

Ông Ngô Trịnh Hà thông tin, dự kiến hình thành 4 mạng lưới kết nối chính gồm: Mạng lưới trí thức, chuyên gia trong các lĩnh vực trọng điểm; mạng lưới doanh nhân, nhà đầu tư; mạng lưới văn nghệ sĩ, người có ảnh hưởng và các cá nhân tiêu biểu; mạng lưới kiều bào trẻ.

Trên cơ sở 10 ngành công nghệ chiến lược đã được xác định, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đang xây dựng, kết nối mạng lưới chuyên gia trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng...

Đối với mạng lưới doanh nhân, nhà đầu tư, mục tiêu là gắn nguồn lực của doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài với các cơ hội phát triển của đất nước; tiếp tục củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài.

Mạng lưới văn nghệ sĩ, người có ảnh hưởng và các cá nhân tiêu biểu được định hướng góp phần tăng cường sức mạnh mềm quốc gia, quảng bá hình ảnh, văn hóa và con người Việt Nam ra thế giới. Trong khi đó, mạng lưới kiều bào trẻ được xác định là lực lượng của tương lai, cần được quan tâm, kết nối và phát huy.

Ông Ngô Trịnh Hà nhấn mạnh, việc xây dựng mạng lưới phải gắn với kết quả. Sự kết nối chỉ thực sự bền vững khi tri thức gắn với nhu cầu phát triển của đất nước, chuyên gia được kết nối với các dự án và ý tưởng được chuyển hóa thành đóng góp cụ thể.

Trao đổi với báo chí, ông cho biết trong thời gian tới, Bộ Ngoại giao, đầu mối là Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, sẽ phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết, đồng thời khẩn trương xây dựng Nghị quyết của Chính phủ và các chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 23.

Các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được yêu cầu phổ biến Nghị quyết tới cộng đồng, nắm bắt, đánh giá dư luận, phản ứng của bà con.

Mỗi Cơ quan đại diện cần trở thành một trung tâm kết nối nguồn lực Việt Nam tại địa bàn; mỗi cán bộ đối ngoại trở thành người kết nối cơ hội hợp tác, tri thức, công nghệ, đầu tư và nguồn lực phát triển cho đất nước, chuyển từ tổ chức các hoạt động đơn lẻ sang kiến tạo những mạng lưới hợp tác bền vững.

Nghị quyết số 23 được ban hành trong bối cảnh thế giới cạnh tranh ngày càng quyết liệt về tri thức, công nghệ, nhân tài và sức mạnh mềm quốc gia, trong khi Việt Nam đặt yêu cầu huy động cao nhất các nguồn lực cho phát triển.

Cách tiếp cận mới không chỉ hướng tới nâng cao hiệu quả công tác người Việt Nam ở nước ngoài mà còn góp phần phát huy sức mạnh toàn dân tộc, huy động nguồn lực người Việt Nam trên toàn cầu phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Lê An