Những đề Toán phi lý Thứ sáu, 15/5/2026, 00:00 (GMT+7) Hai năm trước, nhiều diễn đàn giáo dục Trung Quốc dậy sóng về một bài toán đơn giản. Bố đưa A sáu tệ để mua bánh, A mua hết bốn tệ, hỏi người bán thối lại bao nhiêu tiền?Đáp án của cô giáo là hai tệ, vì sáu trừ bốn bằng hai. Còn đáp án của học sinh là một tệ. Vì em lấy tiền trong túi ra đếm. Em có một tờ năm tệ, một tờ một tệ. Nếu mua bánh, em chỉ đưa một tờ năm tệ là đủ. Sẽ không ai đưa cả sáu tệ để rồi nhận về hai tờ một tệ. Hơn nữa, tiền Trung Quốc hiện nay cũng không có đồng hai tệ.Giáo viên đã cố đưa thực tế vào toán học, chứ không đưa toán học vào thực tế.Việt Nam cũng gặp phải vấn đề từng gây tranh cãi tại Trung Quốc: áp dụng toán thực tế. Do gượng ép theo yêu cầu đổi mới dạy và học, nhiều giáo viên cố gắng đưa chất liệu đời sống vào bài tập toán, bất chấp logic thực tế, khiến học sinh vừa không áp dụng được, vừa bối rối, mất thời gian vì phải bóc bỏ "lớp áo thực tế".Điển hình cho tình trạng này là dạng bài tính tiền điện. Giáo viên thường chỉ đưa ra dữ liệu về giá một số điện, và lượng điện tiêu thụ trong tháng. Với loại bài này, học sinh chỉ thực hành làm phép nhân chứ không thể ứng dụng vào thực tế vì giá điện sinh hoạt ở Việt Nam tính theo bậc thang, phức tạp hơn nhiều.Toán thực tế (Practical Mathematics) là một ngành trong toán học, sử dụng các khái niệm và tính toán cơ bản (số học, hình học, đại số, lượng giác...) để giải quyết các vấn đề của thế giới thực. Toán thực tế ở cấp học phổ thông thường tập trung lên ba lĩnh vực chính là thương mại, tiêu dùng và chế tạo. Chỉ cần bám sát ba chủ đề này đã có thể bao trùm gần như toàn bộ kiến thức toán học 12 lớp phổ thông.Người ra đề toán thực tế cần theo ba bước. Bước thứ nhất là tìm các vấn đề thực tế với số liệu thực, thời gian thực... Bước thứ hai là tự giải quyết vấn đề bằng nhiều cách. Bước thứ ba mới là hình thành đề và kiểm tra tính logic.Đề toán thực tế phải chấp nhận việc đôi khi có nhiều cách tiếp cận, và có thể có nhiều hơn một đáp án. Nếu cần giản lược, người ra đề cần làm rõ các điểm được giả sử (assumptions). Thực ra, những điểm này cũng là một phần của kỹ năng phân tích vấn đề thực tế.Vậy tại sao giáo viên thường gặp khó khăn với các đề toán thực tế. Tôi nghĩ điều này là do hai nguyên nhân chính.Đầu tiên là do tư duy ngược từ lời giải. Giáo viên được dạy theo kiểu cũ, nên đứng trước yêu cầu phải áp dụng toán thực tế thì tìm cách nặn ra một thứ tạm gọi là liên quan, như việc tính giá điện. Còn giáo viên có thể chưa thực sự tự tính giá điện nhà mình, nên không để ý rằng điện có nhiều mức giá, theo lượng sử dụng.Lý do thứ hai là bản thân giáo viên có thể biết, nhưng muốn giản lược và chỉ chăm chú vào truyền đạt kỹ năng nên chấp nhận tính "hợp lý" của đề. Có lẽ cần hiểu chính xác rằng, không phải một đề toán được diễn đạt bằng "ngôn từ đời sống" thì nghiễm nhiên được coi là toán thực tế.Chủ trương gắn việc dạy và học toán với thực tiễn là điều đúng đắn, là sự đổi mới đáng theo đuổi, và là xu thế không thể đảo ngược. Toán thực tế đòi hỏi kỹ năng quan trọng mà giáo dục kiểu truyền thống đã ngó lơ - kỹ năng hiểu và bóc tách vấn đề. Khi làm việc, mọi người chỉ được giao việc, chứ không có ai giản lược thành con số để áp dụng công thức.Học sinh cũng sẽ có động lực và học được tốt nhất khi các em hiểu thứ đang học để làm gì. Điều này giúp hiệu quả đào tạo cao hơn. Bên cạnh đó, việc làm quen với toán thực tế sẽ hình thành trong học sinh "cảm giác toán học" (number sense) và giảm sự ngại toán (maths anxiety) hay thậm chí là sợ toán (maths trauma). Điều này giúp một phần hình thành thói quen tìm đến toán học để giải quyết khi gặp vấn đề, tức là hoàn thành mục tiêu đào tạo.Tình trạng khấp khểnh trong dạy toán thực tế cho học sinh hiện nay nên được hiểu là do sự thiếu chuẩn bị về đội ngũ sư phạm, chứ không phải là do sai phương hướng.Và chuẩn hóa đội ngũ, nâng cao trình độ giáo viên và kiện toàn học liệu là việc hoàn toàn làm được và phải làm bằng được với mọi nền giáo dục.Tô Thức Link bài viết: https://vnexpress.net/Nhung-de-Toan-phi-ly-5073935.html Facebook Google Tweet Danh mục tin tức Tin tức liên quan Khi trí tuệ không còn khan hiếm Trong hơn một thế kỷ qua, doanh nghiệp hiện đại được xây dựng dựa trên giả định: trí tuệ là nguồn lực khan hiếm. Phường xã XHCN dành cho ai Tháng 8/2022, hơn 700 phụ huynh ở phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai phải bốc thăm để giành cho con một suất vào trường mầm non công lập, vì số hồ sơ đăng ký gấp đôi số chỗ. Cải tạo Hồ Tây cho ai? Hồ Tây yên ả với người chạy bộ lướt qua nhau, các cụ già chơi cờ bên đám thanh niên câu cá hay đôi trẻ tâm tình dưới rặng liễu. Dưới vẻ bình yên ấy, một trong những cuộc tranh luận quy hoạch lớn nhất của Hà Nội đang âm thầm diễn ra về chính nơi đây. 60 giây, 100 triệu đồng “Alo, 100 triệu, chỉ cần video chừng 60 giây”. Từ chuyện Steve tới 'job' ra đề Ở câu hỏi “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?”, nếu một học sinh viết ngay ở câu đầu tiên: "Theo em, Việt Nam không cần những tượng đài công nghệ như Steve Jobs" và triển khai mạch ý này, em ấy sẽ được bao nhiêu điểm? Khi camera soi buồng lái Bạn tôi đã hơn một năm đi tìm công lý cho người mẹ mất vì tai nạn giao thông. Bố mẹ hết 'biết tuốt' Từ khi biết kể lại về mình, những câu chuyện về con người luôn có nhân vật người lớn hiểu biết. Người già sập bẫy kỳ nghỉ ảo Trong hộp thư của tôi có một mục riêng mang tên Timeshare, lưu trữ đề nghị tư vấn về các vụ mua bán kỳ nghỉ có dấu hiệu lừa đảo. Những người dám gõ cửa Tuần vừa rồi, tại hội nghị quốc tế về chuỗi khối và tiền số của IEEE ở Brisbane, Australia, tôi gặp hai bạn trẻ Việt Nam. Trẻ bám mặt đường, già không chỗ dựa Tôi thấy nụ cười nhẹ của tài xế qua gương chiếu hậu khi anh nói: “Đề xuất cho vui, ai người ta đóng bảo hiểm cho đối tác?”. Nóng không nguội nổi Tôi vẫn nhớ thập niên 1980-90 ở Hà Nội. Ngày nắng nóng, nhưng đêm muộn có gió hồ, gió sông len lỏi qua hành lang trống giữa các nhà tập thể cũ. Thời hậu bao cấp, không mấy ai có điều hòa. Kể cả hôm mất điện, lên giường phe phẩy quạt nan vài phút là ngủ được. 'Gàn dở' tuổi già Nếu bạn cũng làm việc ở một nhà dưỡng lão như chúng tôi, bạn sẽ chứng kiến rất nhiều sắc thái của người già. Hẹp cửa vào đại học Trong các buổi tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh, tôi gặp những kiểu câu hỏi rất khác nhau. Nếu 'AI làm thơ, người rửa bát' Tôi đang ở vùng ngoại ô Hamburg những ngày này. Núi phế thải đi đâu? Những ngày này, Hà Nội như một đại công trường. Xem tất cả