Luật Phát triển đô thị: ‘Mở khóa’ nhiều cơ chế thu hút nhân tài, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Các đô thị được trao quyền quy định các chính sách đặc thù về thu nhập, tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, cư trú và điều kiện làm việc cần thiết đối với nhân lực chất lượng cao làm việc trên địa bàn.

“Trải thảm đỏ” cho nguồn nhân lực chất lượng cao

Sinh viên Trường đại học Lạc Hồng được thực hành phòng chuyên sâu về thiết bị khí nén do Tập đoàn SMC Nhật Bản tài trợ. Ảnh: Công Nghĩa

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Phát triển đô thị là việc dành riêng Điều 38 quy định về cơ chế thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt, việc thu hút nguồn nhân lực không chỉ dừng ở khu vực công, các chính sách còn mở rộng tới chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nhân lực công nghệ số và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Theo đó, các đại biểu Quốc hội khi thảo luận về Luật Phát triển đô thị đã cho rằng, nếu chỉ dừng ở khẩu hiệu “thu hút nhân tài” mà không có cơ chế đủ mạnh về thu nhập, môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp thì rất khó tạo chuyển biến thực chất. Các đô thị cần có cơ chế cạnh tranh thực sự trong thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là ở những lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, quy hoạch đô thị, giao thông thông minh hay quản trị đô thị hiện đại. Những lĩnh vực này không chỉ cần người giỏi mà còn cần cơ chế làm việc đủ linh hoạt để phát huy năng lực.

Công ty TNHH Tokin Electronics Việt Nam (phường Long Bình, tỉnh Đồng Nai) trong giờ sản xuất. Ảnh: Nguyễn Hòa

Theo quy định mới nhất của Luật Phát triển đô thị, HĐND thành phố quy định chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, người có tài năng làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, bao gồm: chính sách về tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, thu nhập, tiền lương, tiền thưởng và các chế độ đãi ngộ khác. Chính sách về nhà ở, cư trú và các điều kiện làm việc cần thiết.

Bên cạnh đó là cơ chế đặc thù để thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng, người có chuyên môn, trình độ cao trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển của thành phố. Chính sách phát triển nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số và nguồn nhân lực trong lĩnh vực trọng điểm khác.

Tăng chính sách đãi ngộ để người tài cống hiến

Quang cảnh Khu công nghiệp Dầu Giây nhìn từ trên cao. Ảnh: Xuân Phú

Một trong những điều kiện quan trọng để đô thị phát triển nhanh và bền vững là phải thu hút, giữ chân và phát huy hiệu quả đội ngũ nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh các đô thị đang cạnh tranh mạnh mẽ về nguồn nhân lực, Luật Phát triển đô thị mở ra thêm không gian để các thành phố chủ động xây dựng cơ chế, chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút nhân tài đến làm việc và cống hiến lâu dài.

Việc tăng cường chính sách đãi ngộ cũng cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư cho tương lai. Một đô thị có chính sách đủ hấp dẫn sẽ thu hút được đội ngũ nhân lực giỏi, từ đó nâng cao chất lượng quản trị, tăng năng lực cạnh tranh và tạo ra nhiều giá trị mới cho nền kinh tế. Chính sách đãi ngộ vì thế cần gắn với hiệu quả công việc, mức độ đóng góp và những kết quả cụ thể mà người tài mang lại.

Trong Luật Phát triển đô thị đã nêu rõ, HĐND thành phố quy định chính sách và việc sử dụng ngân sách thành phố để thực hiện: hỗ trợ, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở giáo dục, đào tạo trọng điểm trên địa bàn thành phố. Chính sách xã hội về nhà ở đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố.

Chính quyền đô thị quyết định cơ chế để hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề trong nước và tại cơ sở đào tạo ở nước ngoài đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc phạm vi quản lý của thành phố. Đầu tư hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao đạt chuẩn khu vực, quốc tế phù hợp với định hướng phát triển ngành, nghề ưu tiên; thực hiện chính sách hỗ trợ học phí đối với người học theo học các ngành, nghề trọng điểm, ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới.

Thu hút chuyên gia, nhà khoa học nước ngoài

Học viên Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 thực tập trên thiết bị hiện đại. Ảnh tư liệu

Đáng chú ý, Luật Phát triển đô thị mở đường cho việc xây dựng cơ chế đặc thù để thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng, người có chuyên môn cao trong những lĩnh vực ưu tiên phát triển của các đô thị. Đây là điểm được nhiều chuyên gia đánh giá có ý nghĩa đặc biệt, bởi lâu nay bài toán “trải thảm đỏ” cho nhân tài vẫn gặp khó do thiếu hành lang pháp lý đủ mạnh.

Không ít trường hợp, những chuyên gia giỏi, người Việt Nam ở nước ngoài hay nhà khoa học quốc tế mong muốn đóng góp cho các địa phương nhưng cơ chế tiếp nhận, đãi ngộ còn chưa đủ hấp dẫn. Trong khi đó, khu vực tư nhân hoặc các trung tâm công nghệ lớn trên thế giới sẵn sàng trả mức thu nhập cao cùng môi trường làm việc linh hoạt.

Luật Phát triển đô thị quy định người nước ngoài là chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, người lao động có trình độ cao được hỗ trợ giải quyết thủ tục cấp xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động hoặc giấy phép lao động và được xem xét cấp thị thực, thẻ tạm trú cùng thành viên gia đình theo quy định của pháp luật.

UBND thành phố quy định phạm vi, lĩnh vực, điều kiện hỗ trợ cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động hoặc giấy phép lao động; thị thực, thẻ tạm trú cho diện đối tượng theo quy định.

Công nhân làm việc tại doanh nghiệp công nghệ cao. Ảnh tư liệu

Hải Thanh