Cân nhắc kéo dài thời gian thí điểm luật sư công ít nhất 3 năm

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Hồ Long

Quy định linh hoạt về tiêu chuẩn luật sư công để thu hút nhân tài

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công, các đại biểu nhất trí với sự cần thiết ban hành trong bối cảnh hiện nay để nâng cao năng lực bảo vệ nhà nước, lợi ích nhà nước, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cá nhân, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong giai đoạn hiện nay. Hiện nay, số lượng các vụ án hành chính ngày càng gia tăng, tính chất phức tạp, tỷ lệ giải quyết còn hạn chế, trong khi nhiều cơ quan nhà nước còn gặp khó khăn trong quá trình tham gia tố tụng.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 15. Ảnh: Hồ Long

Về tiêu chuẩn luật sư công, ĐBQH Đặng Bích Ngọc (Phú Thọ) cho rằng, dự thảo nên cân nhắc xem xét việc quy định luật sư công phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết các vụ việc pháp lý theo quy định của pháp luật. “Cần cân nhắc vừa quy định chặt chẽ về tiêu chuẩn nhưng vẫn bảo đảm có nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu”, đại biểu đề nghị.

Đối với chế độ chính sách liên quan đến luật sư công, đại biểu đề nghị, cần nghiên cứu theo hướng trả theo vụ việc, thay vì hỗ trợ lương cố định hàng tháng từ ngân sách. Thực tế có trường hợp luật sư công trong thời gian dài không phát sinh vụ việc, nếu vẫn hưởng lương sẽ dẫn đến lãng phí và thiếu công bằng. Cơ chế chi trả theo vụ việc sẽ vừa tạo động lực, vừa bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực.

ĐBQH Đặng Bích Ngọc (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị, dự thảo cần nghiên cứu phân cấp thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề luật sư công cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh nhằm tạo thuận lợi trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, cần tránh triển khai dàn trải ở nhiều cơ quan khi nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế; việc thí điểm cần có trọng tâm, trọng điểm, đi kèm với đánh giá tác động cụ thể.

Góp ý về nhiệm vụ và quyền hạn của các bộ phận pháp chế, ĐBQH Đinh Công Sỹ (Phú Thọ) đề nghị, cần tách bạch rõ ràng giữa nhiệm vụ và quyền hạn của các bộ phận pháp chế ở các bộ, ngành, cũng như các địa phương trong việc thí điểm mô hình luật sư công. Đồng thời, cần làm rõ vai trò của công chức, viên chức trong vai trò làm luật sư.

ĐBQH Đinh Công Sỹ (Phú Thọ) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Băn khoăn về quy định yêu cầu 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên trong lĩnh vực pháp luật hoặc tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết các vụ việc pháp lý phức tạp, đại biểu cho rằng, thực tế hiện nay có nhiều công chức, viên chức trẻ đã được đào tạo bài bản về pháp luật, thậm chí có thể đã có kinh nghiệm quốc tế về tranh tụng và thương mại quốc tế. Nếu chúng ta áp dụng quy định này một cách quá cứng nhắc, có thể bỏ qua những nhân tài trẻ có khả năng tranh tụng rất tốt ngay từ khi bắt đầu công tác. Do đó, đề nghị cần linh hoạt giảm số năm yêu cầu đối với các trường hợp thu hút nhân tài, để tận dụng tốt nguồn lực chất lượng cao.

Bổ sung yêu cầu bắt buộc số hóa với người hành nghề luật sư công

Ở góc độ khác, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc (TP. Đà Nẵng) cho rằng, nếu chúng ta yêu cầu một công chức, viên chức vừa làm công chức vừa làm luật sư công, điều này sẽ không khả thi và sẽ gây khó khăn trong thực tiễn. Các công chức, viên chức hiện tại đã có rất nhiều công việc phải hoàn thành trong khuôn khổ công vụ của họ. Việc yêu cầu họ đảm nhận vai trò của luật sư công có thể dẫn đến tình trạng quá tải và không thể thực hiện công việc một cách hiệu quả. Vì vậy, đề nghị trong quá trình thực hiện, cần phải xác định rõ vai trò chủ yếu của công chức, viên chức là gì, và nếu là luật sư công thì phải là vai chính.

ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc (TP. Đà Nẵng) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Ngoài ra, theo đại biểu, thời gian thí điểm hiện được quy định là 2 năm là khá ngắn. Nếu chỉ có 2 năm, việc triển khai và đánh giá hiệu quả sẽ rất khó khăn, nhất là khi chúng ta đang áp dụng một chế định mới. Đại biểu đề nghị cân nhắc kéo dài thời gian thí điểm này thêm ít nhất là 3 năm, để có thể thực hiện đầy đủ các công đoạn từ xây dựng hệ thống, triển khai cho đến đánh giá hiệu quả thực tế. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể có những đánh giá chính xác và đầy đủ về hiệu quả của chế định luật sư công này.

ĐBQH Trần Mạnh Huy (TP. Đà Nẵng) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Mặt khác, ĐBQH Trần Mạnh Huy (TP. Đà Nẵng) cũng đề nghị, dự thảo cần bổ sung quy định theo hướng: luật sư công phải có nghĩa vụ thực hiện một số lượng vụ việc trợ giúp pháp lý miễn phí hằng năm cho người yếu thế, đặc biệt là người khuyết tật, người nghèo. Mặt khác cần sửa khoản 2, Điều 9 thay cơ chế “đấu thầu” bằng cơ chế “đặt hàng trực tiếp” với các tổ chức hành nghề luật sư uy tín. Đồng thời, bổ sung yêu cầu bắt buộc số hóa với người hành nghề luật sư công.

Trần Tâm