Rà soát kỹ phạm vi, cơ chế thực hiện thí điểm luật sư công

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 7 gồm: Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng

Xác định rõ phạm vi, nhiệm vụ và cơ chế thực hiện

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công, ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) bày tỏ đồng tình với đề xuất thí điểm tại 8 bộ và 10 tỉnh, trong đó có tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng: Cần làm rõ phạm vi thí điểm gắn với nhiệm vụ, quyền hạn của luật sư công, tránh phát sinh bất cập trong tổ chức thực hiện.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) phát biểu.

Theo đại biểu, luật sư công về bản chất vẫn là công chức, được cấp chứng chỉ hành nghề để thực hiện thêm nhiệm vụ theo Nghị quyết. Như vậy, một người đồng thời thực hiện hai nhóm nhiệm vụ: Nhiệm vụ công chức theo vị trí việc làm và nhiệm vụ của Luật sư công. Nếu không xác định rành mạch phạm vi thực hiện sẽ dễ dẫn đến chồng lấn, xáo trộn trong phân công công việc và sử dụng biên chế.

Đại biểu đặc biệt băn khoăn với quy định tại Điều 9 của dự thảo Nghị quyết về việc cơ quan, tổ chức có thể đề nghị sử dụng luật sư công của cơ quan, tổ chức khác. Theo đại biểu, nếu địa phương hoặc bộ, ngành không có luật sư công mà thường xuyên đề nghị nơi khác cử người hỗ trợ thì sẽ phát sinh nhiều hệ lụy.

Từ đó, đại biểu kiến nghị vẫn giữ phạm vi thí điểm tại 8 bộ và 10 tỉnh như dự thảo, nhưng bộ nào thực hiện trong phạm vi bộ đó, tỉnh nào thực hiện trong phạm vi tỉnh đó; không nên thiết kế theo hướng bộ này, tỉnh này đề nghị sử dụng luật sư công của bộ khác, tỉnh khác.

Liên quan chế độ tài chính, đại biểu cho rằng cần tính toán kỹ. Trong khi Nhà nước đã trả lương cho luật sư công tại cơ quan mình, nếu người đó thường xuyên đi thực hiện nhiệm vụ ở nơi khác thì sẽ phát sinh bất cập về bố trí nhân sự và hiệu quả sử dụng ngân sách. Đồng thời, cần làm rõ cơ quan chi trả khoản hỗ trợ 0,5 mức lương cơ sở cho mỗi ngày làm việc.

Các ĐBQH tỉnh Lâm Đồng dự họp Tổ

Đối với quy định cho phép thuê luật sư hành nghề bên ngoài trong trường hợp vụ việc pháp lý có tính chất phức tạp, đại biểu Nguyễn Trường Giang cho rằng: Khái niệm “phức tạp” còn định tính, dễ dẫn đến cách hiểu khác nhau. Nếu mở quá rộng sẽ dẫn đến nghịch lý: cơ quan có luật sư công nhưng khi gặp vụ việc khó lại tiếp tục thuê luật sư bên ngoài.

Về chế độ, chính sách khuyến khích đối với Luật sư công, đại biểu đề nghị thiết kế theo nguyên tắc gắn hưởng thụ với kết quả thực hiện nhiệm vụ, làm đến đâu hưởng đến đó, tránh cơ chế chi trả kép.

Trên cơ sở đó, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ dự thảo, nhất là các quy định về phạm vi thí điểm, điều động luật sư công giữa các cơ quan, cơ chế thuê luật sư bên ngoài và chính sách đãi ngộ, nhằm bảo đảm tính khả thi, tránh chồng chéo và sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước.

ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu

Góp ý nội dung này, ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) cũng đề nghị, tiếp tục rà soát dự thảo Nghị quyết để bảo đảm tính thống nhất giữa các điều khoản, nhất là quy định về phạm vi đối tượng thí điểm và giải thích từ ngữ liên quan chế định luật sư công... Cùng với đó, bổ sung căn cứ thu hồi chứng chỉ hành nghề đối với các trường hợp vi phạm hành vi bị nghiêm cấm; đồng thời sửa quy định về phạm vi công việc theo hướng linh hoạt hơn, giao cơ quan có thẩm quyền quyết định vụ việc cần luật sư công tham gia theo yêu cầu thực tiễn.

Về chế độ, chính sách, đại biểu cho rằng, cần thiết kế phù hợp với tính chất công việc kiêm nhiệm, gắn trách nhiệm với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và bảo đảm sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước.

Liên quan đến Điều 10 dự thảo Nghị quyết, ĐBQH Lâm Văn Đoan (Lâm Đồng) cho rằng: Đây là chế định mới, lần đầu được xây dựng với mục tiêu thu hút chuyên gia, nhà khoa học pháp lý và luật sư giỏi tham gia khu vực công.

ĐBQH Lâm Văn Đoan (Lâm Đồng) phát biểu.

Đại biểu cho rằng, nếu chỉ áp dụng mức bồi dưỡng tương tự cơ chế trợ giúp pháp lý, khoảng 0,5 lần mức lương cơ sở theo vụ việc, thì khó hình thành đội ngũ ổn định lâu dài. Vì vậy, cần nghiên cứu áp dụng cơ chế phù hợp để có chính sách hỗ trợ ổn định hằng tháng.

Theo đại biểu, điều này đặc biệt cần thiết đối với các vụ việc pháp lý phức tạp như tranh chấp đất đai, đầu tư nước ngoài - những lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tiễn, trong khi nếu không có cơ chế đủ mạnh thì khó tạo động lực để công chức tham gia.

Thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là cần thiết

Góp ý vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho rằng: Việc thành lập thành phố Đồng Nai là cần thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị về đẩy nhanh tốc độ và nâng cao chất lượng đô thị hóa.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu.

Theo đại biểu, việc này sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tạo động lực liên kết với các trung tâm kinh tế lớn của cả nước; đồng thời nâng cao năng lực quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh, tăng cường khả năng liên kết, chi viện và triển khai lực lượng trong mọi tình huống.

Về hồ sơ và trình tự, thủ tục lập Đề án, đại biểu cho rằng: Chính phủ đã xây dựng Đề án bảo đảm đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và HĐND tại các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành rất cao. Theo hồ sơ trình Quốc hội, tỷ lệ cử tri đồng thuận đạt từ 96,37% đến 99,47%; tỷ lệ đại biểu HĐND các cấp tán thành đạt 100%.

Về điều kiện thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, đại biểu cho biết theo Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, khu vực dự kiến thành lập thành phố Đồng Nai phải bảo đảm 7 nhóm tiêu chuẩn gồm: quy mô dân số; diện tích tự nhiên; tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã; tỷ lệ đô thị hóa; vị trí, chức năng; loại đô thị; cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội.

Qua đối chiếu với Đề án trình Quốc hội, đại biểu cho rằng: Khu vực dự kiến thành lập thành phố Đồng Nai cơ bản đáp ứng 6/7 tiêu chuẩn theo quy định. Riêng tiêu chuẩn về loại đô thị còn một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện theo quy định của pháp luật về phân loại đô thị và quy hoạch đô thị, nông thôn.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự họp Tổ

Tuy nhiên, đại biểu dẫn khoản 6 Điều 12 Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, theo đó trong trường hợp đáp ứng yêu cầu đặc biệt về quản lý lãnh thổ, bảo vệ chủ quyền quốc gia hoặc phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết với các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia theo định hướng của cấp có thẩm quyền, đơn vị hành chính có thể được thành lập, nhập, chia hoặc điều chỉnh địa giới mà không nhất thiết phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn.

Đại biểu cũng cho biết: Chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trong năm 2026 đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bộ Chính trị thống nhất nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết vùng.

Theo đại biểu Dương Khắc Mai, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho địa phương mà còn cho cả khu vực miền Nam. Qua đó, Đồng Nai từng bước trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm kết nối kinh tế vùng, cửa ngõ hội nhập quốc tế và là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh, góp phần định hình không gian phát triển mới của vùng Đông Nam Bộ.

Đại biểu cũng tán thành với ý kiến thẩm tra của cơ quan của Quốc hội, đề nghị cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai tiếp tục chỉ đạo các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện quy hoạch đô thị; xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể để khắc phục những tiêu chuẩn phân loại đô thị còn chưa đạt hoặc mới đạt ở mức thấp; đồng thời quan tâm triển khai các dự án phát triển hệ thống đô thị vùng Đông Nam Bộ theo hướng đồng bộ, hiện đại, kết nối nhanh, để thành phố Đồng Nai thực sự trở thành đô thị lớn cấp vùng.

Diệp Anh; Ảnh: Khánh Duy