Liên thông dữ liệu y tế, hải quan, thuế để kiểm soát giá thuốc từ gốc

Tiếp tục chương trình kỳ họp, sáng 21/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Phân cấp gắn với năng lực và kiểm soát rủi ro

Đề cập đến việc phân cấp, phân quyền trong quản lý dược, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) nhất trí với đề xuất chuyển thẩm quyền xác nhận nội dung quảng cáo thuốc cho cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.

Đại biểu Trần Thị Nhị Hà. Ảnh: QH

Tuy nhiên, theo đại biểu, đây mới chỉ là một khâu hẹp. Thực tiễn đòi hỏi phải rà soát toàn diện quy trình đăng ký lưu hành, cấp phép sản xuất và nhập khẩu thuốc nhằm giảm ách tắc, nhất là đối với thuốc mới, thuốc hiếm, thuốc đặc trị và những loại thuốc có nhu cầu sử dụng không lớn.

Bà Hà cho rằng, cần thiết kế phương án phân cấp dựa trên mức độ rủi ro và năng lực thực hiện, đồng thời xây dựng nền tảng hồ sơ điện tử, áp dụng chuẩn chuyên môn thống nhất, công khai thời hạn xử lý và thiết lập cơ chế hậu kiểm nghiêm minh.

Theo đó, những khâu ảnh hưởng đến an toàn thuốc trên phạm vi toàn quốc phải được kiểm soát chặt chẽ. Những khâu phù hợp để giao địa phương thực hiện cần quy định rõ điều kiện, trách nhiệm và cơ chế giám sát.

Về minh bạch và kiểm soát giá thuốc, dự thảo luật sửa đổi khái niệm “công bố giá bán buôn thuốc dự kiến”, đồng thời bổ sung cơ chế công bố, công bố lại và công khai thông tin trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế.

Đại biểu Trần Thị Nhị Hà đề nghị thiết lập cơ chế quản lý giá từ gốc trên cơ sở liên thông dữ liệu y tế, hải quan, thuế và đấu thầu.

Theo bà, cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần được tiếp cận đầy đủ dữ liệu để kiểm soát giá nhập khẩu, giá bán buôn, giá trúng thầu và biến động giá trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Trong khi đó, thông tin công khai cần giúp người dân và cơ sở y tế có căn cứ tham chiếu giá, nhưng vẫn bảo đảm không làm lộ bí mật kinh doanh của các cơ sở kinh doanh dược phẩm.

“Cùng với công khai dữ liệu, cần có hệ thống cảnh báo tự động đối với mức giá bất hợp lý và cơ chế xử lý kịp thời”, bà Hà nêu quan điểm.

Đề xuất xây dựng luật riêng về trang thiết bị y tế

Cùng quan tâm đến việc phân cấp quản lý quảng cáo thuốc, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TPHCM) đề nghị quy định rõ thẩm quyền và cơ chế quản lý đối với từng nhóm thuốc.

Theo bà Lan, thuốc được chia thành hai loại là thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn. Các loại thuốc, thực phẩm chức năng được quảng cáo trên truyền hình, báo chí… chủ yếu thuộc nhóm thuốc không kê đơn.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan. Ảnh: QH

Đối với thuốc kê đơn, đại biểu cho rằng không nên áp dụng cơ chế phân cấp quảng cáo tương tự mà cần duy trì sự đánh giá thống nhất của cơ quan quản lý chuyên môn cao nhất là Bộ Y tế, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách khác nhau.

Với thuốc không kê đơn, bà Lan nhấn mạnh yêu cầu quản lý chặt chẽ, đặc biệt trước tình trạng quảng cáo trên môi trường mạng và thông qua các nhà mạng nước ngoài.

“Các trường hợp quảng cáo trên mạng hoặc từ các nhà mạng nước ngoài mới là vấn đề chính cần lưu tâm”, đại biểu khuyến cáo.

Đối với thuốc kê đơn, bà Lan cho rằng vẫn phải thực hiện khâu duyệt quảng cáo và có sự phê duyệt của Bộ Y tế, không nên phân cấp toàn bộ cho địa phương.

Về Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đại biểu đề nghị tham khảo kinh nghiệm quản lý trang thiết bị y tế tại các bệnh viện ở những quốc gia lân cận, đồng thời đánh giá đầy đủ chi phí trong suốt quá trình vận hành thiết bị.

Theo bà, mua sắm chỉ là bước đầu; chi phí bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa và tình trạng độc quyền linh kiện mới là những khoản phát sinh rất lớn về sau.

Từ đó, đại biểu đề xuất xây dựng một luật riêng về trang thiết bị y tế nhằm bảo đảm tính thực tiễn và nâng cao hiệu quả quản lý.

Luân Dũng