Đại biểu Quốc hội: Không để trưng bày thuốc lá trở thành quảng cáo trá hình

Đề xuất nâng diện tích cảnh báo tác hại thuốc lá lên ít nhất 85%

Phát biểu thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân, ngăn ngừa việc sử dụng thuốc lá trong thanh thiếu niên và giảm phơi nhiễm khói thuốc.

Các đại biểu cho rằng dự thảo Luật có những điều chỉnh tích cực. Các quy định về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và một số sản phẩm khác được cụ thể hóa; việc cấm trưng bày và kiểm soát bán hàng trên môi trường điện tử được bổ sung.

Đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn Hải Phòng) phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: Văn Tuyến

Đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn Hải Phòng) dẫn số liệu, mỗi năm, thuốc lá liên quan tới hơn 100.000 trường hợp tử vong tại Việt Nam, trong đó khoảng 84.500 người tử vong do hút thuốc chủ động và 18.800 người do phơi nhiễm khói thuốc thụ động. Việt Nam thuộc nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới và đứng thứ ba ASEAN. Chi phí y tế và thiệt hại kinh tế do sử dụng thuốc lá ước tính 108 nghìn tỷ đồng, tương đương 1,14% GDP năm 2022.

Để giảm tiêu dùng thuốc lá và chi phí mà gia đình, xã hội đang phải chi trả, đại biểu đoàn Hải Phòng đề nghị nâng diện tích cảnh báo lên ít nhất 85%, tiến tới bao bì trơn; đồng thời thường xuyên đổi mới cả hình ảnh và nội dung cảnh báo, cần nói rõ thuốc lá có hại như thế nào để nâng cao hiệu quả phòng ngừa.

Bên cạnh đó, để bảo đảm môi trường không khói thuốc, đại biểu Vũ Văn Tiến đề nghị khi hoàn thiện Luật cần cụ thể hóa hơn trách nhiệm của người đứng đầu, người quản lý địa điểm cấm hút thuốc. Rà soát chế tài theo hướng đủ sức răn đe đối với hành vi vi phạm và cả trường hợp buông lỏng quản lý, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm theo quy định.

Đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Đối với kiểm soát thuốc lá thông qua chính sách thuế, giá và hạn chế trưng bày tại điểm bán, đại biểu đề nghị cần có giải pháp đồng bộ. Theo đại biểu, đã cấm quảng cáo thì không nên để trưng bày trở thành quảng cáo trá hình; đồng thời không duy trì giá thuốc lá quá thấp để ngân sách, bệnh viện và sức khỏe người dân phải trả phần còn lại.

Cần giữ quy định cấm bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi

Đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn Hà Nội) ủng hộ việc cấm trưng bày tại khoản 5 Điều 9 theo phương án chỉ đưa bảng giá và sản phẩm cho khách xem khi khách hỏi mua. Tuy nhiên, cho rằng các quy định chưa cụ thể, trong khi phạm vi cấm trưng bày khá rộng, đại biểu đề nghị bổ sung trường hợp được phép xuất trình và cách thực hiện, để người bán biết mình được làm gì, cơ quan kiểm tra cũng có căn cứ áp dụng thống nhất.

Về chuyển tiếp, Điều 3 dự thảo Luật cho điểm bán lẻ tiếp tục trưng bày theo giới hạn hiện hành trong 6 tháng, còn bán buôn phải thực hiện lệnh cấm ngay khi Luật có hiệu lực, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo giải thích rõ căn cứ của hai thời điểm này, bảo đảm phù hợp với cách tổ chức hoạt động của từng khâu.

Quang cảnh thảo luận tại tổ của đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội sáng 21-10. Ảnh: Văn Tuyến

Đối với hành vi bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, đại biểu Tô Huy Vũ cho rằng, việc thay toàn bộ điểm b khoản 1 Điều 25 làm mất yêu cầu treo biển không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi đang có trong điều khoản hiện hành. Từ đó, đại biểu đề nghị giữ lại yêu cầu này để người bán và người mua đều nhận biết rõ quy định.

Về khoảng cách cấm bán thuốc lá, dự thảo Luật vẫn giữ khoảng cách 100 mét, nhưng thay danh sách trường học, cơ sở y tế cụ thể bằng "cơ sở giáo dục, cơ sở y tế". Đại biểu Tô Huy Vũ cho rằng, cách viết này có thể mở rộng phạm vi cấm bán sang những cơ sở trước đây chưa được liệt kê.

"Nếu đây là chủ trương mở rộng để tăng cường bảo vệ sức khỏe, tôi đồng tình, nhưng đề nghị giải trình rõ phạm vi mở rộng và cách xử lý đối với các điểm bán đang hoạt động hợp pháp, thay vì chỉ coi đây là việc rút gọn thuật ngữ", đại biểu Tô Huy Vũ đề xuất.

Đại biểu Lê Nhật Thành (Đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Làm rõ thẩm quyền, tăng cường phối hợp trong bảo vệ trẻ em bị xâm hại

Thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành dự án Luật như đã nêu tại Tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra.

Việc ban hành dự án Luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và cải cách hành chính; tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế và đảm bảo tính thống nhất, ổn định của hệ thống pháp luật.

Góp ý khoản 3 Điều 52 (khoản 3 Điều 1) dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, đại biểu Lê Nhật Thành (Đoàn Hà Nội) đề nghị làm rõ lý do giao người đứng đầu cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và Chủ tịch UBND cấp xã cùng thực hiện nhiệm vụ đề nghị Tòa án hạn chế quyền của cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em hoặc quyết định tạm thời cách ly trẻ em, áp dụng biện pháp chăm sóc thay thế, nhằm tránh chồng chéo thẩm quyền.

Đại biểu Nguyễn Kim Sơn (Đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Đại biểu Nguyễn Kim Sơn (Đoàn Hà Nội) đề nghị phân định rõ trách nhiệm của cơ quan tiếp nhận thông tin, cơ quan chủ trì xử lý vụ việc và cơ chế chuyển thông tin, phối hợp bảo vệ trẻ em. Cần phân biệt biện pháp bảo vệ khẩn cấp, tạm thời cách ly trẻ em với thẩm quyền của Tòa án trong việc hạn chế quyền của cha mẹ; bảo đảm các biện pháp khẩn cấp được áp dụng kịp thời, đúng thẩm quyền, không phải chờ kết quả điều tra hoặc thủ tục tư pháp khi pháp luật cho phép áp dụng ngay.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa UBND cấp xã và cơ quan chuyên môn cấp tỉnh trong quản lý danh sách, lựa chọn, quyết định giao trẻ em cho cá nhân, gia đình hoặc cơ sở chăm sóc thay thế; đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp, chuyển giao thông tin và xử lý kịp thời các trường hợp cần chăm sóc thay thế khẩn cấp hoặc chuyển địa bàn chăm sóc.

Vân Hà - Văn Tuyến