Chuyên mục: Xã hội

Bảo vệ trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi - ai làm, làm khi nào và nguồn lực ở đâu?

5 giờ trước

Quyền của trẻ em, người khuyết tật và người cao tuổi chỉ được bảo vệ khi luật chỉ rõ ai phải làm, phải làm khi nào và nguồn lực ở đâu.

Tiếp tục Kỳ họp thứ Hai, sáng nay, 21/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tham dự Phiên thảo luận tại Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh về: dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh

Cắt giảm thủ tục phải đi đôi với bảo đảm các cơ chế bảo vệ trẻ em

Các ĐBQH TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Đây là những nội dung khó, có tác động lớn đến các đối tượng cần được quan tâm, bảo vệ đặc biệt.

Đối với Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật và Luật Người cao tuổi, ĐBQH Nguyễn Vũ Trung đánh giá cao việc dự thảo Luật đã cập nhật trách nhiệm của các cơ quan sau sắp xếp tổ chức bộ máy, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý, việc sửa đổi các luật này cần đi xa hơn việc đổi tên cơ quan, bãi bỏ thủ tục và giao Chính phủ quy định chi tiết.

ĐBQH Nguyễn Vũ Trung (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

"Câu hỏi cần được trả lời là: Khi quyền của các đối tượng này bị ảnh hưởng thì ai tiếp nhận thông tin, ai chịu trách nhiệm giải quyết, thời hạn bao lâu và nguồn lực nào bảo đảm việc đó được thực hiện?".

Từ câu hỏi trên, đại biểu Nguyễn Vũ Trung đề nghị, "đối với Luật Trẻ em, việc cắt giảm thủ tục phải đi đôi với bảo đảm các cơ chế bảo vệ trẻ em".

Cụ thể, đại biểu đề nghị Điều 51 và Điều 52 cần làm rõ đầu mối tiếp nhận, phân loại và theo dõi tin báo về trẻ em bị xâm hại; thời hạn chuyển thông tin; trách nhiệm phản hồi; cách xử lý khi có xung đột lợi ích hoặc khi chính cơ quan địa phương bị phản ánh. Trẻ em đang có nguy cơ bị xâm hại phải được bảo vệ kịp thời trong thời gian chờ quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Đại biểu cũng bày tỏ đặc biệt quan tâm đến việc dự thảo Luật bãi bỏ Điều 56 và Điều 57, chuyển cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em sang cơ chế tự thông báo.

"Việc giảm thủ tục đối với dịch vụ có nguy cơ thấp là cần thiết. Tuy nhiên, các cơ sở nội trú, chăm sóc thay thế, trị liệu hoặc trực tiếp can thiệp vào trẻ em cần đáp ứng các tiêu chuẩn về chuyên môn, nhân sự an toàn, tiếp nhận khiếu nại và hậu kiểm rõ ràng. Đơn giản hóa thủ tục phải đi đôi với cơ chế bảo vệ trẻ em chặt chẽ", đại biểu Nguyễn Vũ Trung nhấn mạnh.

Tăng giám sát cộng đồng phát hiện sớm nguy cơ và bảo vệ trẻ em kịp thời

ĐBQH Trần Thị Diệu Thúy cũng cho rằng, việc bãi bỏ cơ chế quản lý điều kiện kinh doanh cần đi đôi với thiết lập cơ chế quản lý phù hợp, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý trong quản lý, kiểm tra và giám sát hoạt động cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ em.

Đại biểu đề nghị Bộ Y tế tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan; nghiên cứu ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn về điều kiện cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ em và xây dựng cơ chế hậu kiểm.

ĐBQH Trần Thị Diệu Thúy (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

Theo đó, các đơn vị có thể chủ động thành lập và đăng ký kinh doanh theo quy định, nhưng hoạt động hậu kiểm phải được thực hiện thường xuyên, liên tục; ít nhất cần có cơ chế kiểm tra, giám sát ngay sau khi cơ sở được thành lập, bởi đối tượng trực tiếp được chăm sóc là trẻ em. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế giám sát của cộng đồng đối với các cơ sở này.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy cũng đề nghị xác định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương, UBND cấp xã và các tổ chức chính trị - xã hội ở xã, phường, khu dân cư trong việc quan tâm, giám sát các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ em trên địa bàn, kịp thời phát hiện và phản ánh các dấu hiệu vi phạm.

"Đương nhiên, trách nhiệm hậu kiểm của cơ quan quản lý nhà nước phải được thực hiện theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, bên cạnh đó, trách nhiệm giám sát của cộng đồng tại khu dân cư cũng rất quan trọng, góp phần phát hiện sớm nguy cơ và bảo vệ trẻ em kịp thời", đại biểu nói.

Thay đổi đầu mối quản lý chưa đủ để đổi mới mô hình chăm sóc

Đối với Luật Người cao tuổi, đại biểu Nguyễn Vũ Trung cho rằng, việc thay đổi đầu mối quản lý chưa đủ để đổi mới mô hình chăm sóc.

Theo đại biểu, Điều 20 cần quy định khung kiểm soát chất lượng đối với các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, nhất là cơ sở lưu trú và điều dưỡng, bao gồm yêu cầu về nhân sự, an toàn, tiếp nhận phản ánh, báo cáo sự cố và kiểm tra.

ĐBQH Nguyễn Vũ Trung (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

Có thể áp dụng thủ tục nhẹ hơn đối với dịch vụ có nguy cơ thấp, nhưng dịch vụ chăm sóc dài hạn phải đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ người sử dụng.

Dẫn kinh nghiệm của Singapore về quản lý cấp phép và tiêu chuẩn riêng đối với dịch vụ nhà dưỡng lão, đại biểu cho rằng có thể nghiên cứu kinh nghiệm này để xây dựng các tiêu chuẩn phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Điều 28 giao Bộ Y tế làm đầu mối, đồng thời Điều 29 quy định trách nhiệm cụ thể của các bộ bị bãi bỏ. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Vũ Trung cho rằng, chính sách đối với người cao tuổi không chỉ thuộc lĩnh vực y tế mà còn liên quan đến thu nhập, trợ giúp xã hội, nhà ở, giao thông, việc làm, chăm sóc dài hạn và hỗ trợ người chăm sóc.

Vì vậy, Luật cần giữ nguyên tắc phân công trách nhiệm liên ngành, cùng với các nghĩa vụ cụ thể về dữ liệu, báo cáo định kỳ, tiêu chuẩn nhân viên chăm sóc và nguồn lực thực hiện.

Mua sắm thiết bị y tế cần tính đến chi phí vận hành suốt quá trình sử dụng

Đối với nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh liên quan đến thiết bị y tế, ĐBQH Dương Minh Tuấn cho rằng, đây là điều khoản rất khó đối với cơ quan chủ trì soạn thảo, bởi thiết bị y tế rất đa dạng, chủng loại khác nhau. Nếu quy định quá cụ thể sẽ gây khó khăn cho cơ quan mua sắm thiết bị; nhưng nếu không quy định thì lại có những nội dung chưa đầy đủ.

ĐBQH Dương Minh Tuấn (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

Nhấn mạnh ba nhóm nội dung trong điều khoản này, gồm nguyên tắc quản lý, trách nhiệm của cơ quan, doanh nghiệp cung cấp và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, đại biểu Dương Minh Tuấn cho biết, qua thực tế thẩm tra giá mua thiết bị cho thấy, một số sản phẩm có giá ban đầu thấp nhưng chi phí sử dụng lâu dài lại rất lớn do phụ thuộc vào hóa chất, sinh phẩm độc quyền. Các cơ sở như CDC, sở y tế và bệnh viện ở các tuyến cũng đã phản ánh vấn đề này.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định để bảo đảm tính ràng buộc trong việc cân nhắc, lựa chọn và mua sắm thiết bị y tế, không chỉ căn cứ vào giá mua ban đầu mà còn phải tính đến chi phí vận hành, hóa chất, sinh phẩm và các sản phẩm đi kèm trong suốt quá trình sử dụng.

Về trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp thiết bị y tế, dự thảo Luật đã liệt kê các nội dung. Đại biểu Dương Minh Tuấn đề nghị bổ sung một quy định theo hướng doanh nghiệp còn phải thực hiện các quy định khác của pháp luật có liên quan. Như vậy, bên cạnh trách nhiệm theo luật chuyên ngành này, doanh nghiệp còn phải tuân thủ các quy định pháp luật khác về hoạt động kinh doanh và quản lý nhà nước đối với thiết bị y tế.