Tháo gỡ điểm nghẽn y tế, bảo đảm quyền lợi người bệnh

Quang cảnh thảo luận tổ sáng 21/10. Ảnh: HỒNG CHÂU

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội, đại biểu Trần Mạnh Huy (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thực hiện và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, việc sửa đổi pháp luật không nên chỉ tập trung vào điều chỉnh thẩm quyền, cắt giảm thủ tục mà cần đánh giá đầy đủ tác động đến người dân, nhất là trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi và người bệnh.

Đối với các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ em, người khuyết tật và người cao tuổi, đại biểu đề nghị việc chuyển từ cơ chế đăng ký sang thông báo, tăng cường hậu kiểm phải đi kèm các quy định rõ ràng về điều kiện an toàn, trách nhiệm kiểm tra, xử lý vi phạm và bảo đảm việc chăm sóc liên tục khi cơ sở bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động. Cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với giảm trách nhiệm bảo vệ những người yếu thế.

Đại biểu Quốc hội Trần Mạnh Huy thảo luận tại tổ. Ảnh: HỒNG CHÂU

Về chính sách đối với người khuyết tật, đại biểu đề nghị bảo đảm tính kế thừa của giấy xác nhận khuyết tật và hồ sơ đang giải quyết khi thay đổi thẩm quyền, tránh yêu cầu người dân thực hiện lại thủ tục không cần thiết. Đồng thời, cần bảo đảm người khuyết tật có thể tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến, công nghệ trợ giúp, cơ hội học nghề và việc làm.

Liên quan đến thuốc và thiết bị y tế, đại biểu Trần Mạnh Huy cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thẩm định có tham chiếu kết quả đánh giá của các cơ quan quản lý quốc tế uy tín, phù hợp với mức độ rủi ro. Việc này vừa bảo đảm an toàn, chất lượng, vừa hạn chế tình trạng thủ tục kéo dài khiến người bệnh chậm tiếp cận các tiến bộ y học.

Đại biểu cũng đề nghị kiểm soát giá thiết bị y tế trên cơ sở dữ liệu về chủng loại, cấu hình, chất lượng và điều kiện cung ứng; xem xét tổng chi phí trong suốt vòng đời sử dụng, thay vì chỉ quan tâm đến giá mua ban đầu. Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để phát hiện giao dịch bất thường cần đi kèm cơ chế kiểm tra, giải trình và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.

Cùng góp ý dự án luật, đại biểu Nguyễn Phi Hùng (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) đề nghị tập trung xử lý những vướng mắc đang ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người bệnh, nhất là thủ tục chuyển tuyến, liên thông dữ liệu khám chữa bệnh, bảo đảm thuốc và vật tư y tế.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Phi Hùng thảo luận tại tổ. Ảnh: HỒNG CHÂU

Đại biểu kiến nghị nghiên cứu thay thế giấy chuyển viện bằng hệ thống chuyển tuyến điện tử liên thông, giảm thời gian và thủ tục cho người bệnh. Đồng thời, cần xem xét mở rộng quyền lợi thanh toán bảo hiểm y tế đối với người bệnh mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm khi điều trị nội trú trái tuyến tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu theo danh mục và điều kiện cụ thể.

Đại biểu cũng đề xuất đẩy mạnh triển khai sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử và liên thông kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh giữa các cơ sở khám, chữa bệnh theo lộ trình phù hợp. Việc này sẽ hạn chế tình trạng người dân phải thực hiện lại các xét nghiệm đã có, giảm chi phí không cần thiết cho người bệnh và quỹ bảo hiểm y tế.

Một vấn đề được đại biểu đặc biệt quan tâm là tình trạng người có thẻ bảo hiểm y tế vẫn phải tự mua thuốc, vật tư y tế khi điều trị tại bệnh viện. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định rõ trách nhiệm của cơ sở khám, chữa bệnh và cơ chế thanh toán, hoàn trả chi phí cho người bệnh trong những trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định nhưng phải tự chi trả do thiếu thuốc, vật tư y tế thuộc phạm vi bảo hiểm y tế.

Đối với người cao tuổi, đại biểu kiến nghị nghiên cứu chính sách khám sức khỏe định kỳ hằng năm và khám, chữa bệnh tại nhà đối với người từ 80 tuổi trở lên, người cao tuổi cô đơn hoặc khuyết tật nặng, góp phần đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe trong bối cảnh già hóa dân số. Đại biểu cũng lưu ý, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh đối với các cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em phải gắn với tiêu chuẩn an toàn và cơ chế hậu kiểm chặt chẽ, không tạo khoảng trống pháp lý trong bảo vệ trẻ em.

Để các chính sách mới triển khai hiệu quả, đại biểu Nguyễn Phi Hùng đề nghị quy định lộ trình chuyển tiếp phù hợp, nhất là đối với việc liên thông bệnh án điện tử và tổ chức khám, chữa bệnh tại nhà, tạo điều kiện để các địa phương chuẩn bị hạ tầng công nghệ thông tin và nhân lực.

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đại biểu Nguyễn Hải Long (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) đề nghị nâng độ tuổi được mua, sử dụng thuốc lá từ 18 lên 21 tuổi nhằm tăng cường bảo vệ thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện nicotine.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Hải Long thảo luận tại tổ. Ảnh: HỒNG CHÂU

Đại biểu cho rằng, quy định hiện hành và dự thảo luật vẫn chưa bao phủ đầy đủ giai đoạn từ 18 đến 21 tuổi - thời điểm nhiều người trẻ bắt đầu học đại học, đi làm, có thu nhập riêng và chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường bạn bè. Đây cũng là giai đoạn các em ít chịu sự quản lý trực tiếp của gia đình, trong khi việc tiếp cận thuốc lá còn tương đối dễ dàng.

Theo đại biểu Nguyễn Hải Long, việc nâng độ tuổi được mua, sử dụng thuốc lá lên 21 tuổi sẽ góp phần thu hẹp khoảng trống trong chính sách bảo vệ sức khỏe thanh niên, hạn chế nguy cơ hình thành thói quen hút thuốc từ sớm. Do đó, đề nghị nghiên cứu quy định này cùng với các biện pháp tăng trách nhiệm của người bán, kiểm soát việc kinh doanh thuốc lá trên môi trường số và ngăn chặn tình trạng tiếp thị, quảng bá sản phẩm đến giới trẻ.

Đại biểu nhấn mạnh, phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là vấn đề quản lý một mặt hàng mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, chi phí khám, chữa bệnh và chất lượng cuộc sống của nhiều thế hệ.

Các ý kiến của đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện pháp luật theo hướng lấy người dân làm trung tâm. Việc sửa đổi luật cần không chỉ tạo thuận lợi cho công tác quản lý mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, giảm chi phí, bảo đảm quyền lợi chính đáng và giúp người dân tiếp cận các dịch vụ y tế an toàn, kịp thời, hiệu quả hơn.

HỒNG CHÂU