Hà Nội thúc đẩy nông nghiệp xanh từ các vùng sản xuất tập trung

Nông dân trồng thanh long ruột đỏ ở Thạch Thất, Hà Nội. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Đẩy mạnh hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung gắn với ứng dụng khoa học, công nghệ và liên kết chuỗi giá trị đang trở thành hướng đi quan trọng của Hà Nội trong quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Hướng đi này không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng nông sản mà còn tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư, mở rộng thị trường tiêu thụ, hướng tới nền nông nghiệp xanh và bền vững.

*Từ vùng chuyên canh đến chuỗi liên kết

Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp tại xã Nam Phù có nhiều chuyển biến tích cực nhờ định hướng phát triển các vùng sản xuất tập trung. Với tổng diện tích sản xuất trên 249 ha, địa phương duy trì cơ cấu cây trồng đa dạng gồm lúa, ngô, rau màu và hoa. Trong đó, diện tích rau, đậu đạt 168ha, trở thành vùng sản xuất chủ lực, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Giám đốc Hợp tác xã Kinh doanh dịch vụ thương mại tổng hợp Đại Lan (xã Nam Phù) Đặng Bá Thắng cho biết, cùng với phát triển sản xuất, địa phương triển khai mô hình “Cánh đồng sạch 3 không” nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường, hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn. Xã cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, hỗ trợ người dân tận dụng mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử để quảng bá, tiêu thụ nông sản, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường sinh thái.

Tại xã Quảng Oai, công tác quy hoạch vùng sản xuất cũng được chú trọng. Trưởng phòng Kinh tế xã Quảng Oai Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, địa phương đã được Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề xuất UBND thành phố phê duyệt 2 vùng sản xuất lúa chất lượng cao và 3 vùng sản xuất rau tập trung. Đây là cơ sở để mở rộng các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, từng bước hướng tới nông nghiệp hữu cơ.

Địa phương đồng thời khuyến khích đầu tư nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tự động và ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Thực tế cho thấy, vùng sản xuất tập trung tạo điều kiện để người dân đầu tư máy móc, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và tổ chức sản xuất chuyên nghiệp hơn. Đây cũng là tiền đề để hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến sơ chế, chế biến và tiêu thụ.

Tại xã Phú Xuyên, Công ty cổ phần và kinh doanh thực phẩm an toàn Vinh Hà đã đầu tư trang trại trồng rau sạch, cây ăn quả quy mô 5ha, trong đó 3ha sản xuất theo phương pháp hữu cơ.

Theo bà Đồng Thị Vinh, Giám đốc công ty, doanh nghiệp hiện có 44 sản phẩm; trong đó 8 sản phẩm rau, củ, quả đạt chứng nhận OCOP, gồm rau muống tiến vua, cải xanh, cải ngọt, cải chíp, cải bó xôi, bắp cải, cà chua và bưởi.

Sản phẩm của doanh nghiệp được cung cấp ổn định cho hàng trăm hộ gia đình tại các khu chung cư, hơn 20 bếp ăn trường học trong và ngoài địa phương; rau hữu cơ cũng có mặt tại một số hệ thống cửa hàng thực phẩm sạch và siêu thị. Doanh nghiệp từng bước hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất đến sơ chế và tiêu thụ, góp phần mở rộng đầu ra cho nông sản.

Hà Nội phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung. Ảnh minh họa: TTXVN

*Nâng cao giá trị, hướng tới nông nghiệp bền vững

Hà Nội hiện là một trong những địa phương có quy mô sản xuất nông nghiệp lớn của cả nước, với khoảng 155.000 ha đất trồng lúa, 33.000 ha rau, 24.000 ha cây lâu năm; đàn lợn khoảng 1,25 triệu con và đàn gia cầm đạt 36 triệu con.

Thực hiện chủ trương cơ cấu lại ngành nông nghiệp, thành phố đã xây dựng 35 vùng sản xuất lúa tập trung, 104 vùng rau, 56 vùng cây ăn quả, 66 vùng nuôi trồng thủy sản và 128 khu chăn nuôi tập trung. Hà Nội cũng phát triển hơn 3.300 sản phẩm OCOP, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Đáng chú ý, thành phố hiện có khoảng 406 mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao đang hoạt động. Các mô hình góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm lao động và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Hiệu quả kinh tế của nhiều mô hình tăng 15-20% so với phương thức sản xuất truyền thống.

Tuy nhiên, quá trình phát triển vùng sản xuất quy mô lớn vẫn gặp nhiều khó khăn. Quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp do đô thị hóa nhanh, trong khi sản xuất nhỏ lẻ, manh mún vẫn tồn tại ở một số nơi. Hạ tầng phục vụ sản xuất chưa đồng bộ, nhất là giao thông nội đồng, thủy lợi, kho bảo quản và cơ sở chế biến sau thu hoạch.

Bên cạnh đó, liên kết tiêu thụ nông sản chưa chặt chẽ; thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường của nhiều hợp tác xã, hộ sản xuất còn hạn chế. Nguồn nhân lực phục vụ nông nghiệp hiện đại cũng là điểm nghẽn khi một bộ phận lao động chưa được đào tạo bài bản về kỹ thuật, quản trị sản xuất và chuyển đổi số.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương, để duy trì và mở rộng các vùng sản xuất tập trung, các địa phương cần tiếp tục rà soát, quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường; đồng thời đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, bảo quản và chế biến nông sản.

Các xã, phường cần hỗ trợ hợp tác xã, doanh nghiệp phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, thúc đẩy chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực, từng bước chuyển tư duy từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ nông sản chủ lực, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm qua hội chợ và sàn thương mại điện tử.

Phát triển vùng sản xuất tập trung gắn với công nghệ cao, sản xuất sạch và liên kết chuỗi giá trị sẽ góp phần nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường, cải thiện thu nhập cho người dân, tạo nền tảng để nông nghiệp Hà Nội phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn