Đổi mới tư duy quản lý, bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Cần thiết ban hành Luật

Thảo luận tại Tổ 14 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang), ĐBQH Đỗ Khắc Hưởng (Đắk Lắk) đánh giá cao chất lượng hồ sơ dự án Luật, được chuẩn bị đầy đủ, gửi sớm đến đại biểu Quốc hội nghiên cứu, thảo luận.

Theo đại biểu, sau 20 năm thi hành Pháp lệnh năm 2007 về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, bên cạnh những kết quả đạt được, nhiều hạn chế, bất cập đã bộc lộ, chưa đáp ứng yêu cầu tình hình mới. Đến nay, mới có 14 cụm, tuyến công trình được đưa vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

ĐBQH Đỗ Khắc Hưởng (Đắk Lắk) phát biểu

Nguyên nhân chủ yếu là các tiêu chí xác định công trình còn mang tính định tính, phụ thuộc nhiều vào đánh giá chủ quan, chưa có tiêu chí định lượng cụ thể. Bên cạnh đó, thẩm quyền quyết định tập trung ở Thủ tướng Chính phủ khiến quy trình phải qua nhiều cấp, nhiều cơ quan, phát sinh thủ tục hành chính và tầng nấc trung gian.

Từ hai nguyên nhân trên, đại biểu cho rằng dự thảo Luật lần này đã chú trọng giải quyết những khó khăn, vướng mắc đó, tạo đột phá trong việc khắc phục các hạn chế của quy định hiện hành.

Bảo đảm tính toàn diện, đầy đủ, cụ thể, rõ ràng trong xác định các công trình

Đại biểu Đỗ Khắc Hưởng bày tỏ nhất trí với dự thảo Luật về phân loại công trình thành ba nhóm.

Nhóm thứ nhất là các công trình trọng điểm về an ninh quốc gia, gồm những công trình thuộc khu vực trọng yếu theo quy định của pháp luật về cảnh vệ.

Nhóm thứ hai là các công trình an ninh, gồm những công trình, khu vực do lực lượng Công an nhân dân quản lý, sử dụng để phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; nhóm này được chia thành ba loại A, B và C.

Nhóm thứ ba là các công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia, thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của các cơ quan, tổ chức, địa phương, trừ các công trình do Bộ Công an, Bộ Quốc phòng quản lý; cũng được phân thành ba loại.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 14

Theo đại biểu, việc phân nhóm, phân loại công trình trong dự thảo Luật thể hiện sự thay đổi về tư duy quản lý, bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia so với quy định pháp luật năm 2007. Cách phân loại này sẽ bảo đảm tính toàn diện, đầy đủ, cụ thể, rõ ràng trong xác định các công trình, đồng thời xác lập chế độ bảo vệ phù hợp với tính chất, tầm quan trọng của từng nhóm, từng loại công trình.

Đại biểu cũng nhất trí với các tiêu chí xác định nhóm, loại công trình tại dự thảo Luật, theo hướng tăng tối đa yếu tố định lượng, hạn chế yếu tố định tính; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết tiêu chí xác định công trình thuộc nhóm thứ hai và nhóm thứ ba.

Để bảo đảm tính hệ thống, thuận tiện khi áp dụng, đại biểu đề nghị chuyển nội dung tại khoản 3 và khoản 4 Điều 2 vào Điều 6, nội dung tại khoản 5 Điều 2 vào Điều 7, bởi đây đều là những quy định liên quan đến tiêu chí xác định công trình; việc tập hợp vào cùng điều luật sẽ bảo đảm tính hệ thống và thuận lợi hơn khi áp dụng.

Về thẩm quyền, trình tự, thủ tục đưa công trình vào danh mục, đại biểu nhất trí với quy định tại Điều 21 về phân cấp thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an và Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Đại biểu cho rằng, việc phân cấp này sẽ khắc phục những bất cập của quy định hiện hành. Các quy định về trình tự, thủ tục tại Điều 22 và thẩm định hồ sơ tại Điều 24 cũng được đánh giá là cụ thể, rõ ràng.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ thẩm quyền quyết định đưa các công trình an ninh, khu an ninh quy định tại Điều 6 vào danh mục, do dự thảo chưa quy định rõ vấn đề này. Đồng thời, cần tiếp tục rà soát kỹ thuật lập pháp, nhất là các quy định viện dẫn.

Cụ thể, tại điểm a khoản 2 Điều 22, dự thảo Luật viện dẫn cơ quan thẩm định theo điểm b khoản 1 Điều 25. Tuy nhiên, quy định tại điểm b khoản 1 Điều 25 liên quan đến trường hợp công trình bị hư hỏng, hủy hoại phải đưa ra khỏi danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia. Vì vậy, theo đại biểu, cần viện dẫn điểm b khoản 2 Điều 25 để bảo đảm chính xác.

Bổ sung quy định về trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần

ĐBQH Ngô Trung Thành (Đắk Lắk) bày tỏ băn khoăn về quy định tại điểm a khoản 2 Điều 14 dự thảo Luật về chuyển mục đích sử dụng công trình an ninh, khu an ninh do Bộ Công an quản lý theo yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

ĐBQH Ngô Trung Thành (Đắk Lắk) phát biểu

Theo đại biểu, điểm b và điểm c khoản này đã quy định hai trường hợp chuyển mục đích sử dụng: công trình không còn nhu cầu sử dụng cho nhiệm vụ an ninh và cần chuyển sang phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu dân sinh; hoặc công trình vẫn còn nhu cầu sử dụng nhưng nằm trong phạm vi dự án phát triển kinh tế - xã hội theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt và được Bộ Công an thống nhất bằng văn bản. Vì vậy, cần làm rõ điểm a quy định về trường hợp nào, bởi nội dung hiện nay chưa tường minh.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát khoản 3 Điều 14 về thẩm quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng. Theo dự thảo, trường hợp thuộc điểm b và điểm c khoản 2 thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai, trong khi trường hợp tại điểm a thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công an. Đại biểu cho rằng, cần bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, tránh vướng mắc khi triển khai.

Đối với điểm c khoản 2 Điều 14, đại biểu cho rằng quy định về điều kiện chuyển mục đích sử dụng chưa phù hợp với Luật Đất đai. Theo đó, điều kiện quan trọng nhất đối với đất an ninh là có văn bản đồng ý của Bộ trưởng Bộ Công an trình Quốc hội; Luật Đất đai không đặt ra yêu cầu phải có dự án phát triển kinh tế - xã hội, công trình phải nằm trong phạm vi dự án hoặc dự án phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đại biểu đồng thời đề nghị làm rõ cụm từ “được cấp có thẩm quyền phê duyệt”, bởi thẩm quyền phê duyệt quy hoạch thuộc nhiều cấp khác nhau. Nếu không rà soát, làm rõ, quy định này có thể chồng chéo với Luật Đất đai và gây khó khăn khi thực hiện.

Ngoài ra, đại biểu Ngô Trung Thành lưu ý, việc chuyển mục đích sử dụng không nhất thiết áp dụng với toàn bộ công trình hoặc khu an ninh mà có thể chỉ đối với một phần. Do đó, dự thảo Luật cần bổ sung quy định cụ thể về trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần để bảo đảm rõ ràng, tránh vướng mắc trong thực tiễn.

Đan Thanh; Ảnh: Quang Khánh