Đề xuất chia công trình quan trọng về an ninh quốc gia thành 3 nhóm

Công an tỉnh Tuyên Quang tăng cường kiểm tra, bảo đảm an ninh an toàn công trình thuỷ điện trên địa bàn trong mùa mưa lũ. Ảnh minh họa: Bộ Công an

Theo kế hoạch, tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khoá XVI, Quốc hội sẽ thảo luận về Dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Việc xây dựng dự án Luật góp phần hoàn thiện pháp luật về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia phù hợp với Hiến pháp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; khắc phục, xử lý các hạn chế, vướng mắc, bất cập của Pháp lệnh bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007, bắt kịp sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh chế độ trong kỷ nguyên mới.

Dự thảo luật đưa ra những thay đổi đáng chú ý về phân loại công trình, biện pháp bảo vệ và trách nhiệm phối hợp giữa các lực lượng.

3 nhóm công trình và thẩm quyền quyết định bảo vệ

Dự thảo Luật trình Quốc hội gồm 41 điều, được chia thành 7 chương. Dự thảo Luật thay đổi toàn diện cách tiếp cận so với Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007, cụ thể:

Dự thảo Luật quy định công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia gồm 03 nhóm: (1) Công trình trọng điểm về an ninh quốc gia; (2) Công trình an ninh, khu an ninh; (3) Công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia. Đồng thời, quy định tiêu chí xác định, phân loại đối với từng nhóm công trình.

Trong đó, đối với công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia được phân thành 3 loại theo tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ; phân cấp thẩm quyền quyết định đưa vào Danh mục công trình liên quan đến an ninh quốc gia cho Thủ tướng Chính phủ (đối với công trình loại I), Bộ trưởng Bộ Công an (đối với công trình loại II), Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (đối với công trình loại III).

Như vậy, dự thảo không chỉ phân loại công trình theo tính chất mà còn xác định thẩm quyền quyết định đưa từng loại công trình vào danh mục bảo vệ.

Biện pháp bảo vệ gắn với pháp luật chuyên ngành

Đồng thời, dự thảo quy định về công trình an ninh, khu an ninh, là những công trình trực tiếp phục vụ hoạt động thường xuyên của lực lượng Công an nhân dân trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Đối với công trình trọng điểm về an ninh quốc gia và công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia, dự thảo Luật quy định theo hướng dẫn chiếu đến quy định của pháp luật chuyên ngành. Đối với công trình an ninh, khu an ninh, dự thảo Luật quy định việc xác định phạm vi bảo vệ và biện pháp bảo vệ trên cơ sở tham khảo và bảo đảm tương đồng với quy định của pháp luật về quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự.

Cách tiếp cận này được thể hiện ở việc dự thảo dẫn chiếu đến pháp luật chuyên ngành đối với một số nhóm công trình, thay vì quy định riêng toàn bộ biện pháp bảo vệ trong luật.

Việc quy định các biện pháp, công tác được áp dụng để bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo hướng dẫn chiếu đến quy định của pháp luật chuyên ngành vẫn bảo đảm cơ sở để các cơ quan có trách nhiệm triển khai, áp dụng thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc, vừa góp phần tăng cường hiệu quả bảo vệ công trình, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Việc quy định theo hướng này cũng đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, không chỉ tập trung vào các biện pháp bảo vệ vật lý đơn thuần mà bao gồm cả các biện pháp khoa học công nghệ hiện đại được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành, kịp thời cập nhật, bổ sung khi các biện pháp bảo vệ được nâng cấp, điều chỉnh.

Bổ sung quyền, nghĩa vụ và hợp tác quốc tế

Dự thảo Luật quy định lực lượng bảo vệ của Bộ Công an, lực lượng bảo vệ của cơ quan, tổ chức quản lý, sử dụng công trình; không quy định về lực lượng của Bộ Quốc phòng vì đã được điều chỉnh tại Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự.

Đồng thời, quy định về quan hệ phối hợp giữa các lực lượng bảo vệ, trong đó có trách nhiệm phối hợp của lực lượng bảo vệ của cơ quan, tổ chức quản lý, sử dụng công trình với các lực lượng Công an, Quân đội và các lực lượng khác có liên quan.

Việc phân định lực lượng và trách nhiệm phối hợp nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống lĩnh vực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Dự thảo Luật quy định về quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong bảo vệ công trình, hợp tác quốc tế trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đây là những nội dung mới so với Pháp lệnh năm 2007, hướng tới bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, bảo đảm kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương cũng như yêu cầu tăng cường hội nhập quốc tế.

Dự thảo Luật cũng lược bỏ quy định cụ thể trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong quản lý nhà nước về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW: luật chỉ điều chỉnh những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, còn những vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động thì giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Mai Vàng