Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh góp ý vào các dự thảo Luật

Góp ý Dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu Leo Thị Lịch đánh giá cao nhiều nội dung quan trọng đã được thống nhất như làm rõ phạm vi điều chỉnh, tinh gọn nguyên tắc hoạt động, bổ sung cơ chế chỉ định hòa giải viên, mở rộng đối tượng tham gia và bảo đảm quyền sử dụng tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật.

Đại biểu Leo Thị Lịch phát biểu ý kiến tại tổ sáng 5/8.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và chặt chẽ khi thông qua, đại biểu đề xuất tiếp tục rà soát các nội dung chưa được tiếp thu để bổ sung vào dự thảo luật theo Báo cáo thẩm tra Hội đồng Dân tộc. Cùng với đó, về nguồn lực, cần quy định rõ mức kinh phí tối thiểu từ ngân sách nhà nước và chế độ thù lao vụ việc tương xứng cho hòa giải viên.

Về ứng dụng công nghệ, đại biểu lưu ý làm rõ điều kiện hòa giải trực tuyến, giá trị pháp lý biên bản điện tử và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đặc biệt, đối với công tác bảo vệ nhóm yếu thế, luật cần quy định tuyệt đối không dùng hòa giải ép phụ nữ, trẻ em, người yếu thế từ bỏ quyền yêu cầu bảo vệ pháp luật; đồng thời hòa giải không thể thay thế việc xử lý các vi phạm pháp luật nghiêm trọng…

Đại biểu Trần Văn Lâm phát biểu ý kiến tại tổ.

Đóng góp ý kiến vào Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đại biểu Trần Văn Lâm cơ bản đồng tình với nhiều nội dung đổi mới nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và hỗ trợ hoạt động xuất khẩu lao động.

Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ băn khoăn lớn về chính sách ưu tiên đưa người có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài. Theo đại biểu, chủ trương này có sự mâu thuẫn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và tăng trưởng hai con số, bởi nguồn nhân lực chất lượng cao là tài nguyên quý giá nhất để phát triển chiều sâu và thu hút đầu tư. Nếu đưa lao động giỏi ra nước ngoài sẽ gây "chảy máu" nguồn lực và tạo áp lực cạnh tranh gay gắt cho doanh nghiệp trong nước. Đại biểu đề nghị không nên quy định theo hướng ưu tiên lao động trình độ cao đi làm việc ở nước ngoài mà phải hướng tới mục tiêu toàn dụng lao động, điều tiết theo ngành nghề thiếu hụt, đồng thời có chính sách mạnh mẽ thu hút chuyên gia và nhân lực chất lượng cao về nước làm việc.

Cũng tại phiên thảo luận tổ, góp ý về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, đại biểu Trần Văn Lâm ghi nhận dự thảo đã cập nhật các yêu cầu về chuyển đổi số nhưng vẫn còn nhiều nội dung mang tính chi tiết, chưa thực sự tập trung vào các vấn đề mang tính khung, chính sách lớn. Luật cần có các quy định "đi trước đón lõng" để điều chỉnh tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với trách nhiệm biên tập, bản quyền, cũng như lấp đầy khoảng trống pháp lý đối với các nền tảng xuyên biên giới như Amazon, Google, Apple về nghĩa vụ thuế, lưu chiểu và xử lý vi phạm.

Đại biểu Nguyễn Đức Hùng phát biểu ý kiến.

Góp ý cụ thể về khoản 1 Điều 3, Dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), về các trường hợp không thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở, đại biểu Nguyễn Đức Hùng cho rằng dự thảo đang đặt hòa giải viên ở cơ sở (những người hoạt động kiêm nhiệm, không phải chuyên gia pháp luật) vào vị trí phải thực hiện những nhận định pháp lý phức tạp như xác định vi phạm điều cấm, lợi ích công cộng hay cấu thành vi phạm hành chính, hình sự.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo chỉnh lý theo hướng không thuộc phạm vi hòa giải đối với vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền xác định phải xử lý vi phạm hành chính hoặc hình sự. Đồng thời, bổ sung quy định việc xử lý vi phạm không loại trừ việc hòa giải các nội dung về bồi thường thiệt hại, xin lỗi, khắc phục hậu quả hoặc quan hệ dân sự khác; giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết bằng các nhóm tình huống cụ thể để hòa giải viên dễ áp dụng…

Đại biểu Nguyễn Thị Quý phát biểu ý kiến.

Quan tâm về đội ngũ thực hiện công tác hòa giải, đại biểu Nguyễn Thị Quý cơ bản thống nhất và đánh giá cao các tiêu chuẩn của hòa giải viên, đặc biệt là việc bổ sung quy định "không trong thời gian bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự" nhằm đảm bảo tính chặt chẽ.

Đại biểu cũng đồng tình với việc dự thảo Luật đã sửa đổi tiêu chuẩn về nơi cư trú của hòa giải viên từ "thường trú tại cơ sở" theo Luật năm 2013 thành "cư trú thường xuyên tại cơ sở". Đây là sự điều chỉnh phù hợp với thực tiễn, góp phần khắc phục những khó khăn trong thời gian qua khi nhiều địa phương có những cá nhân không đăng ký thường trú.

Đại biểu Vũ Văn Cường phát biểu ý kiến.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bỏ cụm từ "thường xuyên" trong tiêu chuẩn này, chỉ quy định là "công dân Việt Nam cư trú tại cơ sở" để bảo đảm thống nhất với Luật Cư trú hiện hành, tránh vướng mắc trong thực tiễn áp dụng. Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo rà soát, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên trong bối cảnh sắp xếp thôn, tổ dân phố; đồng thời tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng hòa giải, vận động để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Cũng thảo luận về dự thảo luật này, đại biểu Vũ Văn Cường cơ bản đồng tình với nhiều nội dung của dự thảo nhưng đề nghị làm rõ hai vấn đề: Về số lượng thành viên tổ hòa giải (Điều 14), đại biểu đề nghị giữ nguyên quy định tối thiểu 3 hòa giải viên nhưng cần bổ sung quy định khung số lượng thành viên phù hợp với thực tiễn từng địa phương. Việc này nhằm bảo đảm sự đồng bộ khi chuyển đổi cơ chế tài chính từ kinh phí nhà nước hỗ trợ sang nhà nước bảo đảm, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực cho hoạt động hòa giải.

Toàn cảnh phiên thảo luận tổ sáng 5/8.

Liên quan đến công tác triển khai, tại khoản 1 Điều 32 quy định trách nhiệm cấp tỉnh tự biên soạn và phát hành tài liệu, đại biểu chỉ rõ quy định này có thể gây ra sự thiếu thống nhất giữa các địa phương, lãng phí thời gian và nhân lực. Do đó, đại biểu kiến nghị giao cơ quan Trung ương xây dựng một bộ khung tài liệu hướng dẫn thống nhất để các tỉnh căn cứ tổ chức triển khai, hướng dẫn các xã, phường vừa bảo đảm thống nhất, vừa tiết kiệm nguồn lực.

Lưu Hằng - Mai Phương