Đề xuất giảm thủ tục, đơn giản hóa quy trình đưa lao động Việt Nam đi làm việc nước ngoài

Sáng 5/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, sau hơn 5 năm thực hiện, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2020 đã bộc lộ nhiều bất cập, nhất là về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và yêu cầu quản lý trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy.

Vì vậy, dự thảo luật lần này tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn gồm: cắt giảm thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số; tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; đồng thời đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền địa phương.

Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo đề xuất bãi bỏ 5 thủ tục hành chính, đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa thêm 6 thủ tục khác.

Cùng với đó, phương thức quản lý sẽ được chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường giám sát thông qua cơ sở dữ liệu điện tử và cơ chế thông báo, thay vì yêu cầu nhiều loại hồ sơ, giấy tờ như trước. Theo cơ quan soạn thảo, việc cải cách này sẽ giúp giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp và người lao động khi tham gia thị trường lao động ngoài nước

Không chỉ giảm thủ tục, dự thảo luật còn hướng đến thay đổi chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam làm việc ở nước ngoài. Theo đó, Nhà nước sẽ có chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài; đồng thời xây dựng cơ chế đặc thù đối với một số ngành nghề trọng điểm mà Việt Nam có nhu cầu nhân lực trong tương lai.

Một điểm mới khác là chú trọng sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực sau khi người lao động hoàn thành hợp đồng và trở về nước, nhằm phát huy kinh nghiệm, kỹ năng đã tích lũy ở nước ngoài.

Để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, dự thảo luật cũng mở rộng phân quyền cho địa phương. Theo đó, UBND cấp tỉnh được giao thêm 4 nhiệm vụ, trong khi UBND cấp xã lần đầu được giao nhiệm vụ quản lý công tác chuẩn bị nguồn lao động trên địa bàn. Cơ quan soạn thảo cho rằng việc phân quyền sẽ giúp địa phương chủ động hơn trong quản lý, hỗ trợ và phát triển nguồn lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh.

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, cơ quan thẩm tra thống nhất sự cần thiết sửa đổi luật nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ chế quản lý và phù hợp với quá trình sắp xếp bộ máy.

Về chính sách của Nhà nước đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; đồng thời áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút và sử dụng hiệu quả người lao động sau khi về nước.

Về Giấy phép hoạt động (từ Điều 11 đến Điều 16 của Luật hiện hành), Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, sửa đổi các quy định về quy trình, hồ sơ, thủ tục theo hướng Luật chỉ quy định những nội dung cơ bản, mang tính nguyên tắc; giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Về cơ quan giải quyết thủ tục hành chính, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu sửa đổi nội dung quy định trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, tra cứu thông tin về Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo hướng giao trách nhiệm thực hiện cho Bộ Nội vụ, việc quy định cụ thể trong văn bản quy định chi tiết dưới Luật. Đồng thời, quy định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân trong quy trình giải quyết hồ sơ cấp Giấy phép; giao Chính phủ quy định chi tiết thi hành.

Dương Thy