Cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Đánh giá kỹ lưỡng các nguồn lực, điều kiện bảo đảm thi hành Luật

Theo Tờ trình của Chính phủ, Dự thảo Luật gồm 6 điều. Trong đó, Luật Thương mại có 2 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 3 nhóm nội dung lược bỏ; bãi bỏ 4 TTHC, 3 điều kiện kinh doanh; 2 nội dung phân cấp, phân quyền.

Đối với Luật Cạnh tranh có 5 nhóm nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 6 nội dung bổ sung; 2 nội dung lược bỏ; đơn giản hóa 2 TTHC.

Đối với Luật Quản lý ngoại thương có 6 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 1 nội dung bổ sung, hoàn thiện; bãi bỏ 2 TTHC, đơn giản hóa 9 TTHC; 5 nội dung phân quyền, phân cấp.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có 1 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 1 nội dung lược bỏ; 4 nội dung phân quyền, phân cấp.

Thẩm tra sơ bộ Dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật; nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung như Chính phủ trình, tập trung xử lý những vấn đề đã được nhận diện rõ, có căn cứ thực tiễn và có sự đồng thuận cao; đồng thời, lưu ý việc rà soát toàn diện Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương đã được đưa vào Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện Dự thảo Luật, bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan; tiếp tục rà soát những nội dung có phạm vi tác động rộng hoặc còn có ý kiến khác nhau.

Đồng thời, cần đánh giá kỹ lưỡng các nguồn lực, điều kiện bảo đảm thi hành Luật, nhất là với nội dung phân cấp, phân quyền, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang cơ chế hậu kiểm. Có ý kiến đề nghị báo cáo rõ hơn sau khi sửa 4 Luật này sẽ giảm được bao nhiêu TTHC, đơn giản hóa bao nhiêu TTHC, có đạt yêu cầu của cấp có thẩm quyền hay không.

Đối với Luật Cạnh tranh, Cơ quan thẩm tra lưu ý một số nội dung cốt lõi được Chính phủ nhận diện là “khoảng trống” thể chế nhưng chưa được giải quyết hoặc thể hiện rõ trong Dự thảo. Vì vậy, cần làm rõ cơ sở pháp lý, thực tiễn và mục tiêu chính sách, đồng thời xây dựng công cụ pháp lý đủ khả năng quản lý cạnh tranh trong bối cảnh xuất hiện các mô hình và phương thức kinh doanh mới…

Giải quyết căn bản khó khăn, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu quản lý

Thảo luận tại Phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng, 4 Luật được đề xuất sửa đổi, bổ sung có nhiều nội dung liên quan mật thiết với nhau cũng như có nhiều nội dung liên quan tới các luật khác, trong đó có những luật vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vừa qua.

Do vậy, Cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục rà soát thật kỹ, đặc biệt là những luật liên quan trực tiếp như Bộ luật Dân sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Giao dịch điện tử…

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu tại Phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Dự thảo Luật cũng quy định sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Cạnh tranh về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt tiền tối đa, thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực cạnh tranh. Về nội dung này, ông Phan Chí Hiếu lưu ý, Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đã được đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026, do đó cần cân nhắc quy định thống nhất ở trong Dự án Luật này để tránh quy định về xử lý vi phạm hành chính tản mát trong các luật khác nhau, dẫn đến khó tra cứu và áp dụng sau này.

Liên quan đến một số nội dung sửa đổi, bổ sung về Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị nghiên cứu, bảo đảm sự liên thông, đồng bộ với Dự thảo Luật Đo lường đang được sửa đổi, đặc biệt về cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, các hành vi gian lận tại cây xăng, trong đo lường công tơ điện, nước có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, túi tiền của người dân. Đáng lưu ý, gian lận trong máy quan trắc đo nồng độ ô nhiễm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của toàn bộ người dân; việc nồng độ chất cấm, chất độc, độc tố còn lưu tồn trong thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn, thực phẩm cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Trong bối cảnh các hành vi gian lận ngày càng tinh vi, máy móc và số liệu có thể bị can thiệp, sửa đổi từ xa trên môi trường số, thậm chí từ nước ngoài, Chủ nhiệm Nguyễn Thanh Hải nhận thấy, cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch hiện chưa được quy định rõ, nhất là việc hoàn trả, bồi thường cho người dân bị thiệt hại trong các lĩnh vực thiết yếu như điện, nước, xăng dầu, viễn thông. Đây là những vấn đề người dân mong mỏi nhất trong sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng lần này.

Bà Nguyễn Thanh Hải đề nghị, Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể hoặc có văn bản hướng dẫn dưới luật; đồng thời tăng cường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ trong quá trình sửa đổi Luật Đo lường, đáp ứng mong mỏi của cử tri.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, Chính phủ chỉ đạo Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện Dự thảo Luật để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong các luật được sửa đổi, bổ sung và giữa Dự thảo Luật với hệ thống pháp luật hiện hành; tránh trùng lặp, chồng chéo hoặc tạo khoảng trống pháp lý; bảo đảm quy định rõ ràng và hiệu lực, hiệu quả trong thực thi.

Đồng thời, cần tiếp tục rà soát thật kỹ, bổ sung báo cáo thuyết minh đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, tính bao quát, toàn diện và khả thi đối với từng nội dung đề xuất sửa đổi; bảo đảm giải quyết căn bản những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển trong tình hình mới.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

N. HỒNG