Có nên chuyển hai phôi để mang song thai?

Tôi 32 tuổi, đang thụ tinh trong ống nghiệm và có hai phôi ngày 5 loại tốt. Có nên chuyển cả hai phôi một lần để được sinh đôi không? (Ánh Ngọc, Hà Nội)

Trả lời:

Bạn không nên chuyển hai phôi chỉ với mục đích mang song thai. Mục tiêu điều trị thụ tinh ống nghiệm là sinh một bé khỏe mạnh sau mỗi lần mang thai, không phải đạt số thai nhiều nhất trong một lần chuyển phôi.

Chuyển hai phôi có thể làm tăng khả năng có thai trong một lần chuyển ở một số trường hợp, nhưng không đồng nghĩa cơ hội sẽ tăng gấp đôi. Hai phôi có thể cùng làm tổ, chỉ một phôi làm tổ hoặc không phôi nào làm tổ. Kết quả còn phụ thuộc tuổi người phụ nữ, chất lượng phôi, niêm mạc tử cung, bệnh đi kèm và tiền sử điều trị.

Khi hai phôi cùng phát triển, thai kỳ trở thành song thai, nhiều nguy cơ hơn đơn thai. Người mang song thai có nguy cơ gặp các vấn đề tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, thiếu máu, xuất huyết, phải sinh mổ, băng huyết sau sinh. Tử cung căng lớn sớm cũng làm tăng nguy cơ cổ tử cung ngắn, dọa sinh non hoặc sinh non.

Trẻ sinh non có thể cần chăm sóc tại đơn vị hồi sức sơ sinh, gặp khó khăn về hô hấp, bú và giữ thân nhiệt. Nguy cơ biến chứng lâu dài như biến chứng não, tim mạch, hô hấp cũng tăng nếu tuổi thai khi sinh quá thấp. Vì vậy, "mang thai một lần, sinh hai con" không giúp giảm rủi ro hay rút ngắn hành trình như nhiều gia đình kỳ vọng.

Các hiệp hội chuyên ngành sinh sản lớn của Mỹ và châu Âu đều ưu tiên chuyển một phôi ở người có tiên lượng tốt nhằm hạn chế đa thai và các biến chứng liên quan. Khuyến cáo này đặc biệt áp dụng với phụ nữ trẻ, có phôi nang chất lượng tốt hoặc phôi đã được xác định bình thường về số lượng nhiễm sắc thể khi có chỉ định xét nghiệm, phụ nữ từng sinh mổ, bất thường tử cung hoặc có tiền sử sinh non. Cách chuyển lần lượt giúp giảm nguy cơ đa thai mà vẫn bảo toàn cơ hội có con cộng dồn từ số phôi đang có.

Chuyển hai phôi vẫn có khả năng hình thành ba hoặc bốn thai nếu một hoặc cả hai phôi tiếp tục phân tách. Mang từ ba thai trở lên làm tăng mạnh nguy cơ sảy thai, sinh cực non, thai chậm phát triển và các biến chứng đe dọa sức khỏe người mẹ. Một số trường hợp phải cân nhắc thủ thuật giảm thai để bảo vệ thai kỳ. Đây là can thiệp xâm lấn, có nguy cơ gây chảy máu, nhiễm trùng, rỉ ối, sảy một thai, thậm chí mất toàn bộ thai. Do đó, số phôi đưa vào buồng tử cung không phải lúc nào cũng bằng số thai hình thành, còn chuyển nhiều phôi có thể đẩy gia đình vào những quyết định khó khăn và rủi ro ngoài dự tính.

Trong một số trường hợp tiên lượng thấp, bác sĩ có thể cân nhắc chuyển hai phôi sau khi đánh giá kỹ. Nhóm này có thể gồm phụ nữ lớn tuổi, nhiều lần chuyển phôi không thành công hoặc chỉ có phôi với khả năng làm tổ hạn chế. Nếu có phôi bình thường về nhiễm sắc thể, bác sĩ thường vẫn ưu tiên chuyển một phôi để hạn chế đa thai.

Quyết định còn phải tính đến sức khỏe người mang thai. Người có tăng huyết áp, bệnh tim, đái tháo đường, béo phì, bất thường tử cung hoặc tiền sử sinh non có thể chịu nhiều nguy cơ hơn nếu mang đa thai.

Bạn 32 tuổi và có hai phôi ngày 5 loại tốt, chuyển một phôi là lựa chọn an toàn hơn nếu không có yếu tố đặc biệt làm thay đổi tiên lượng. Phôi còn lại có thể trữ đông. Bạn nên trao đổi với bác sĩ về đặc điểm từng phôi, tiền sử điều trị và sức khỏe trước khi quyết định, không nên chọn hai phôi chỉ vì mong sinh đôi.

ThS.BS Vũ Thị Ngọc
Đơn vị Hỗ trợ sinh sản
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy