Những điều cần biết về bệnh thận

Bệnh thận thường tiến triển âm thầm, ảnh hưởng đến khả năng lọc chất thải, xét nghiệm máu, nước tiểu giúp xác định tổn thương, điều trị tùy vào nguyên nhân.

Suy thận cấp xuất hiện nhanh, suy thận mạn tiến triển âm thầm

Theo Very Well Health, suy thận có thể được chia thành hai dạng chính là cấp tính và mạn tính. Suy thận cấp xảy ra trong thời gian ngắn, thường liên quan đến mất nước nghiêm trọng, mất máu, nhiễm trùng nặng, huyết áp tụt hoặc tắc nghẽn đường tiểu. Khi nguyên nhân được phát hiện và điều trị sớm, chức năng thận có thể phục hồi một phần hoặc hoàn toàn.

Suy thận mạn tiến triển trong thời gian dài. Thận bị tổn thương dần khiến khả năng lọc máu giảm theo thời gian. Phần chức năng đã mất thường khó phục hồi hoàn toàn, điều trị có thể giúp làm chậm quá trình suy giảm.

Đái tháo đường và tăng huyết áp làm tổn thương thận

Đường huyết cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận. Huyết áp cao tạo áp lực lên các mạch máu và bộ phận lọc, lâu ngày làm giảm khả năng hoạt động của thận.

Ngoài hai nguyên nhân này, suy giảm chức năng thận còn có thể liên quan đến viêm cầu thận, bệnh thận di truyền, sỏi hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Một số thuốc cũng có thể gây tổn thương thận, đặc biệt khi sử dụng không đúng liều hoặc kéo dài.

Suy thận thường không có dấu hiệu rõ ở giai đoạn đầu

Chức năng thận có thể suy giảm trong một thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, ngứa da hoặc phù ở bàn chân, mắt cá.

Lượng nước tiểu cũng có thể thay đổi. Một số trường hợp đi tiểu nhiều, trong khi người khác tiểu ít. Nước tiểu có bọt kéo dài có thể liên quan đến tình trạng có protein trong nước tiểu.

Xét nghiệm máu và nước tiểu giúp phát hiện tổn thương thận

Xét nghiệm máu thường được sử dụng để đo creatinine, một chất thải được thận lọc khỏi máu. Từ kết quả này, bác sĩ có thể tính mức lọc cầu thận ước tính (eGFR), qua đó đánh giá khả năng lọc của thận.

Xét nghiệm nước tiểu giúp phát hiện albumin hoặc protein bất thường. Đây là dấu hiệu có thể cho thấy thận đang bị tổn thương, ngay cả khi khả năng lọc chưa giảm nhiều. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm hoặc các xét nghiệm khác để tìm nguyên nhân.

Mức độ suy giảm chức năng thận quyết định cách điều trị

Bệnh thận mạn được chia thành nhiều giai đoạn dựa chủ yếu vào mức lọc cầu thận. Khi chức năng thận giảm nhiều, nguy cơ tích tụ chất thải và rối loạn nước, muối khoáng trong cơ thể tăng.

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh. Người bệnh có thể cần kiểm soát huyết áp, đường huyết, điều chỉnh chế độ ăn và sử dụng thuốc theo chỉ định. Một số thuốc giúp kiểm soát huyết áp hoặc bảo vệ chức năng thận ở những trường hợp phù hợp.

Ở giai đoạn nặng, khi thận không còn đáp ứng được nhu cầu của cơ thể, người bệnh có thể cần lọc máu hoặc ghép thận. Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp suy giảm chức năng thận đều tiến triển đến giai đoạn này.

Kiểm soát bệnh nền có thể giúp bảo vệ chức năng thận

Theo Times of India, người mắc đái tháo đường hoặc tăng huyết áp cần kiểm soát tốt các bệnh này để giảm thêm tổn thương cho thận. Duy trì cân nặng phù hợp, vận động thường xuyên, hạn chế muối và không hút thuốc cũng có lợi cho sức khỏe của cơ quan này.

Người bệnh không nên tự ý áp dụng chế độ ăn quá ít protein, kiêng kali hoặc hạn chế nước. Những yêu cầu này phụ thuộc vào mức độ suy giảm chức năng thận và kết quả xét nghiệm của từng người.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)