Khi nào nên mổ tinh hoàn ẩn cho trẻ?

Con tôi 8 tháng tuổi, phát hiện tinh hoàn ẩn một bên. Trẻ ở tuổi này đã có thể phẫu thuật điều trị được chưa? (Thanh Hương, TP HCM)

Trả lời:

Tinh hoàn ẩn là tình trạng một hoặc cả hai tinh hoàn không di chuyển xuống bìu mà nằm lại trong ổ bụng hoặc ống bẹn khi thai nhi phát triển. Trong những tháng đầu sau sinh, tinh hoàn vẫn có khả năng tự di chuyển xuống bìu nhờ tác động của các hormone sinh dục. Tuy nhiên, quá trình này thường dừng lại sau khi trẻ được 6 tháng tuổi. Nếu sau mốc thời gian này tinh hoàn vẫn chưa xuống bìu, khả năng tự hồi phục thấp.

Trường hợp không can thiệp có thể làm tổn thương tế bào mầm, gây suy giảm cả số lượng lẫn chất lượng tinh trùng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản khi trẻ trưởng thành. Tinh hoàn nằm sai vị trí còn làm tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư, đồng thời dễ biến chứng cấp tính nguy hiểm như xoắn tinh hoàn hoặc chấn thương tinh hoàn...

Phẫu thuật điều trị triệt giúp đưa tinh hoàn về đúng vị trí sinh lý. Thời điểm phẫu thuật đóng vai trò quyết định đối với khả năng phục hồi chức năng sản xuất tinh trùng, giảm nguy cơ biến chứng về sau cho trẻ.

Độ tuổi "vàng" thực hiện là từ 6 đến 18 tháng tuổi, tốt nhất là trước khi trẻ tròn một tuổi. Con bạn đã ở độ tuổi có thể can thiệp, bạn nên đưa bé đến bệnh viện để bác sĩ khám, siêu âm đánh giá vị trí tinh hoàn và lập kế hoạch phẫu thuật phù hợp.

Để chẩn đoán bệnh, các bác sĩ thường kết hợp khám lâm sàng với phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm bẹn bìu, siêu âm ổ bụng hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI). Việc sử dụng hệ thống siêu âm công nghệ cao với đầu dò tần số lớn giúp bác sĩ xác định chính xác vị trí, kích thước, số lượng, tình trạng nhu mô tinh hoàn mà không gây đau cho trẻ.

Phẫu thuật này được thực hiện bằng phương pháp mổ nội soi hoặc mổ mở tiểu phẫu tùy thuộc vào vị trí tinh hoàn ẩn. Ưu điểm là ít xâm lấn, an toàn, thời gian mổ nhanh, ít đau, trẻ có thể xuất viện chỉ sau 1-2 ngày. Sau khi phẫu thuật, tinh hoàn sẽ phát triển bình thường trong bìu, bảo toàn chức năng sinh sản khi trưởng thành.

Trong thời gian chờ phẫu thuật hoặc tái khám, bạn nên quan sát vùng bẹn bìu của trẻ khi tắm hoặc thay tã. Không tự ý nắn, bóp mạnh vào vùng bẹn vì có thể gây đau hoặc tổn thương tổ chức xung quanh. Nếu trẻ có biểu hiện quấy khóc dữ dội, vùng bẹn sưng đỏ hoặc kèm theo nôn trớ, bạn cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay để tìm nguyên nhân và xử trí kịp thời, loại trừ xoắn tinh hoàn hoặc chấn thương tinh hoàn.

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng
Khoa Ngoại Nhi
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM