Căng thẳng có gây trào ngược dạ dày thực quản?

Gần đây tôi hay ợ chua, nóng rát cổ, nhất là khi mệt mỏi, căng thẳng. Căng thẳng có phải nguyên nhân gây trào ngược dạ dày thực quản? (Mai Thanh An, 37 tuổi, Hà Nội)

Trả lời:

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) xảy ra khi dịch hoặc thức ăn trong dạ dày thường xuyên trào ngược lên thực quản. Triệu chứng gồm ợ nóng, ợ chua, nóng rát sau xương ức, cảm giác dịch hoặc thức ăn trào lên cổ họng. Một số người có thể kèm khó nuốt, cảm giác vướng ở họng hoặc các triệu chứng xuất hiện rõ hơn về đêm.

Stress không phải nguyên nhân trực tiếp gây GERD, nhưng có thể là yếu tố thúc đẩy khiến triệu chứng bệnh khởi phát hoặc tăng nặng hơn. Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa và cách não bộ cảm nhận các kích thích từ thực quản.

Căng thẳng còn tác động gián tiếp thông qua thói quen sinh hoạt của một người. Khi công việc căng thẳng, nhiều người dễ ăn uống thất thường, ăn nhanh, ăn tối muộn, uống nhiều cà phê hoặc rượu bia. Những yếu tố này kích thích triệu chứng trào ngược rõ rệt hơn.

Một số người bệnh có biểu hiện ợ nóng, đau hoặc nóng rát do trào ngược khi căng thẳng, nội soi thường không thấy tổn thương rõ ở thực quản. Bởi nguyên nhân có thể liên quan đến tình trạng thực quản tăng nhạy cảm với acid hoặc ợ nóng chức năng.

Tuy nhiên, ợ nóng xuất hiện hoặc tăng lên trong giai đoạn căng thẳng có thể do bệnh lý hoặc rối loạn chức năng thực quản khác. Để xác định nguyên nhân, bác sĩ dựa vào đặc điểm triệu chứng, tiền sử bệnh và quá trình điều trị. Một số trường hợp có thể cần nội soi tiêu hóa trên hoặc các xét nghiệm chuyên sâu. Đo pH thực quản giúp đánh giá, xác định tình trạng trào ngược khi chẩn đoán chưa rõ ràng hoặc cần đánh giá khách quan hơn.

Nếu thường xuyên bị ợ nóng, trào ngược, nhất là khi căng thẳng, bạn nên giảm áp lực, kiểm soát căng thẳng, thư giãn. Nếu triệu chứng vẫn tiếp diễn, bạn cần điều chỉnh sinh hoạt như tránh ăn quá no, không ăn sát giờ ngủ hoặc nằm ngay sau khi ăn, kê cao đầu giường, duy trì giờ ngủ ổn định, vận động thường xuyên.

Trường hợp thay đổi lối sống không cải thiện triệu chứng, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân cụ thể. Xác định đúng nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế biến chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Một số trường hợp ợ nóng chức năng hoặc thực quản tăng nhạy cảm với acid, bác sĩ có thể cân nhắc kết hợp các biện pháp tâm lý, hành vi với điều trị phù hợp để giảm triệu chứng.

ThS.BS Hoàng Nam
Khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội