Khi nào viêm gan virus trở thành mạn tính?

Tôi xét nghiệm dương tính với viêm gan B nhưng không có triệu chứng, bác sĩ hẹn 6 tháng khám lại. Viêm gan virus B có thể chuyển thành viêm gan mạn tính không? (Anh Thư, Tây Ninh)

Trả lời:

Khi nhiễm virus viêm gan B (HBV) từ 6 tháng trở lên, người bệnh được xác định nhiễm HBV mạn tính. Bác sĩ cần xét nghiệm HBsAg (kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B) để xác định tình trạng nhiễm virus, thay vì chỉ dựa vào triệu chứng hoặc cảm giác khỏe của người bệnh.

Khi HBV tồn tại kéo dài, đáp ứng miễn dịch mạn tính đối với virus có thể duy trì tình trạng viêm tại gan, lúc này tế bào kupffer trong gan bị kích hoạt quá mức, giải phóng nhiều chất trung gian gây viêm như TNF-α, interleukin và TGF-β. Trong đó, TGF-β kích hoạt tế bào hình sao sản sinh collagen, thúc đẩy tích tụ mô xơ. Quá trình kéo dài làm xơ hóa gan tiến triển, thay đổi cấu trúc gan, dẫn đến xơ gan, suy giảm chức năng gan cùng nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Nguy cơ chuyển thành mạn tính phụ thuộc vào độ tuổi khi nhiễm virus. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ sơ sinh nhiễm HBV có nguy cơ cao tiến triển thành nhiễm mạn tính. Tỷ lệ này ở trẻ 1-5 tuổi thấp hơn, và ở người trưởng thành khỏe mạnh khả năng HBV chuyển mạn tính khoảng 5%.

Viêm gan mạn tính thường diễn tiến âm thầm. Người bệnh có thể không đau, không vàng da hay mệt mỏi, nhưng virus vẫn tồn tại và quá trình tổn thương gan vẫn có thể diễn ra. Khi viêm kéo dài, tế bào gan bị tổn thương lặp đi lặp lại, thúc đẩy quá trình xơ hóa, lâu dần có thể dẫn đến xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Bạn mới xét nghiệm lần đầu và phát hiện nhiễm virus viêm gan B, bác sĩ chưa thể kết luận ngay nguy cơ có thể tiến triển viêm gan B mạn tính. Trong thời gian chờ tái khám, bạn nên hạn chế rượu bia, ăn uống cân đối, vận động đều đặn, tránh tự ý dùng thuốc ảnh hưởng đến gan. Bổ sung tinh chất wasabia và s. marianum có thể giúp kiểm soát hoạt động quá mức của tế bào kupffer, giảm các chất gây viêm, hỗ trợ bảo vệ tế bào gan và hạn chế quá trình hình thành mô xơ.

Khi tái khám, bác sĩ dựa vào thời gian tồn tại của virus, xét nghiệm men gan, chức năng gan và các xét nghiệm mức độ tổn thương gan để đánh giá. Người bệnh tái khám đúng hẹn giúp theo dõi diễn tiến và phát hiện sớm bất thường.

Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình
Trung tâm Thông tin Y khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM