Vì sao trẻ viêm tai giữa tái phát sau điều trị?

Con tôi ba tuổi, hay viêm tai giữa tái đi tái lại dù đã điều trị kháng sinh. Nguyên nhân do đâu, làm sao cải thiện? (Trinh Ngô, 35 tuổi, Cần Thơ)

Trả lời:

Viêm tai giữa là tình trạng tai giữa (phía sau màng nhĩ) bị nhiễm trùng gây sưng, đau, sốt, chảy dịch... Bệnh gặp ở nhiều lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ 6-36 tháng tuổi.

Trẻ em thường bị viêm tai giữa hơn người lớn do vòi nhĩ ngắn và nằm ngang, khiến dịch tiết từ mũi họng dễ ứ đọng và lan lên tai thay vì dẫn lưu xuống họng như bình thường. Đây là điều kiện cho vi khuẩn, virus từ mũi họng xâm nhập tai giữa gây viêm.

Hệ miễn dịch của trẻ trong giai đoạn phát triển, khả năng chống lại vi khuẩn, virus yếu, làm tăng nguy cơ mắc các đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên. Sau một đợt viêm tai giữa cấp, dịch ở tai giữa có thể chưa hết dù triệu chứng giảm. Nếu trẻ mắc thêm đợt nhiễm trùng mới, nguy cơ tái phát viêm tai giữa cao.

Trẻ đi học tiếp xúc với nhiều bạn trong không gian kín, dễ lây nhiễm chéo bệnh đường hô hấp trên (cảm cúm, viêm mũi họng). Mỗi đợt viêm nhiễm đường hô hấp là cơ hội cho vi khuẩn, virus tấn công.

Ở trẻ nhỏ, VA thường lớn và dễ viêm nhiễm. VA phì đại hoặc viêm mạn tính chèn ép, cản trở chức năng dẫn lưu của vòi nhĩ, tạo điều kiện cho dịch ứ đọng - yếu tố khiến viêm tai giữa tái phát.

Kháng sinh chỉ điều trị đợt nhiễm trùng cấp do vi khuẩn, không làm giảm VA phì đại, dị ứng đường hô hấp hay tác động đến cấu trúc giải phẫu vòi nhĩ. Đây là lý do con bạn đã dùng kháng sinh nhưng bệnh vẫn dễ tái phát. Ngoài ra, uống kháng sinh không đủ liệu trình bác sĩ chỉ định, vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn khiến bệnh tái nhiễm sớm.

Nhiễm trùng tai tái phát thường xuyên, không điều trị tăng nguy cơ viêm tai giữa mạn tính. Viêm tai mạn tính khó điều trị hơn, có thể gây ra các biến chứng nghe kém, suy giảm thính lực, trẻ chậm nói, chậm phát triển, khó khăn trong giao tiếp...

Để hạn chế bệnh tái phát, bạn nên tuân thủ đúng thời gian và liều kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc, tái khám để bác sĩ đánh giá. Phụ huynh cần cho bé tránh khói thuốc lá, hạn chế bú hoặc uống bình khi nằm ngửa, tiêm phòng vaccine đầy đủ, giữ vệ sinh mũi họng hàng ngày. Vệ sinh mũi đúng cách khi trẻ sổ mũi để không ứ đọng dịch làm bệnh kéo dài.

BS.CKI Trần Xuân Nguyên
Chuyên khoa Tai Mũi Họng
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7