Giới trẻ ngày càng 'quan hệ tình dục sớm'

Bộ Y tế ghi nhận tỷ lệ thanh thiếu niên quan hệ tình dục lần đầu ở tuổi học sinh, sinh viên có xu hướng tăng, tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn và bệnh tình dục.

Tại lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác Triển khai các hoạt động truyền thông sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2026-2030, cuối tuần qua, ông Đinh Huy Dương, Phó Chủ tịch Hội Kế hoạch hóa gia đình Việt Nam (VINAFPA), nhìn nhận giới trẻ ngày càng cởi mở với tình dục. Đây là xu hướng chung của thế giới, không riêng Việt Nam.

Việt Nam hiện chưa có nghiên cứu toàn quốc về tỷ lệ quan hệ tình dục sớm ở giới trẻ. Song, một số nghiên cứu quy mô nhỏ đã được công bố, phản ánh tình trạng này. Một nghiên cứu của Bộ Y tế và WHO công bố năm 2022 cho thấy tỷ lệ quan hệ lần đầu trước 14 tuổi tăng gấp hai lần, từ 1,45% năm 2013 lên 3,51% năm 2019.

Trước đó, một nghiên cứu khác cũng cho thấy 39% học sinh lớp 12 ở Hà Nội đã quan hệ tình dục, dấy lên lo ngại về sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên.

"Ngày nay trẻ bước vào tuổi trưởng thành sớm, dễ dàng tiếp cận các thông tin, văn hóa cởi mở hơn, quan hệ tình dục sớm cũng là điều dễ hiểu", ông Dương nói.

Tuy nhiên, điều lo ngại là một bộ phận thanh thiếu niên còn hạn chế về kiến thức, kỹ năng liên quan đến sức khỏe sinh sản, các biện pháp tránh thai và khả năng tiếp cận nguồn thông tin khoa học. Tình trạng mang thai ngoài ý muốn xảy ra, không ít trường hợp mang thai khi còn đi học và đôi khi, đó là ngã rẽ hoàn toàn cuộc đời một người trẻ.

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy mỗi năm các cơ sở y tế công lập ghi nhận khoảng 3.000 ca phá thai ở tuổi vị thành niên. Con số thực tế có thể cao hơn do chưa thể thống kê đầy đủ tại cơ sở y tế tư nhân.

Không chỉ mang thai ngoài ý muốn, thanh thiếu niên còn đối mặt với các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục. Bệnh viện Da liễu Trung ương mỗi năm điều trị 4.000-5.000 ca lây truyền bệnh qua đường tình dục, gần 30% bệnh nhân tuổi 15-24. Nguyên nhân là giới trẻ có xu hướng quan hệ tình dục sớm và quan hệ không an toàn ngày càng tăng.

"Làm mẹ quá sớm không chỉ tước đi tương lai, cơ hội học tập mà còn đẩy các em vào nhiều rủi ro về sức khỏe, thậm chí tai biến sản khoa. Đây chính là hệ lụy đau lòng của tình trạng trẻ em sinh ra trẻ em", ông Dương nói.

Trong bối cảnh Việt Nam chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, ông Dương cho rằng việc nâng cao kiến thức và kỹ năng về sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên có ý nghĩa quan trọng, không chỉ với sức khỏe cá nhân mà còn với chất lượng dân số và nguồn nhân lực trong tương lai. Vì vậy, chương trình ký kết hướng tới nâng cao kiến thức, thúc đẩy thay đổi hành vi tích cực, góp phần giảm mang thai ngoài ý muốn, phòng ngừa bệnh lây truyền qua đường tình dục và tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp.

Mới đây, Bộ Y tế cũng đề xuất tăng cường tư vấn sức khỏe sinh sản, tình dục và sử dụng biện pháp tránh thai cho thanh thiếu niên 15-19 tuổi tại 16 tỉnh thành có tỷ lệ sinh tuổi vị thành niên cao. Nội dung tập trung vào kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và hướng dẫn lựa chọn, sử dụng các biện pháp tránh thai phù hợp với từng độ tuổi.

Lê Nga