Người cao tuổi cần khám tim mạch thế nào?

Tôi khỏe mạnh nhưng lo ngại nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi tác nên muốn khám tim mạch tổng quát để tầm soát. Tôi cần thực hiện những xét nghiệm gì? (Trần Trung, 61 tuổi, Lạng Sơn)

Trả lời:

Hệ tim mạch cũng trải qua quá trình lão hóa tự nhiên, kết hợp tích lũy yếu tố nguy cơ từ môi trường, lối sống trong nhiều năm. Theo thời gian, thành mạch giảm dần tính đàn hồi và trở nên xơ cứng hơn. Cơ tim, van tim và hệ thống dẫn truyền điện của tim cũng có những thay đổi về cấu trúc và chức năng. Người lớn tuổi có nguy cơ cao mắc bệnh động mạch vành, suy tim, bệnh van tim, rối loạn nhịp tim, đồng thời dễ gặp biến cố như nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Bệnh tim mạch ở người cao tuổi thường diễn tiến âm thầm. Một số người xuất hiện triệu chứng điển hình như đau ngực, khó thở, song cũng không ít trường hợp chỉ thấy nhanh mệt, giảm khả năng gắng sức. Bệnh dễ bị bỏ qua cho đến khi đã tiến triển hoặc gây biến chứng nguy hiểm.

Theo các khuyến cáo của các hiệp hội tim mạch, mọi người nên được đánh giá nguy cơ tim mạch định kỳ từ khoảng 40 tuổi, đặc biệt nếu tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì, hút thuốc lá, bệnh thận mạn...

Bác 61 tuổi, dù chưa được chẩn đoán bệnh tim mạch, vẫn nên khám tim mạch định kỳ để phát hiện sớm bất thường. Bác cũng thuộc nhóm tuổi có nguy cơ tim mạch cao, việc phát hiện sớm và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, giảm đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.

Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm cụ thể dựa trên tuổi, triệu chứng, bệnh lý nền và mức độ nguy cơ tim mạch của từng người. Thông thường, bác sĩ sẽ khám lâm sàng, đo huyết áp, nhịp tim, chỉ số khối cơ thể (BMI), khai thác tiền sử bản thân, gia đình, đồng thời đánh giá triệu chứng như đau ngực, khó thở, hồi hộp, ngất hoặc phù chân.

Người bệnh có thể được chỉ định một số xét nghiệm cơ bản. Xét nghiệm máu để đánh giá mỡ máu, đường huyết, chức năng thận, điện giải... nhằm phát hiện các yếu tố nguy cơ tim mạch và hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị. Điện tâm đồ (ECG) giúp phát hiện rối loạn nhịp tim, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim cũ hoặc các bất thường dẫn truyền. Siêu âm tim đánh giá cấu trúc và chức năng tim, phát hiện bệnh van tim, suy tim, bất thường của cơ tim như dày thành thất trái, giãn buồng tim...

Tùy từng trường hợp, bác sĩ chỉ định thêm Holter điện tâm đồ khi nghi ngờ rối loạn nhịp tim, Holter huyết áp 24 giờ nếu huyết áp dao động hoặc khó kiểm soát. Người bệnh được thực hiện nghiệm pháp gắng sức hoặc chụp CT động mạch vành khi nghi ngờ mắc bệnh mạch vành. Một số xét nghiệm chuyên sâu như NT-proBNP, Troponin hoặc Lp(a) cũng có thể được thực hiện nếu có chỉ định của bác sĩ.

BS.CKII Lê Anh Tuấn
Khoa Tim mạch
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy