Bloomberg hôm nay đăng nội dung thỏa thuận mà Mỹ đạt được với Iran để chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần 4 tháng. Dự thảo gồm 14 điểm, theo kế hoạch sẽ được đại diện hai nước ký tại Geneva, Thụy Sĩ vào ngày 19/6.

Dưới đây là 14 điểm trong thỏa thuận mà truyền thông Mỹ đăng tải.

1. Iran và Mỹ cùng với các đồng minh của các bên trong cuộc chiến hiện tại tuyên bố chấm dứt giao tranh ngay lập tức và vĩnh viễn trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, ngay sau khi ký bản ghi nhớ này. Các bên cam kết không thực hiện bất cứ hành động thù địch nào chống lại nhau, kiềm chế, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực.

Những cam kết này sẽ được tái khẳng định trong thỏa thuận cuối cùng.

2. Iran và Mỹ cam kết tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau và không can thiệp vào công việc nội bộ của đối phương.

3. Iran và Mỹ nhất trí đàm phán để đạt thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể gia hạn nếu cả hai bên đồng ý.

4. Ngay sau khi bản ghi nhớ được ký, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa hải quân, chấm dứt mọi hoạt động cản trở đối với Iran và khôi phục lưu thông hàng hải về mức bình thường trong vòng tối đa 30 ngày. Lượng tàu thuyền qua lại sẽ được khôi phục tương ứng với mức trước chiến tranh của Iran.

Mỹ cam kết rút lực lượng khỏi các khu vực xung quanh trong vòng 30 ngày sau khi thỏa thuận cuối cùng được ký.

5. Iran sẽ lập tức triển khai các biện pháp nhằm khôi phục hoạt động vận tải thương mại giữa vịnh Ba Tư và biển Oman theo cả hai chiều, đưa lưu lượng tàu thuyền trở lại mức trước chiến tranh trong vòng 30 ngày. Quá trình này sẽ bao gồm việc khắc phục các trở ngại kỹ thuật và rà phá thủy lôi.

6. Mỹ cùng các đối tác trong khu vực sẽ xây dựng một kế hoạch toàn diện nhằm phục hồi và phát triển kinh tế Iran, với nguồn tài trợ tối thiểu 300 tỷ USD. Cơ chế triển khai kế hoạch này sẽ được hoàn thiện trong vòng 60 ngày và trở thành một phần của thỏa thuận cuối cùng.

7. Mỹ cam kết dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran theo một lộ trình sẽ được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng. Các biện pháp được xét đến bao gồm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, các quyết định từ Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cũng như toàn bộ lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ, cả trực tiếp lẫn gián tiếp.

8. Iran tái khẳng định sẽ không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân. Hai bên nhất trí việc xử lý lượng uranium đã làm giàu, cùng các nội dung liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và nhu cầu hạt nhân dân sự của nước này, sẽ được giải quyết đầy đủ trong thỏa thuận cuối cùng.

9. Iran và Mỹ nhất trí duy trì nguyên trạng trong thời gian đàm phán. Iran sẽ không mở rộng chương trình hạt nhân hiện tại, còn Mỹ không áp đặt thêm lệnh trừng phạt mới hay tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực.

10. Mỹ cam kết rằng ngay sau khi ký bản ghi nhớ đến khi các lệnh trừng phạt chính thức được dỡ bỏ, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp các giấy miễn trừ cần thiết để Iran có thể xuất khẩu dầu thô, sản phẩm hóa dầu và các mặt hàng liên quan. Những miễn trừ này cũng áp dụng đối với các dịch vụ hỗ trợ như ngân hàng, bảo hiểm, vận tải và các lĩnh vực liên quan.

11. Mỹ cam kết giải phóng các khoản tiền và tài sản của Iran đang bị phong tỏa hoặc hạn chế tiếp cận, phù hợp với tiến trình đàm phán hướng đến thỏa thuận cuối cùng. Các khoản tiền này sẽ được ngân hàng trung ương Iran toàn quyền sử dụng cho các mục đích thanh toán mà Tehran lựa chọn. Mỹ sẽ cấp mọi giấy phép và chấp thuận cần thiết để bảo đảm việc thực hiện cam kết này.

12. Iran và Mỹ nhất trí thành lập một cơ chế giám sát nhằm theo dõi việc thực thi thỏa thuận và bảo đảm các cam kết trong thỏa thuận cuối cùng được tuân thủ đầy đủ.

13. Sau khi bản ghi nhớ được ký và Iran nhận được bảo đảm rằng các điều khoản 4, 5, 10 và 11 đã bắt đầu được thực hiện và duy trì, hai bên sẽ bước vào giai đoạn đàm phán về các điều khoản còn lại của thỏa thuận cuối cùng.

14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin được truyền thông đăng tải.

Phó tổng thống Mỹ JD Vance trước đó mô tả thỏa thuận đạt được với Iran dài khoảng một trang rưỡi, nội dung rất khái quát. Ông cùng Tổng thống Donald Trump đã ký điện tử vào tài liệu hôm 14/6 với đại diện của phía Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf.

Truyền thông Iran ngày 15/6 cũng đăng tải nội dung 14 điểm trong thỏa thuận. Hai phiên bản của Washington và Tehran nhìn chung có nhiều điểm tương đồng, như lập tức chấm dứt giao tranh trên toàn bộ mặt trận, Mỹ dỡ bỏ phong tỏa với các cảng của Iran hay lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD.

Nội dung 14 điểm do truyền thông Iran công bố

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết dự thảo văn bản vẫn đang được Tehran xem xét và hoàn thiện trước khi đi đến quyết định cuối cùng. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi ngày 16/6 xác nhận ông Ghalibaf sẽ đến Thụy Sĩ để ký thỏa thuận với đại diện phía Mỹ là ông Vance.

Như Tâm (Theo Xinhua, Merh News, AFP)