Đôi khi, Rachel Negro-Henderson gặp phải những tình huống chạm mặt đầy gượng gạo với người quen.

"Mọi người thường né tránh lý do vì sao họ có mặt ở đây, như thể chỉ là tình cờ", Negro-Henderson, quản lý hành chính tại một cơ sở y tế, chia sẻ. "Họ sẽ tỏ ra chỉ vô tình tạt vào vì đang cần gấp một quả cà chua".

Tuy nhiên, chỉ sau vài năm, mọi thứ hoàn toàn thay đổi. Negro-Henderson, hiện sống cùng chồng và 3 con tại Audubon, bang New Jersey, cho biết giờ đây cô bắt gặp người quen ở Aldi thường xuyên. "Tiết kiệm được đồng nào hay đồng ấy", cô nói.

Hàng loạt nguyên nhân đang khiến việc duy trì một bữa ăn vừa túi tiền trở nên ngày càng xa xỉ. Tình trạng bất ổn an ninh lương thực bùng phát từ đại dịch Covid-19, nay càng trầm trọng hơn khi giá nhu yếu phẩm phi mã những năm gần đây. Áp lực này còn bị cộng hưởng bởi lạm phát, nguy cơ áp thuế quan...

Báo cáo mới của Viện Brookings công bố cuối tháng 5 đã đánh giá khả năng chi trả của người dân bằng cách đối chiếu thu nhập với chi phí sinh hoạt thiết yếu. Dữ liệu cho thấy, vào năm 2024, khoảng 45,5% hộ gia đình tại Mỹ không kiếm đủ tiền để trang trải các nhu cầu cơ bản.

Báo cáo kết luận rằng nếu chi phí sinh hoạt hàng năm tăng thêm 1.000 USD sẽ khiến thêm 3 triệu hộ gia đình lâm vào cảnh không đủ sống.

Tình trạng bấp bênh đó một phần là do khoảng cách giữa lạm phát và tiền lương. Theo Cục Điều tra Dân số, vào năm 2024, tiền lương quốc gia chỉ tăng nhẹ 1,3%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ lạm phát 2,9% trong năm đó.

Để đưa ra kết quả này, các chuyên gia đã thu thập dữ liệu thu nhập hộ gia đình tại tất cả các hạt trên toàn nước Mỹ, sau đó đối chiếu với chi phí ước tính cho các nhu cầu thiết yếu như thực phẩm và đi lại tại từng địa phương.

Nhà ở, y tế và chăm sóc con cái là những khoản chi nhiều nhất trong ngân sách nhưng các gia đình lại gần như không thể cắt giảm, Hannah Stephens, trợ lý nghiên cứu cấp cao tại trung tâm, nói.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, để bù đắp khoảng trống giữa thu nhập và chi phí sinh hoạt, nhiều gia đình đã phải bỏ bữa, tăng vay nợ hoặc trì hoãn việc khám chữa bệnh.

Sian Slater, 59 tuổi, đang phải làm nhiều công việc ở Phoenix, bang Arizona, nơi lái xe là cách duy nhất đến nơi làm việc. Giá xăng tăng vọt đã bào mòn túi tiền của bà. Trước đây, 1 gallon (khoảng 3,7 lít) xăng có giá dưới 4 USD nhưng sau cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran, đã tăng lên khoảng 5,50 USD.

Công việc kinh doanh dịch vụ lau dọn mà bà mới gây dựng cũng mất một vài khách hàng vì họ siết chặt chi tiêu. Bản thân Slater cũng phải ngừng đóng quỹ hưu trí, hủy các cuộc hẹn khám bệnh và cắt giảm chi tiêu thực phẩm.

"Cuối tuần, cộng thêm giá xăng, tôi chỉ còn khoảng 15 USD để mua thực phẩm và thuốc men. Tôi đã phải hủy các cuộc hẹn khám bệnh sắp tới vì không đủ tiền trả khoản phí khám tự túc", bà nói.

"Chưa bao giờ tôi cảm thấy nghèo như vậy", Slater nói.

Lan Hương (Theo NPR, CNN)