Co thắt cơ nửa mặt là rối loạn hệ thần kinh khiến các cơ ở một bên mặt bị co giật thường xuyên, không tự chủ. Bệnh thường bắt đầu với các cơn giật cơ nhỏ, có thể ở mí mắt, gò má hoặc quanh miệng, xuất hiện tăng khi người bệnh căng thẳng, lo lắng, mất ngủ hoặc quá phấn khích.

ThS.BS Nguyễn Thị Hải Yến, khoa Thần kinh Đột quỵ, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết triệu chứng ở giai đoạn đầu không nguy hiểm và thường tự hết sau khi thư giãn, nghỉ ngơi đủ. Tuy nhiên, theo thời gian, triệu chứng có thể tiến triển, từ nháy nhẹ thành cơn giật cơ khiến mắt nhắm hẳn, lông mày nhíu chặt không tự chủ.

Người bệnh có thể bị co thắt cả cơ mặt dưới, kéo lệch khóe miệng sang bên. Cuối cùng, bệnh ảnh hưởng đến tất cả cơ ở một bên mặt, với các cơn co thắt xảy ra gần như liên tục, ngay cả trong khi ngủ.

Co giật nửa mặt thường gây mất ngủ mạn tính, tác động tiêu cực đến các vấn đề sức khỏe tâm thần, khiến người bệnh tự cô lập khỏi xã hội, rối loạn lo âu, trầm cảm vì tự ti với ngoại hình và biểu hiện của mình. Nhắm mắt không tự chủ do co thắt cơ nửa mặt có thể gây nguy hiểm khi lái xe, đi lại, tăng nguy cơ ngã, chấn thương.

Bác sĩ Yến giải thích co thắt cơ nửa mặt xảy ra do một mạch máu bất thường chèn ép rễ thần kinh mặt, làm lớp vỏ myelin của sợi trục thần kinh bị phá vỡ, gây nhiễu trong quá trình truyền tín hiệu thần kinh.

Bệnh cũng có thể do các nguyên nhân thứ phát nguy hiểm hơn như chấn thương hoặc tổn thương dây thần kinh mặt, liệt dây thần kinh mặt, bệnh đa xơ cứng hoặc đột quỵ. Phình động mạch não, rò động tĩnh mạch, u mạch máu cũng có thể gây co giật nửa mặt.

Bác sĩ khuyến cáo người bệnh khi có triệu chứng bất thường ở mặt nên đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh để kiểm tra. Dựa trên tiền sử, triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như điện cơ đồ (EMG), chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp mạch cộng hưởng từ (MRA).

Co thắt cơ nửa mặt có thể được điều trị nội khoa bằng thuốc hoặc tiêm Botulinum toxin vào các cơ bị ảnh hưởng. Trong trường hợp các phương pháp này thất bại, bác sĩ có thể xem xét điều trị bằng phẫu thuật giải phóng chèn ép thần kinh và mạch máu.

Người trên 40 tuổi, cao huyết áp, tiền sử tổn thương dây thần kinh mặt, liệt dây thần kinh số 7, có nguy cơ cao bị co thắt cơ nửa mặt. Hiện chưa có phương pháp ngăn ngừa song kiểm soát căng thẳng, ngủ đủ giấc, tránh mệt mỏi và lo âu có thể giảm nhẹ triệu chứng, kiểm soát bệnh.

Thanh Long