Nhiều người tin rằng bệnh nhân tiểu đường cần kiêng khem khắt khe và hạn chế ăn trái cây để tránh nạp quá nhiều đường fructose. Tuy nhiên, trong một bài viết trên trang cá nhân, chuyên gia dinh dưỡng Xue Xiaojing khẳng định quan điểm "người tiểu đường không được ăn trái cây" là chưa hoàn toàn chính xác. Mấu chốt vấn đề nằm ở việc "ăn loại quả nào" và "ăn như thế nào".

Dẫn nghiên cứu đăng trên Tạp chí Dịch tễ học Trung Quốc năm 2019, bà Xue, hiện là giám đốc một công ty công nghệ về sức khỏe, cho biết những bệnh nhân tiểu đường ăn trái cây tươi hơn 5 lần mỗi tuần thực tế lại kiểm soát chỉ số đường huyết đói và chỉ số đường huyết trung bình (HbA1c) tốt hơn.

Một phân tích gộp năm 2023 trên tạp chí Frontiers in Endocrinology cũng chỉ ra rằng việc tiêu thụ trái cây giúp giảm lượng đường huyết lúc đói (-8,38 mg/dL). Tuy nhiên, hiệu quả trong việc cải thiện chỉ số HbA1c còn phụ thuộc vào từng loại trái cây cụ thể cũng như cách ăn của mỗi người.

Để giữ đường huyết ổn định, người bệnh nên hạn chế 5 loại quả gồm xoài, dưa hấu, chuối, nho và dứa. Dù có vị ngọt mọng nước nhưng đây là những trái cây chỉ số GI cao, dễ khiến đường huyết tăng nhanh đột ngột. Nếu muốn thưởng thức, người bệnh cần kiểm soát khẩu phần nghiêm ngặt.

Đặc biệt, chuyên gia cảnh báo ngoài trái cây tươi có đường huyết cao, nước ép và trái cây sấy khô là những "thủ phạm" giấu mặt vì đã bị loại bỏ chất xơ, khiến cơ thể hấp thụ đường nhanh hơn.

Theo một nghiên cứu năm 2019 trên tạp chí Current Developments in Nutrition, nước ép trái cây nguyên chất 100% có tác động tiêu cực đến lượng đường trong máu tương tự các loại đồ uống có đường, vì thế chúng hoàn toàn không thích hợp để bệnh nhân tiểu đường sử dụng làm thức uống hàng ngày.

Ngược lại, các loại quả như việt quất, dâu tây, kiwi, lê và táo (ăn cả vỏ) được xem là lựa chọn an toàn giúp cải thiện kiểm soát HbA1c hiệu quả. Theo một nghiên cứu công bố năm 2023 trên tạp chí Endocrinology and Metabolism, việc tiêu thụ những loại quả này giúp cải thiện chỉ số HbA1c và tăng khả năng kiểm soát ổn định đường huyết lên hơn 3 lần.

Xue Xiaojing gợi ý một công thức bữa ăn phụ lý tưởng là món "việt quất trộn phô mai kem và hạt". Quả việt quất giàu anthocyanin, các chất chống oxy hóa và chất xơ, khi kết hợp cùng phô mai không đường và các loại hạt sẽ giúp tăng cảm giác no, đồng thời giữ đường huyết ở mức bình thường.

Bà Xue lưu ý rau xanh và trái cây đều tốt nhưng tác động của chúng lên đường huyết khác nhau. Rau xanh, nhất là rau lang, súp lơ, rau chân vịt thường ít đường, ít calo và giàu khoáng chất giúp giảm viêm, ổn định đường huyết nên có thể ăn thoải mái mỗi ngày. Ngược lại, trái cây có vị ngọt tự nhiên từ đường fructose, nếu ăn quá nhiều vẫn khiến đường huyết tăng nhanh.

Vì vậy, người bệnh tiểu đường cần phân biệt rõ rau có thể ăn hàng ngày nhưng trái cây chỉ nên ăn từ 1 đến 2 phần mỗi ngày. Tốt nhất là chọn các loại quả ít ngọt (GI thấp) và ăn cùng các thực phẩm giàu đạm để giữ đường huyết ổn định nhất.

Bình Minh (Theo Sing Tao Headline)