Cơn ghen từ bức ảnh AI Thứ sáu, 3/4/2026, 06:00 (GMT+7) Thành đứng bên cái tủ kính, cạnh cô bán bánh mì bơ cốm gợi cảm đang nổi danh ở Cần Thơ. Tấm hình ấy được ai đó ghép rồi ném vào nhóm chung như một trò đùa. Nhưng vợ Thành nhìn thấy.Từ đó, câu chuyện không còn nằm trong điện thoại. Nó bước vào bữa cơm, vào giọng nói, vào ánh mắt. Thành gọi điện cho người bạn đã ghép ảnh, nhờ giải thích. Nhưng lời giải thích không xóa nổi cái cảm giác "mắt mình đã thấy".Tôi phải chạy đến nhà Thành làm một việc khó tin: dùng chính AI để chứng minh một bức ảnh AI có thể giống như thật đến mức nào. Tôi mở công cụ tạo ảnh, tải lên chân dung của Thành và ảnh cô gái kia, rồi gõ câu lệnh ngắn: giữ nguyên chàng trai, ghép cô gái vào kế bên.Chưa đầy mười giây sau, tấm hình hiện ra, giống đến mức cả nhà im lặng. Không chỉ gương mặt. Cả ánh sáng, tư thế đứng, khoảng cách giữa hai người, hướng nhìn, nếp áo cũng khớp. Không có chi tiết nào đủ vụng để người bình thường chỉ tay và nói ngay: đây là đồ giả.Chỉ đến lúc đó, cơn ghen trong nhà Thành mới dịu xuống. Nhưng tôi nhìn thấy trong mắt vợ anh nỗi lo khác, đáng sợ hơn: từ nay, thứ nhìn thấy trước mắt chưa chắc còn là bằng chứng.Đó không còn là chuyện riêng của một gia đình.Những ngày gần đây, mạng xã hội cũng xôn xao vì câu chuyện bốn chị em ở Lâm Đồng. Sau khi hoàn cảnh của em Hà Thị Mỹ Hương, 16 tuổi, đi làm thuê nuôi ba em nhỏ được lan tỏa, số tiền hỗ trợ tăng rất nhanh. Nhưng cùng lúc, nhiều tài khoản bắt đầu cắt ghép hình ảnh, dựng thêm chi tiết, đẩy đi thông tin rằng người mẹ quay về sau khi biết các con nhận được hàng tỷ đồng. Chính quyền và báo chí phải đính chính. Những hình ảnh lan đi trên mạng không phản ánh đầy đủ câu chuyện nhưng đủ gây hiểu lầm và khuấy đảo cuộc sống của người trong cuộc.Hai câu chuyện, một công thức.Chỉ cần một nhân vật nhiều người biết. Một hoàn cảnh dễ gây xúc động hoặc phẫn nộ. Một chi tiết đủ sốc để người ta muốn bấm chia sẻ ngay. Và giờ đây, chỉ cần thêm một công cụ AI đủ nhanh là tưởng tượng đã có thể biến thành "chứng cứ".Trước đây, người ta còn phải ngồi hàng giờ trước phần mềm chỉnh sửa ảnh. Bây giờ, nhiều ứng dụng chỉ cần một câu lệnh. Ảnh có thể dựng. Giọng nói có thể bắt chước. Video có thể làm ra từ vài tấm hình và một đoạn chữ. Người xem không còn đối diện với một sản phẩm cắt dán vụng về, mà là một thứ giả được làm ngày càng mượt.Điều đáng ngại không chỉ nằm ở công nghệ. Nó nằm ở chỗ công nghệ ấy đâm thẳng vào những thứ mong manh nhất trong đời sống: sự tin nhau giữa vợ chồng, danh dự của một con người, sự bình yên của một gia đình, sự trong lành của một câu chuyện đang được cộng đồng quan tâm...Một bức ảnh ghép có thể làm hai người cãi nhau suốt đêm. Một đoạn video giả có thể biến người vô can thành người đáng bị chỉ trích. Một thông tin cắt xén có thể đẩy một gia đình đang nhận giúp đỡ vào thêm vòng soi mói.Người làm nội dung như tôi không xa lạ với cảm giác ấy. Có thời điểm, câu chuyện cá nhân của tôi bị bẻ hướng, biến thành thông tin tôi bị công an bắt, trong khi sự việc không phải như vậy. Không ít nhân vật khác trên mạng cũng đang sống trong tình trạng tương tự: hình ảnh bị ghép, lời nói bị bẻ, bối cảnh bị tráo đi, rồi mọi thứ được đóng gói lại như một "sự thật" mới.Điều nguy hiểm là việc này đang rẻ hơn, nhanh hơn, dễ hơn.Chỉ cần vài bức ảnh công khai trên trang cá nhân, vài video nói chuyện trước ống kính, người khác đã có thể lấy khuôn mặt, giọng nói, cử chỉ của một người để dựng thành một phiên bản khác. Phiên bản ấy có thể không tồn tại ngoài đời, nhưng vẫn đủ làm hỏng đời thật của ai đó.Nhưng nói cho cùng, AI không tự nó gây ra hỗn loạn. Thứ đang tiếp tay cho nó chính là thói quen tiếp nhận của chúng ta.Chúng ta ngày càng dễ tin những gì trông hợp lý. Một bức ảnh ánh sáng đẹp. Một giọng nói nghe quen. Một đoạn video có phụ đề rõ. Một tiêu đề chạm đúng cơn tò mò. Vậy là đủ để hàng nghìn lượt chia sẻ chạy đi, trước cả khi có ai dừng lại hỏi: nguồn từ đâu, ai xác nhận, bối cảnh là gì?Mạng xã hội đang thưởng cho phản xạ nhanh tay nhiều hơn là sự thận trọng. Người ghép ảnh có thể nghĩ mình chỉ đùa. Trang đăng lại có thể nghĩ mình chỉ "bắt trend". Người bấm chia sẻ có thể nghĩ mình chỉ góp vui. Nhưng người trả giá thường là người thật. Họ phải đi giải thích cho một việc mình chưa từng làm, phải vá lại một cuộc cãi vã, phải chịu đựng những ánh nhìn đã trót tin vào thứ giả.Chúng ta đã nói nhiều về quyền riêng tư. Có lẽ đã đến lúc phải nói thêm về quyền không bị bịa đặt. Giải pháp vì thế không thể chỉ dừng ở lời nhắc "hãy tỉnh táo". Câu ấy đúng, nhưng quá nhẹ.Nền tảng phải siết mạnh hơn với nội dung mô phỏng người thật. Ảnh, video, giọng nói do AI tạo ra cần được gắn nhãn rõ. Những tài khoản cố tình dựng giả để câu tương tác, bôi nhọ, kích động phải bị xử lý nhanh hơn. Các trang tổng hợp không thể tiếp tục núp sau chữ "tham khảo từ mạng xã hội" rồi phủi tay. Còn với người dùng, có lẽ cần tập một phản xạ mới: càng thấy một nội dung làm mình nổi nóng, càng phải chậm lại vài giây.Bởi ngày trước, người ta sợ tin đồn vì không biết ai nói.Còn bây giờ, cái đáng sợ hơn là tin giả có thể mang gương mặt quen, giọng nói quen, và xuất hiện ngay trước mắt như chưa từng có gì để nghi ngờ.Lê Phong Link bài viết: https://vnexpress.net/Con-ghen-tu-buc-anh-AI-5057872.html Facebook Google Tweet Danh mục tin tức Tin tức liên quan Cấm không nổi dạy thêm Quản lý một lớp học thêm thì dễ, quản lý cái thị trường sinh ra lớp học thêm mới khó. Nơi sinh hay quê quán? Bữa cơm ngày Tết của gia đình bạn tôi đang vui bỗng chùng xuống. 'Không uống là không nể anh' Mùi tanh, chua và ngai ngái xộc lên khi chị vừa mở cửa. Chồng chị nằm dài trên sofa, đầu ngoẹo sang một bên, miệng thổi hơi lên không trung thành nhịp. Một bãi nôn dài chạy từ phòng khách đến cửa toilet. Web đen vào sách lớp 3 Cách đây hai năm, khi cuốn “Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian” của Ocean Vuong được đưa vào chương trình đọc cho học sinh lớp 11, tôi đã viết một bài trên Góc nhìn về khoảng trống mênh mông trong việc dán nhãn tuổi sách. Tiến thoái lưỡng nan ở Cần Giờ Một chuyên gia quốc tế ngành cảng trao đổi với tôi rằng, với những diễn biến liên quan đến các thương vụ M&A trong ngành gần đây, triển vọng hãng tàu lớn nhất thế giới MSC đầu tư phát triển cảng ở Cần Giờ có thể không rõ ràng. 25 tỷ USD 'cua trong lỗ' Một doanh nhân ở London chuyển cho tôi những ý kiến cho rằng Việt Nam sẽ có thể nhận 25 tỷ USD sau khi thị trường chứng khoán được nâng hạng. Đại học - di dời hay bám trụ? Ở Việt Nam, câu hỏi “di dời trường đại học đi đâu’ thường bắt đầu từ quỹ đất. Đáng lẽ nó phải bắt đầu từ con người. Ngành học nào hết thời Người quen tôi có con đang học năm nhất ngành Ngôn ngữ Anh, gần đây lại muốn học thêm data và AI vì sợ không theo kịp thị trường. Đậu xe hơi, cưỡi xe buýt Tôi đã dùng phương tiện giao thông công cộng tại nhiều thành phố ở Singapore, Anh, Scotland, Luxembourg, Dubai. Tôi cũng từng trải nghiệm ùn tắc giao thông khi lái xe xuôi ngược từ Dubai đến Sharjah (UAE) trên các tuyến đường mỗi bên có 8-10 làn xe. Tố giác có thưởng Tôi mua ly trà sữa 50 Đài tệ ở Đài Bắc. Người bán hàng gọi lại để đưa hóa đơn, giải thích thêm, đó đồng thời là tấm vé số với giải đặc biệt lên tới 10 triệu Đài tệ. Sau những tối hậu thư 'lạnh người' Tôi sinh ra vào mùa đông năm 1966 tại Hà Nội, thời điểm bom Mỹ đang dội dày đặc xuống thành phố này. Sống hay chết vì dầu mỏ Tôi ghé vào trạm xăng ven đường khi tín hiệu GPS đột ngột biến mất. Trên bản đồ, chiếc xe của tôi đang được định vị nằm ngoài khơi Dubai. Cha mẹ già ai chăm Anh con trai đó gần như tuyệt vọng khi đưa cha mình đến chỗ chúng tôi. Xe buýt, vấn đề không ở giá vé Gần đây tôi đi xe buýt thường xuyên và có những trải nghiệm khác trước khá nhiều. Hermès giả phá di sản thật Năm ngoái, Anne, 12 tuổi, chọn Việt Nam làm điểm nghỉ hè. Xem tất cả