Trả lời:

Tỷ lệ nhau tiền đạo, dây rốn bám màng ở thai kỳ IVF cao hơn so với thai kỳ tự nhiên. Nhau tiền đạo là tình trạng nhau thai bám vào đoạn dưới tử cung, cổ tử cung, che mất một phần hoặc che kín cổ tử cung, cản trở đường đi của thai nhi khi chuyển dạ.

Khi xảy ra tình trạng này, thai phụ cần lưu ý hai nguy cơ chính. Thứ nhất, chảy máu âm đạo do cơn gò làm bong tách sự liên kết giữa bánh nhau và đoạn dưới cơ tử cung. Xuất huyết có thể ngừng rồi tái diễn, đôi khi kèm cơn đau bụng. Thứ hai, khi bánh nhau che hoàn toàn cổ tử cung, không thể sinh em bé qua đường âm đạo, phải mổ lấy thai.

Siêu âm quý một (11-13 tuần 6 ngày) có khả năng phát hiện sớm nhau tiền đạo. Khoảng 30% thai kỳ có nhau bám thấp hoặc nhau tiền đạo ở quý một. Ở quý hai (14-27 tuần thai), tỷ lệ này giảm còn 10%. Ở quý ba (28-37 tuần), tỷ lệ nhau bám thấp hoặc nhau tiền đạo chỉ khoảng 1%. Điều này có nghĩa là hơn 90% trường hợp nhau bám thấp hoặc nhau tiền đạo ở quý một trở thành nhau bám vị trí bình thường ở quý ba. Tuy nhiên, trường hợp nhau tiền đạo hoàn toàn, nghĩa là bánh nhau che lấp toàn bộ lỗ trong cổ tử cung, vị trí nhau gần như không thay đổi trong suốt thai kỳ.

Vị trí dây rốn bám vào bánh nhau đóng vai trò dẫn truyền dinh dưỡng từ mẹ sang thai nhi, với ba hình thái chính. Dây rốn bám trung tâm bánh nhau là bình thường. Dây rốn bám mép là dây rốn cắm vào bánh nhau cách mép nhau dưới 20 mm, làm tăng 1,2-1,5 lần nguy cơ thai nhỏ so với dây rốn bám trung tâm. Dây rốn bám màng xảy ra khi dây rốn bám vào màng ối hoặc rìa màng nhau, tăng nguy cơ thai nhỏ, thai chậm tăng trưởng khoảng 2-3 lần so với dây rốn bám trung tâm.

Nhau bám thấp gần cổ tử cung, dây rốn bám màng ở mép dưới nhau (mạch máu tiền đạo) rất nguy hiểm. Khi xuất hiện cơn gò tử cung, mạch máu này có thể vỡ, gây xuất huyết nặng, có khả năng dẫn đến tử vong thai phụ và thai nhi. Do đó, mẹ bầu cần được theo dõi chặt chẽ và thường có chỉ định mổ lấy thai chủ động.

Với trường hợp của bạn, thai nhi có nguy cơ nhỏ hoặc chậm tăng trưởng, tăng gấp 2-3 lần so với bình thường. Tuy nhiên, cần xác định chính xác đây là nhau tiền đạo hoàn toàn hay nhau bám thấp, vị trí cắm dây rốn là mép trên hay mép dưới bánh nhau. Thai phụ nên đến trung tâm y tế chuyên khoa với đầy đủ phương tiện máy móc để bác sĩ có thể đánh giá, theo dõi, can thiệp kịp thời.

TS.BS Nguyễn Hoàng Long
Chuyên khoa Y học bào thai
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7