Tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health (TP HCM), anh Hoàng, 39 tuổi, Giám đốc điều hành một công ty công nghệ, đến khám trong tình trạng mệt mỏi, mất ham muốn tột độ và khó duy trì khả năng cương cứng. Kết quả thang đo đánh giá Maslach (MBI) cho thấy bệnh nhân mắc hội chứng burnout (kiệt sức) mức độ nặng. Các xét nghiệm loại trừ bệnh lý nền như tiểu đường, tim mạch nhưng ghi nhận nồng độ testosterone rơi xuống ngưỡng thấp giới hạn.

Tiến sĩ, bác sĩ Trà Anh Duy, người trực tiếp điều trị, nhận định anh Hoàng rơi vào trạng thái rệu rã về cả tâm - thân - trí do stress kéo dài. Sau 3 tháng tuân thủ phác đồ phục hồi lối sống, cắt giảm khối lượng công việc kết hợp liệu pháp nhận thức - hành vi, sức khỏe tình dục của bệnh nhân mới dần hồi phục.

Không chỉ giới lãnh đạo, tình trạng này cũng xuất hiện ở nhóm nhân viên văn phòng trẻ tuổi hơn. Anh Thành, 31 tuổi, làm marketing từ xa (remote), thường xuyên thức trắng đêm do công việc không có ranh giới thời gian cụ thể. Sau nửa năm, anh bắt đầu "lạnh nhạt" với bạn gái. Kết quả xét nghiệm chỉ ra nồng độ cortisol (hormone căng thẳng) tăng vọt khiến lượng testosterone sụt giảm nghiêm trọng. Bệnh nhân chỉ lấy lại phong độ sau khi cai nghiện công việc, tăng cường vận động và điều trị tâm lý.

Theo bác sĩ Duy, rất nhiều nam giới ngộ nhận bản thân mắc bệnh lý thực thể tại cơ quan sinh dục nên vội vàng tìm đến các loại thuốc hỗ trợ tức thời. Thực tế, việc điều trị cần giải quyết tận gốc vấn đề tâm lý và điều chỉnh nội tiết thay vì lạm dụng dược phẩm.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa burnout không đơn thuần là sự mệt mỏi sau ngày dài, mà là hiện tượng nghề nghiệp đặc trưng bởi ba trạng thái: kiệt quệ cảm xúc, mất kết nối cá nhân và giảm hiệu quả công việc. Đối với nam giới, hội chứng này tác động trực tiếp đến trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn, bộ máy chỉ huy nội tiết sinh sản. Các nghiên cứu trên tạp chí Psychoneuroendocrinology khẳng định stress mãn tính làm rối loạn quá trình tiết hormone, đặc biệt gây sụt giảm testosterone.

Hệ lụy của việc thiếu hụt testosterone vượt ra ngoài phạm vi phòng ngủ, kéo theo sự sa sút miễn dịch, rối loạn giấc ngủ và giảm khả năng sinh tinh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản lâu dài. Tạp chí Journal of Sexual Medicine cũng chỉ ra rằng burnout gây rối loạn chức năng thần kinh nội sinh. Khi não bộ quá tải, cơ thể tự động ngắt kết nối với các kích thích tình dục, đẩy nam giới vào cảnh "lực bất tòng tâm".

Chuyên gia y tế cho biết hội chứng kiệt sức hoàn toàn có thể đảo ngược nếu can thiệp đúng lúc. Nam giới cần thiết lập "nhịp sống hồi phục" bằng cách ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày, ưu tiên giấc ngủ trước 23h để cơ thể tái tạo testosterone tự nhiên. Các môn thể thao như bơi lội, gym hay yoga đóng vai trò quan trọng trong việc sản sinh endorphin giúp loại bỏ cortisol dư thừa.

Bác sĩ Duy khuyến cáo phái mạnh tuyệt đối không để công việc lấn át đời sống cá nhân sau giờ hành chính. Khi cơ thể phát tín hiệu mệt mỏi kéo dài hoặc sa sút phong độ, nam giới cần kiểm tra chuyên khoa nội tiết để có hướng xử lý phù hợp. Trong bối cảnh áp lực hiện đại, bản lĩnh đàn ông không chỉ nằm ở sự nghiệp mà còn thể hiện qua khả năng lắng nghe và bảo vệ sức khỏe bản thân.

Mỹ Ý