Từ vụ Phú Lê quảng cáo 'nổ' công dụng: Bài học đắt giá khi mua sản phẩm sinh lý online

Quảng cáo một đằng, sản phẩm một nẻo

Ngày 18/8, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng Cảnh sát hình sự đang phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an mở rộng điều tra vụ án liên quan Lê Văn Phú (tức Phú Lê), vợ là Lã Thúy Kiều và 2 người khác về các hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước”.

Vợ chồng Phú Lê cùng các đối tượng trong vụ án. Ảnh: Công an Hà Nội.

Đáng chú ý, trong quá trình làm rõ hoạt động quảng cáo, Phú Lê khai bản thân chưa sử dụng sản phẩm, chưa tìm hiểu đầy đủ về sản phẩm cũng như giấy tờ công bố, nhưng vẫn thực hiện quảng cáo nhằm bán hàng cho người tiêu dùng.

Trong đó có sản phẩm Loramen –  một sản phẩm mỹ phẩm dạng xịt được quảng cáo rầm rộ về công dụng hỗ trợ nam giới trong vấn đề sinh lý.

Theo lời khai được cơ quan công an thông tin, Phú Lê cho biết việc quảng cáo xuất phát từ sự tin tưởng đối với vợ và “Vợ đưa sản phẩm cho thì mình quảng cáo”.

Người này cũng thừa nhận việc quảng cáo không đúng thực tế khiến một số khách hàng không hài lòng và nhận thức được hành vi của mình là sai.

Cơ quan Công an làm việc với Lê Văn Phú (tức Phú Lê). Ảnh: Công an Hà Nội.

Trong một diễn biến khác, trước khi vụ việc liên quan Phú Lê được công bố, theo các thông tin được đăng tải trên một số phương tiện truyền thông, sản phẩm Loramen từng xuất hiện trong các nội dung quảng cáo có sự tham gia của một số cá nhân trên mạng xã hội, trong đó có Lã Thúy Kiều và một số người được giới thiệu là “cô giáo Hương”, “y tá Giang”, “cô giáo Thảo” cùng một số cá nhân khác.

Một số nội dung quảng cáo giới thiệu Loramen với những công dụng liên quan đến kéo dài thời gian quan hệ, hỗ trợ chống xuất tinh sớm, hỗ trợ cương cứng…

Tuy nhiên, người tiêu dùng cần phân biệt rõ lời quảng cáo của người bán hoặc người có ảnh hưởng không phải là kết luận độc lập về hiệu quả và độ an toàn của sản phẩm.

Điều này đồng nghĩa không phải mọi công dụng được quảng cáo trên mạng đều đã được cơ quan quản lý xác nhận. Sản phẩm được công bố thuộc nhóm nào thì nội dung quảng cáo phải phù hợp với bản chất, tính năng và công dụng được phép công bố của nhóm sản phẩm đó.

Đừng để lời quảng cáo “đánh trúng” điểm yếu về tâm lý rồi mất tiền oan

Theo quy định về quảng cáo mỹ phẩm, nội dung quảng cáo phải phù hợp với bản chất sản phẩm, phân loại sản phẩm và tính năng, công dụng đã được công bố; đồng thời không được gây hiểu nhầm sản phẩm là thuốc. Quy định hiện hành cũng đặt ra yêu cầu về các thông tin bắt buộc trong quảng cáo mỹ phẩm.

Luật Quảng cáo cũng nghiêm cấm quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về chất lượng, giá, công dụng, xuất xứ, chủng loại và các thông tin đã đăng ký hoặc công bố của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Vì vậy, nếu một sản phẩm được công bố với phạm vi công dụng nhất định nhưng người bán, người quảng cáo lại “thổi phồng” thành công dụng khác, vấn đề không còn đơn thuần là cách diễn đạt quảng cáo mà có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý.

Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Phạm Văn Tuấn, Trưởng chi nhánh Đống Đa, Công ty Luật TNHH Hà Chi (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, người trực tiếp quảng cáo sản phẩm cần có trách nhiệm kiểm tra tính chính xác của thông tin trước khi truyền tải đến người tiêu dùng.

Trong đó, với sản phẩm liên quan sức khỏe, sinh lý, người quảng cáo càng phải thận trọng với những tuyên bố về công dụng, hiệu quả và độ an toàn.

“Việc chưa sử dụng hoặc chưa tìm hiểu kỹ sản phẩm nhưng vẫn đưa ra thông tin về công dụng, hiệu quả để bán hàng là rủi ro lớn. Người quảng cáo không thể mặc nhiên cho rằng mình được miễn trách nhiệm chỉ vì thông tin do người khác cung cấp”, luật sư nhận định.

Theo chuyên gia pháp lý, trách nhiệm cần được xem xét tùy vào vai trò, hành vi cụ thể, nội dung quảng cáo, mức độ biết hoặc phải biết về thông tin sai lệch và hậu quả xảy ra.

Đặc biệt, nếu quảng cáo đưa ra thông tin không đúng, gây nhầm lẫn về chất lượng, công dụng, khả năng của sản phẩm nhằm thúc đẩy người tiêu dùng mua hàng, người thực hiện quảng cáo có thể phải chịu trách nhiệm theo các quy định pháp luật có liên quan.

Luật sư cũng khuyến cáo người tiêu dùng nên phân biệt rõ giữa quảng cáo và bằng chứng khoa học về hiệu quả sản phẩm, đặc biệt cần cảnh giác với tâm lý “thấy người nổi tiếng quảng cáo thì tin”.

Một video được dàn dựng chuyên nghiệp, một người nổi tiếng trực tiếp cầm sản phẩm hoặc những lời giới thiệu đầy tự tin không thể thay thế cho việc kiểm tra nguồn gốc, hồ sơ pháp lý, công dụng được công bố và bằng chứng về chất lượng.

Do đó, người mua không nên đánh đồng việc một sản phẩm được người nổi tiếng, TikToker hay người có lượng theo dõi lớn giới thiệu với việc sản phẩm đã được kiểm chứng về chất lượng và hiệu quả.

Đặc biệt với các sản phẩm liên quan sức khỏe, người tiêu dùng càng không nên căn cứ vào lời quảng cáo để tự chẩn đoán, điều trị hoặc thay thế tư vấn của bác sĩ.

Nếu phát hiện quảng cáo có dấu hiệu sai sự thật, người tiêu dùng nên lưu bằng chứng và phản ánh tới nền tảng, đơn vị kinh doanh hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Khoản 5, Điều 34 Nghị định số 38/2021/NĐ-CP quy định, hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại... có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng đối với cá nhân và từ 120 - 160 triệu đồng đối với tổ chức.

Tùy tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả như buộc tháo gỡ, tháo dỡ, xóa bỏ nội dung quảng cáo vi phạm và buộc cải chính thông tin.

Trường hợp hành vi quảng cáo sản phẩm sai sự thật trên mạng xã hội đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội quảng cáo gian dối theo Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015.

Theo điểm a khoản 5 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018, hành vi đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp, sản phẩm, dịch vụ hoặc vị thế trên thị trường nhằm lôi kéo khách hàng là hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Điều 18 Nghị định số 75/2019/NĐ-CP quy định, hành vi này có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng đối với tổ chức. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có thể bị buộc cải chính công khai, loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa, bao bì, phương tiện kinh doanh, vật phẩm, hoặc buộc thu hồi, xóa bỏ nội dung quảng cáo vi phạm theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Thái Hưng