Vợ chồng 'giang hồ mạng' Phú Lê đối mặt án phạt nghiêm khắc?

Ngày 18/8, Công an TP Hà Nội thông tin, tối cùng ngày, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Hà Nội đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Văn Phú (tức Phú Lê; SN 1980, phường Hoàng Mai, Hà Nội), Lã Thuý Kiều (SN 1985, vợ Phú Lê); Phùng Thị Khanh (SN 1981, phường Văn Miếu Quốc Tử Giám) và Nguyễn Thị Hương Lan (SN 1976, phường Bạch Mai, Hà Nội) về hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước”.

Cơ quan Công an làm việc với Phú Lê

Vợ chồng Phú Lê phạm pháp thế nào?

Theo Công an TP Hà Nội, điều tra bước đầu cho thấy, từ năm 2017 đến năm 2023, Lã Thúy Kiều và Lê Văn Phú đã tham gia thành lập Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú, Công ty TNHH Thanh Quang Đăng, Công ty TNHH Thương mại Thiên Phú Group.

Thông qua 3 công ty nêu trên, Lã Thúy Kiều đã thuê gia công, buôn bán nhiều sản phẩm hàng hóa ra thị trường. Quá trình kinh doanh, Kiều nhiều lần thay đổi người đứng tên đại diện pháp luật của các công ty trên, tuy nhiên toàn bộ hoạt động vẫn do Kiều và Phú trực tiếp chỉ đạo, điều hành.

Từ năm 2021 đến năm 2025, Công ty Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú đã nhập hàng hóa từ nhiều công ty, sau đó bán ra thị trường nhưng không lập hóa đơn và khai thuế đầy đủ. Ngoài sử dụng các tài khoản của công ty, Lã Thúy Kiều và Lê Văn Phú đã sử dụng 10 tài khoản ngân hàng cá nhân để nhận tiền thu được từ hoạt động kinh doanh lên đến hơn 107 tỷ đồng. Số tiền này không được hạch toán đầy đủ vào sổ sách kế toán của Công ty.

Sau đó, để hợp thức hóa số tiền đã nhận, đồng thời giảm số tiền thuế phải nộp, Kiều đã khai báo và nộp thuế dưới danh nghĩa Hộ kinh doanh Lã Thúy Kiều, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

Quá trình hoạt động, Công ty Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú không xuất hóa đơn đầy đủ khi bán hàng, dẫn đến việc hàng hóa đã bán ra nhưng trên sổ sách vẫn ghi nhận là hàng tồn kho.

Để đối phó với việc kiểm tra của cơ quan Thuế, Kiều đã chỉ đạo kế toán, nhân viên của công ty lập nhiều hóa đơn bán hàng khống. Phùng Thị Thanh là kế toán phụ trách lập hóa đơn, kê khai thuế cho các công ty, hộ kinh doanh của Lã Thúy Kiều và Lê Văn Phú.

Nguyễn Thị Hương Lan là luật sư nhưng vẫn tích cực giúp sức Lã Thúy Kiều trong việc lập khống các hóa đơn, nhằm che giấu vi phạm kế toán của công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú. Bản thân Lan còn cung cấp thông tin cá nhân của mình và người thân cho Kiều để lập khống 10 hóa đơn giá trị gia tăng với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng.

Cơ quan Công an làm việc với Lã Thúy Kiều

Đối mặt hình phạt nghiêm khắc

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, Luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Văn Phú (Phú Lê) và vợ là Lã Thúy Kiều cùng một số đồng phạm về các tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước” là diễn biến đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội.

Đây không chỉ là một vụ án kinh tế, thuế và kế toán thông thường mà còn là vụ việc liên quan đến một nhân vật có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, từng gây nhiều tranh cãi trong dư luận. Bởi vậy, kết quả điều tra và xử lý vụ án sẽ có ý nghĩa rất lớn trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm trên không gian mạng, bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và thượng tôn pháp luật.

Theo luật sư Cường, thông tin ban đầu được cơ quan điều tra công bố, từ năm 2017 đến năm 2023, Lã Thúy Kiều và Lê Văn Phú tham gia thành lập nhiều doanh nghiệp để kinh doanh mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và các sản phẩm tiêu dùng khác. Kết quả điều tra bước đầu cho thấy trong quá trình hoạt động, các doanh nghiệp này có dấu hiệu không xuất hóa đơn đầy đủ đối với hàng hóa bán ra thị trường, không kê khai và hạch toán đầy đủ doanh thu phát sinh, sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng cá nhân để nhận tiền bán hàng, đồng thời lập khống hóa đơn nhằm hợp thức hóa chứng từ kế toán và giảm nghĩa vụ thuế phải thực hiện đối với Nhà nước.

Đáng chú ý, theo thông tin từ cơ quan điều tra, chỉ riêng giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025 đã có hơn 107 tỷ đồng tiền bán hàng được chuyển vào các tài khoản cá nhân nhưng không được phản ánh đầy đủ trong hệ thống sổ sách kế toán của doanh nghiệp.

Với kết quả xác minh, điều tra bước đầu từ phía cơ quan điều tra cho thấy đây không còn là các vi phạm hành chính đơn thuần trong lĩnh vực thuế hoặc kế toán mà có dấu hiệu của tội phạm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Điều đáng chú ý đây là công thức khá phổ biến của các giang hồ mạng trong thời gian qua. Họ tìm mọi cách để trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội, tìm một vài loại hàng hóa để bán, gian lận trong kinh doanh rồi làm giàu bất chính…Khi có tiền lại tiếp tục đầu tư, trở nên nổi tiếng hơn rồi lại kinh doanh nhiều hơn, ngoài ra còn làm từ thiện để đánh bóng tên tuổi hoặc làm các video ca nhạc để trở nên nổi tiếng.

Theo quyết định khởi tố, vợ chồng Phú Lê cùng hai bị can khác bị điều tra về hai tội danh gồm: Tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 221 Bộ luật Hình sự và Tội In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước theo Điều 203 Bộ luật Hình sự.

Đối với tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Điều 221 Bộ luật Hình sự quy định người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc thực hiện các hành vi như để ngoài sổ sách kế toán tài sản của đơn vị kế toán; không ghi sổ kế toán tài sản liên quan đến đơn vị kế toán; lập hai hệ thống sổ kế toán trở lên; ghi chép sai sự thật; hủy bỏ hoặc làm giả tài liệu kế toán…gây thiệt hại nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Với kết quả xác minh bước đầu, các bị can sẽ bị điều tra ở khung cao nhất của tội danh này có hình phạt cao nhất tới 20 năm tù. Cụ thể Khoản 3 Điều 221 quy định: “Phạm tội gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.”. Đây là một trong những tội danh có khung hình phạt rất nghiêm khắc trong nhóm tội phạm về kinh tế.

Đối với tội In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước, Điều 203 Bộ luật Hình sự xử lý các hành vi như mua bán hóa đơn khống; mua bán hóa đơn không kèm hàng hóa, dịch vụ; sử dụng hóa đơn của tổ chức khác để hợp thức hóa đầu vào, đầu ra; phát hành hóa đơn trái quy định hoặc sử dụng hóa đơn giả. Tội danh này chủ yếu là phạt tiền và cũng có thể phạt tù với mức cao nhất tới 5 năm tù, ngoài ra tội danh này cũng có thể xử lý đối với pháp nhân thương mại phạm tội.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 203 Bộ luật Hình sự, trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bất chính lớn hoặc gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước có thể bị phạt tù đến 5 năm.

Như vậy, căn cứ vào các thông tin được công bố, cơ quan điều tra cho rằng hành vi của các bị can không chỉ dừng lại ở việc vi phạm nghĩa vụ kê khai thuế mà còn có dấu hiệu che giấu doanh thu, làm sai lệch tài liệu kế toán và sử dụng hóa đơn khống để hợp thức hóa hoạt động kinh doanh.

Điều đáng chú ý là phương thức thủ đoạn phạm tội tinh vi, hành vi vi phạm phạm tội kéo dài, phạm tội có tổ chức, lợi dụng sự nổi tiếng để thực hiện hành vi phạm tội, gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực cho xã hội nên các hành vi vi phạm của các đối tượng này sẽ bị xem xét làm rõ và xử lý nghiêm khắc.

Theo luật sư Cường, các tội danh mà vợ chồng Phú Lê bị khởi tố có khung hình phạt rất nghiêm khắc. Nếu các hành vi như gây rối trật tự công cộng, lợi dụng quyền tự do dân chủ, vu khống, làm nhục người khác chỉ có hình phạt tù thời gian ngắn thì các hành vi phạm tội về kinh doanh như vợ chồng Phú Lê hình phạt có thể tới 20 năm tù. Nếu bị khởi tố lừa đảo như Bùi Xuân Huấn (Huấn Hoa Hồng), hình phạt còn có thể tới tù chung thân.

Vợ chồng Phú Lê bị điều tra ở các tội danh có hình phạt thấp hơn vợ chồng Huấn Hoa Hồng nhưng tổng hình phạt cũng có thể tới 25 năm tù. Riêng tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng đã có mức hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù; Đối với tội In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước, mức hình phạt cao nhất đối với cá nhân có thể lên tới 5 năm tù.

Trong trường hợp các bị can bị kết tội ở cả hai tội danh, tòa án sẽ áp dụng nguyên tắc tổng hợp hình phạt theo Điều 55 Bộ luật Hình sự: Nếu đều là hình phạt tù có thời hạn thì hình phạt chung không được vượt quá 30 năm tù. Do đó, về mặt lý thuyết pháp lý, các bị can trong vụ án này có thể phải đối mặt với mức hình phạt rất nghiêm khắc nếu cơ quan tiến hành tố tụng chứng minh được toàn bộ hành vi phạm tội như nội dung khởi tố.

Luật sư Cường cho biết, vụ án mới ở giai đoạn khởi tố nên còn nhiều vấn đề cần tiếp tục được điều tra, làm rõ. Cần chứng minh các dấu hiệu cấu thành tội phạm và các tội phạm khác nếu có, thu thập các tài liệu chứng cứ để chứng minh nguyên nhân điều kiện phạm tội, diễn biến hành vi phạm tội, vai trò của từng bị can, đánh giá hậu quả mà hành vi của các bị can đã gây ra đối với xã hội. Đặc biệt là cần phải thực hiện các biện pháp ngăn chặn để phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản, thu hồi tài sản do phạm tội mà có và khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm pháp luật gây ra.

Cụ thể: Thứ nhất, cần xác định chính xác tổng doanh thu thực tế phát sinh nhưng không được kê khai, hạch toán theo quy định. Thứ hai, cần xác định cụ thể thiệt hại đối với ngân sách nhà nước, số tiền thuế bị thất thu và số tiền mà các đối tượng đã hưởng lợi bất chính. Thứ ba, cần làm rõ vai trò của từng cá nhân trong vụ án.

Trong các vụ án đồng phạm, việc phân hóa trách nhiệm hình sự có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người chủ mưu, cầm đầu, tổ chức thực hiện hành vi phạm tội; người trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh; người chỉ đạo lập sổ sách, hóa đơn khống; người hưởng lợi chính từ hành vi phạm tội sẽ phải chịu trách nhiệm nặng hơn so với những người giúp sức có vai trò hạn chế.

Đối với trường hợp luật sư Nguyễn Thị Hương Lan bị khởi tố, cơ quan điều tra cũng sẽ cần làm rõ mức độ nhận thức, động cơ, mục đích và mức độ tham gia của cá nhân này trong việc lập khống hóa đơn và che giấu hành vi vi phạm. Ngoài trách nhiệm hình sự, trường hợp bị kết án, các cá nhân liên quan còn có thể phải đối mặt với các hình phạt bổ sung như phạt tiền, cấm hành nghề, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc các biện pháp tư pháp khác theo quy định của pháp luật.

Luật sư Cường cho biết thêm, quy trình tố tụng sẽ là điều tra, truy tố và xét xử. Quá trình thực hiện hoạt động tố tụng hình sự mà có căn cứ để kết tội đối với các bị can này thì việc quyết định hình phạt cụ thể thuộc thẩm quyền của Tòa án sau khi xem xét toàn diện các yếu tố của vụ án, bao gồm: Tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi; Thiệt hại thực tế xảy ra; Vai trò của từng bị cáo; Nhân thân người phạm tội; Các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; Thái độ khai báo, khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại. Đặc biệt là đối với các vụ án giang hồ mạng này thì những hành vi gây nhức nhối cho xã hội, gây hệ lụy cho xã hội sẽ là những yếu tố làm tăng tính chất nguy hiểm của hành vi và là cơ sở để xét xử với hình phạt nghiêm khắc.

Các đối tượng tại cơ quan Công an

Không chỉ xử lý hình sự mà còn làm sạch môi trường mạng

Nhìn nhận từ góc độ xã hội học pháp luật, luật sư Cường cho rằng, có thể thấy vụ án này mang nhiều đặc điểm tương đồng với không ít vụ việc liên quan đến các “giang hồ mạng” thời gian qua. Điểm chung của nhiều trường hợp là tạo dựng hình ảnh gây sốc, phát ngôn gây tranh cãi, thể hiện lối sống lệch chuẩn để thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Sau khi có lượng người theo dõi lớn, các đối tượng tận dụng sức ảnh hưởng đó để quảng cáo, bán hàng, kinh doanh và thu lợi nhuận rất lớn.

Trong không ít trường hợp, sự nổi tiếng không được tạo dựng từ giá trị tích cực mà từ tai tiếng, từ các hành vi phản cảm hoặc những nội dung độc hại đối với xã hội. Khi lợi nhuận trở thành mục tiêu cao nhất, một số đối tượng sẵn sàng bất chấp các quy định của pháp luật về thuế, kế toán, quảng cáo, thương mại hoặc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Bởi vậy, việc cơ quan điều tra đấu tranh, bóc gỡ các đường dây vi phạm pháp luật liên quan đến các “giang hồ mạng” là yêu cầu cần thiết nhằm lập lại trật tự, kỷ cương trong môi trường kinh doanh và trên không gian mạng.

Theo ông Cường, bên cạnh việc xử lý hình sự đối với các hành vi đã đủ căn cứ cấu thành tội phạm, cơ quan chức năng cũng cần tiếp tục hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật và quản lý để hạn chế sự lan truyền của các nội dung độc hại trên mạng xã hội. Các nền tảng số cần tăng cường trách nhiệm trong việc rà soát, gỡ bỏ nội dung vi phạm pháp luật; hạn chế việc các đối tượng có hành vi lệch chuẩn, vi phạm pháp luật sử dụng mạng xã hội như một công cụ để trục lợi.

Đồng thời, cần áp dụng nghiêm các quy định về kê biên, phong tỏa, truy thu, tịch thu tài sản do phạm tội mà có nhằm bảo đảm nguyên tắc không để người phạm tội hưởng lợi từ hành vi vi phạm pháp luật. Việc xử lý nghiêm minh không chỉ nhằm trừng trị người phạm tội mà còn có ý nghĩa phòng ngừa chung, góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, văn minh và thượng tôn pháp luật.

Mời độc giả xem thêm video Khởi tố Huấn Hoa Hồng:

Hải Ninh