Cựu Cục trưởng xây dựng 'quy trình trong sáng' để nhận 'cảm ơn' tiền tỷ

Cựu Cục trưởng nói xây dựng quy trình để ngăn lao động bị lừa

Ngày 19/8, phiên tòa sơ thẩm xét xử cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan và các bị cáo tiếp tục phần xét hỏi nhóm bị cáo từng công tác tại Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTB&XH cũ) về hành vi "Nhận hối lộ", liên quan chương trình đưa lao động sang Hàn Quốc làm việc trong ngành đóng tàu theo diện visa E7.

Theo cáo buộc, Tống Hải Nam - cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) là người báo cáo và được Nguyễn Bá Hoan - cựu Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH đồng ý xây dựng, áp dụng "Quy trình" thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn lao động đi Hàn Quốc theo diện visa E7 trái quy định.

Các bị cáo được dẫn giải tới toà (Ảnh: Xuân Trung).

Theo đó, quy trình này tạo thêm rào cản, gây khó khăn cho doanh nghiệp, buộc các doanh nghiệp phải chi tiền để được Cục QLLĐNN hỗ trợ, tạo điều kiện giải quyết hồ sơ.

Cụ thể, tháng 10/2022, Tống Hải Nam chỉ đạo Nguyễn Gia Liêm - cựu Phó Cục trưởng và Lê Thanh Hà - cựu Trưởng phòng Hàn Quốc xây dựng quy trình. Đến tháng 2/2023, Lê Thanh Hà trình quy trình, trong đó yêu cầu doanh nghiệp cung cấp "Giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức của MOTIE (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc)" hoặc tài liệu chứng minh hạn mức tuyển dụng lao động nước ngoài của doanh nghiệp Hàn Quốc.

Theo cáo buộc, đây là những giấy tờ doanh nghiệp không thể tự xin phía Hàn Quốc cấp xác nhận, qua đó tạo điều kiện để cán bộ Cục QLLĐNN hỗ trợ doanh nghiệp xin xác nhận hạn mức tuyển dụng và giải quyết nhanh hồ sơ khi doanh nghiệp chi tiền.

Tại phiên tòa, Tống Hải Nam khai mục đích xây dựng quy trình "hoàn toàn trong sáng", nhằm chấm dứt tình trạng người lao động bị các công ty xuất khẩu lao động lừa sang Hàn Quốc. Theo bị cáo, thời điểm đó tình trạng này khá nhức nhối.

Tuy nhiên, Nam thừa nhận quá trình triển khai bộc lộ một số khó khăn, khiến một số doanh nghiệp cho rằng quy trình là rào cản và đã chi tiền.

Cựu Cục trưởng khẳng định bản thân không yêu cầu hay gợi ý doanh nghiệp đưa tiền, song có doanh nghiệp đưa tiền vào các dịp lễ, Tết mà không nói rõ mục đích.

Về quá trình xây dựng quy trình, Nam khai không trực tiếp tham gia cuộc họp xây dựng mà chỉ kiểm tra sau khi quy trình đã được hoàn thiện.

Trước HĐXX, Nam thừa nhận việc nhận tiền của doanh nghiệp là sai. Bị cáo khai thời điểm đó chỉ nghĩ đây là khoản doanh nghiệp cảm ơn vì được hỗ trợ làm nhanh thủ tục, đồng thời cho rằng các hồ sơ của doanh nghiệp đều được rà soát, không có hồ sơ nào bị "bỏ qua sai sót".

Khi HĐXX hỏi về số tiền đã nhận, Nam cho biết không nhớ cụ thể nhưng khẳng định nội dung đã khai trong quá trình điều tra và được thể hiện tại cáo trạng là đúng.

Theo kết quả điều tra, từ năm 2021 đến tháng 4/2025, ba doanh nghiệp Hoàng Long, Sona và Incoop 3 đã đưa tổng cộng 281.800 USD và 190 triệu đồng cho Nguyễn Bá Hoan, Tống Hải Nam cùng một số cán bộ Cục QLLĐNN để được tạo điều kiện cấp phiếu thực hiện đơn hàng cho 548 lao động diện visa E7.

Trong đó, riêng Tống Hải Nam bị xác định 11 lần nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu đồng, tương đương hơn 1,8 tỷ đồng, từ các doanh nghiệp để được cấp phiếu thực hiện đơn hàng.

Ngoài các khoản tiền liên quan trực tiếp đến việc cấp phiếu, từ năm 2020 - 4/2025, các doanh nghiệp còn đưa tiền cho Nam vào các dịp lễ, Tết. Tống Hải Nam bị xác định 28 lần nhận tổng cộng 105.000 USD và hơn 1 tỷ đồng (tương đương tổng số tiền trên 3,5 tỷ đồng).

Cựu Phó Cục trưởng thừa nhận nhận 7.000 USD

Tại phiên tòa, Nguyễn Gia Liêm - cựu Phó Cục trưởng Cục QLLĐNN, khai được phân công phụ trách thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản. Bị cáo không trực tiếp thẩm định hồ sơ cấp phiếu trả lời cho doanh nghiệp mà việc này do cấp phòng thực hiện, sau đó trình Liêm ký.

Liêm khai khi triển khai visa E7-3, Tống Hải Nam yêu cầu bị cáo ký các văn bản sau khi cấp phòng hoàn tất thẩm định. Liêm khẳng định không gây khó khăn, không yêu cầu doanh nghiệp đưa tiền và cũng không báo cáo Nam về việc nhận tiền.

Ông Nguyễn Bá Hoan - cựu Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH (cũ) tại phiên toà (Ảnh: Phùng Anh).

Tuy nhiên, trước HĐXX, Liêm thừa nhận đã nhận tiền của doanh nghiệp. Cụ thể, bị cáo nhận 7.000 USD từ Nghiêm Quốc Hưng - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long gồm 1.000 USD trước chuyến công tác Hàn Quốc và 6.000 USD liên quan việc hỗ trợ thúc đẩy thủ tục visa E7 cho người lao động. Ngoài ra, Liêm nhận 1.000 USD từ Nghiêm Văn Định - Giám đốc Công ty Incoop 3 và 1.000 USD từ Nguyễn Đức Nam - Chủ tịch HĐQT Công ty Sona vào các dịp lễ, Tết.

Khi HĐXX hỏi về cáo buộc "Nhận hối lộ", Liêm thừa nhận hành vi sai phạm và không kêu oan. Bị cáo cho biết đã công tác 40 năm tại Cục QLLĐNN, nhận thức rõ những khó khăn của doanh nghiệp và người lao động, đồng thời khẳng định trong quá trình công tác không gây khó khăn mà luôn tạo điều kiện để doanh nghiệp đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài đúng quy định.

Liêm xin HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt vì đã thành khẩn khai báo, khắc phục toàn bộ số tiền thu lợi bất chính và mong sớm trở về với gia đình.

Đặng Ngọc Thuỷ