Tinh giản bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước

CẢI CÁCH TỔ CHỨC GẮN LIỀN VỚI ĐỊNH VỊ CHỨC NĂNG

Trọng tâm của quá trình cải cách bộ máy hành chính tại Đồng Tháp được xác định là việc tinh gọn gắn liền với việc rà soát, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan, đơn vị. 

Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Đồng Tháp ngày càng nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Nhận thức rõ tình trạng chồng chéo, trùng lắp nhiệm vụ là “điểm nghẽn” lớn gây lãng phí nguồn lực và giảm hiệu suất công vụ, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh Đồng Tháp đã chỉ đạo thực hiện việc rà soát tổng thể theo nguyên tắc nghiêm ngặt, không bỏ sót bất kỳ nhiệm vụ quản lý nào, nhưng không để xảy ra tình trạng trùng lặp, chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan.

Cùng với cả nước, Đồng Tháp vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1-7-2025. 

Sự chuyển đổi này không chỉ đơn thuần là việc cắt bỏ đi cấp hành chính trung gian, mà cốt lõi là cuộc tái cấu trúc toàn diện phương thức quản trị địa phương theo hướng tinh gọn, phân cấp mạnh mẽ, nâng cao tính chủ động và tối ưu hóa hiệu quả phục vụ người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Một trong những thay đổi rõ nét tại Đồng Tháp là việc thu gọn mạnh mẽ số lượng các đầu mối hành chính ở các cấp. Ngay từ giai đoạn triển khai Kết luận 09-KL/BCĐ của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết Nghị quyết 18-NQ/TW, tỉnh đã chủ động thực hiện đợt sắp xếp quy mô lớn.

Kết quả, tỉnh đã giảm 11 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, giảm 29 phòng thuộc sở, giảm 24 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện và giải thể, sáp nhập 38 đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động kém hiệu quả.

Khi tiếp tục thực hiện các chủ trương về sáp nhập đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy tiếp tục được cô đọng tối đa. 

Ở cấp tỉnh, hệ thống các cơ quan chuyên môn hiện chỉ còn 12 đơn vị và Ban Quản lý Khu kinh tế, ở cấp phòng trực thuộc sở, đã thu gọn, giảm 126 phòng chuyên môn; ở cấp xã, với các cơ quan chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trung tâm Cung ứng dịch vụ công. 

Toàn tỉnh đã thành lập các phòng chuyên môn và tương đương thuộc UBND cấp xã. Cấu trúc mới này vừa bảo đảm thực hiện đầy đủ chức năng quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện thuận lợi để chính quyền địa phương cấp xã chủ động giải quyết phần lớn công việc phát sinh ngay tại địa bàn dân cư.

PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN MẠNH MẼ

Bài toán tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước luôn là trăn trở lớn của lãnh đạo tỉnh. 

Công tác sắp xếp, bố trí, phân công cán bộ, công chức được thực hiện hợp lý, “đúng người, đúng việc”, phù hợp với năng lực chuyên môn (trong ảnh: Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mỹ Thọ).

Thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền mạnh mẽ từ Trung ương, tỉnh đã vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với tinh thần chủ động và quyết tâm cao nhất. 

Địa phương đã tiếp nhận và phân định rõ ràng 949 nhiệm vụ quản lý nhà nước gồm: Cấp tỉnh chịu trách nhiệm thực hiện khoảng 870 nhiệm vụ then chốt, mang tính vĩ mô và định hướng chiến lược; cấp xã trực tiếp đảm nhận gần 80 nhiệm vụ sát sườn với đời sống dân sinh hằng ngày.

Đáng chú ý, để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, tỉnh đã tiến hành “chiến dịch” rà soát pháp lý quy mô lớn về sắp xếp, phân định lại thẩm quyền đối với hơn 1.160 nhiệm vụ, quyền hạn của khối HĐND và UBND. 

Theo đánh giá của UBND xã Vĩnh Hựu, đội ngũ cán bộ, công chức trên địa bàn xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao. 

Việc sắp xếp, bố trí cán bộ cơ bản phù hợp với trình độ chuyên môn, vị trí việc làm; từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lắp chức năng, nhiệm vụ. 

Việc điều động, tăng cường cán bộ về cơ sở đã góp phần nâng cao rõ rệt hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị.

Kết quả này là việc chuyển giao mạnh mẽ xuống cho cấp xã gần 860 nhiệm vụ; đồng thời, điều chuyển ngược lên cấp tỉnh gần 160 nhiệm vụ mang tính liên vùng hoặc đòi hỏi trình độ chuyên môn sâu.

Song song đó, UBND tỉnh đã ban hành nhiều quyết định phân cấp quản lý nhà nước với các nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan cấp tỉnh và UBND cấp xã, cùng các quyết định ủy quyền hành chính khác. 

Sự chủ động này bảo đảm dòng chảy điều hành từ tỉnh xuống cơ sở luôn thông suốt, loại bỏ các tầng nấc trung gian không cần thiết, rút ngắn quy trình tham mưu và gia tăng tốc độ giải quyết hồ sơ cho người dân.

Xác định công tác cán bộ là “nhiệm vụ then chốt của then chốt”, quyết định trực tiếp đến chất lượng vận hành của bộ máy hành chính, Đồng Tháp đã tập trung đổi mới toàn diện từ tư duy đến hành động. 

Giai đoạn 2025 - 2026, ghi nhận những bước chuyển dịch mạnh mẽ của tỉnh trong việc tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và nâng cao năng lực thực thi công vụ theo vị trí việc làm.

Một trong những thành công của Đồng Tháp là giữ vững sự ổn định tư tưởng, tạo sự đồng thuận cao trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức qua các đợt sáp nhập. 

Nguyên tắc cốt lõi được áp dụng nhất quán là “đúng người, đúng việc”, dựa trên năng lực chuyên môn và sở trường cá nhân.

Theo UBND phường Hồng Ngự, địa phương đã thực hiện tốt công tác quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo phân cấp. Ngay sau khi đi vào vận hành, UBND phường đã kịp thời ban hành các quyết định tiếp nhận, phân công cán bộ và bổ nhiệm lãnh đạo các phòng chuyên môn. 

Hiện bộ máy UBND phường gồm: 1 Chủ tịch, 3 Phó Chủ tịch cùng khoảng 69 cán bộ, công chức hoạt động hiệu quả.

Thực tiễn khẳng định, tinh giản bộ máy không dừng lại ở những con số sáp nhập hay cắt giảm cơ học, mà cốt lõi nằm ở sự đổi mới tư duy quản trị, chuyển từ cấp phép, quản lý sang kiến tạo và phục vụ. 

Nơi nào đẩy mạnh phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch và bố trí cán bộ, công chức, viên chức đúng sở trường, thì nơi đó bộ máy sẽ hoạt động hiệu quả. 

Những kết quả mang lại đang tạo nên “bệ phóng” vững chắc, giúp hệ thống hành chính nhà nước tại Đồng Tháp hoạt động chuyên nghiệp, hiện đại, củng cố niềm tin vững chắc của người dân và doanh nghiệp trong kỷ nguyên phát triển mới.

DƯƠNG ÚT - H.L