Hoàn thiện thể chế phục vụ chính quyền địa phương 2 cấp

Quang cảnh hội nghị “Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành nội vụ”.

Ghi nhận những kết quả nổi bật của lĩnh vực nội vụ

Ngày 9/7, Bộ Nội vụ tổ chức hội nghị “Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành nội vụ”.

Đồng chí Đỗ Thanh Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Nội vụ, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, dự và chủ trì hội nghị.

Trong lời phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình nêu rõ, hội nghị này có ý nghĩa hết sức quan trọng, bởi sự kiện diễn ra trong thời điểm đất nước bước vào năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây cũng là thời điểm tròn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và chính quyền 3 cấp. Toàn Đảng, toàn dân cũng đang chuẩn bị kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ và hướng tới 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ của đất nước.

Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình phát biểu tại hội nghị

Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, trong thời gian qua, mặc dù tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, song dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, tình hình kinh tế-xã hội của đất nước tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, quốc phòng-an ninh được bảo đảm, đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện. Trong những kết quả chung đó có sự đóng góp quan trọng của ngành nội vụ với vai trò tham mưu trong các lĩnh vực tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương, quản lý cán bộ, công chức, viên chức, cải cách hành chính, lao động, việc làm, an sinh xã hội và người có công.

Theo Thứ trưởng Nội vụ Vũ Chiến Thắng, kết quả công tác 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy, công tác chỉ đạo, điều hành của Bộ Nội vụ, ngành nội vụ được thực hiện thống nhất, quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm, bám sát các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Với phương châm hành động năm 2026 là “Đoàn kết, kỷ cương, trách nhiệm, hiệu quả”, toàn ngành nội vụ đã khẩn trương cụ thể hóa, triển khai đồng bộ 10 Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị thuộc phạm vi, trách nhiệm của ngành và Kết luận số 18-KL/TW; chủ động tham mưu, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới nhiều thể chế, chính sách quan trọng, đạt nhiều kết quả nổi bật.

Cụ thể như: hoàn thiện, đồng bộ thể chế phục vụ vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp; tiếp tục tham mưu sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị, quản lý biên chế gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; tham mưu tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; tập trung rà soát, đánh giá tính khả thi việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền giữa Chính phủ với các bộ, ngành và giữa Trung ương với địa phương; tích cực triển khai đợt cao điểm Chiến dịch “500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; thực hiện đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các chính sách về tiền lương, lao động, bảo hiểm xã hội, bảo vệ quyền lợi của người lao động và doanh nghiệp, xây dựng hệ thống an sinh xã hội bao phủ toàn dân.

Lĩnh vực nội vụ được quản lý đồng bộ, thống nhất, vận hành xuyên suốt, trong đó, các bộ, cơ quan ngang bộ triển khai qua công tác tổ chức cán bộ; Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố và đội ngũ công chức làm công tác nội vụ ở cấp xã trực tiếp tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức thực hiện tại cơ sở.

Qua một năm vận hành: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản ổn định, thông suốt

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cũng nêu rõ, công tác xây dựng thể chế, chính sách tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi và đạt nhiều kết quả nổi bật.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ đã tham mưu trình Quốc hội thông qua 1 dự án luật và 2 Nghị quyết; trình Chính phủ ban hành 15 Nghị định và 10 Nghị quyết; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 89 Quyết định và 5 Chỉ thị; Bộ trưởng Nội vụ ban hành theo thẩm quyền 14 Thông tư và 9 văn bản hợp nhất.

Quán triệt Nghị quyết số 66 của Trung ương về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, thiết lập cơ sở pháp lý vững chắc để vận hành Chính phủ và chính quyền địa phương 2 cấp. Ở địa phương, các sở nội vụ đã tích cực tham mưu Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh kịp thời ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực nội vụ phù hợp mô hình mới.

Về tổ chức bộ máy và biên chế tiếp tục được sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua cơ cấu tổ chức Chính phủ nhiệm kỳ khóa XVI (2026-2031) tại Nghị quyết số 09/2026/QH16, giữ ổn định gồm 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ.

Đến nay, các bộ, cơ quan ngang bộ đã giảm 41/142 phòng thuộc vụ (giảm 28,9%) và giảm 55/678 đơn vị sự nghiệp công lập (giảm 8,1%) so với thời điểm 30/9/2025. Ở địa phương, các Sở Nội vụ đã tham mưu kiện toàn cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, tổ chức bộ máy cấp xã theo mô hình mới.

Về phân cấp, phân quyền, trên cơ sở 30 nghị định chuyên đề, các bộ, ngành đã xác định 85 văn bản với 573 nhiệm vụ, quyền hạn cần điều chỉnh; đến nay đã có 47/85 văn bản được sửa đổi (đạt 55,29%). Kết quả đánh giá có 1.377 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền cho địa phương (tỷ lệ 68,9%); 1.164 nhiệm vụ của cấp huyện trước đây đã được rà soát, chuyển giao cho cấp xã (tỷ lệ 73,8%).

Xây dựng chính quyền địa phương là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Với vai trò là cơ quan thường trực của Chính phủ và thành viên Hội đồng bầu cử quốc gia, Bộ Nội vụ đã tham mưu tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; kịp thời trình phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.

Cơ quan này cũng đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, Chỉ thị số 21/CT-TTg về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách; trình cấp thẩm quyền phê duyệt Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương và chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh; Báo cáo sơ kết 1 năm hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, qua một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản ổn định, thông suốt, phục vụ tốt người dân, doanh nghiệp.

Công tác quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ. Bộ Nội vụ đã tham mưu trình Chính phủ ban hành các Nghị định, các Quyết định, Chỉ thị của Thủ tướng và Thông tư của Bộ trưởng nhằm hoàn thiện thể chế về cán bộ, công chức, viên chức; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 700 về Đề án bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã giai đoạn 2026-2031 và Chỉ thị số 18 về nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã. Hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức và xây dựng Hệ thống học liệu số dùng chung trên nền tảng “Bình dân học vụ số”; tập trung xây dựng Đề án Chiến lược quốc gia về thu hút và trọng dụng nhân tài.

Các bộ, ngành và Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố đã chủ động tham mưu tuyển dụng, sử dụng, quản lý, đánh giá cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm; qua đánh giá bước đầu, đội ngũ cấp xã cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Công tác cải cách hành chính được triển khai quyết liệt, toàn diện. Bộ đã tham mưu ban hành Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026-2030. Trong đó, Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) đạt 83,09%; Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) trung bình của các bộ, ngành đạt 87,2%; của các tỉnh, thành phố đạt 89,96%-cao nhất từ trước đến nay. Tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đã ban hành mới 46 thủ tục, sửa đổi 114 thủ tục, bãi bỏ 79 thủ tục hành chính; lũy kế từ 2025 giảm 51,55% thời gian giải quyết và 59,95% chi phí tuân thủ, bảo đảm mục tiêu theo Kết luận số 18-KL/TW. Nhiều địa phương có mô hình, cách làm hay theo phương châm “gần dân, sát dân, vì dân” như: “Tổ công nghệ số cộng đồng”, “bình dân học vụ số”.

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cũng nhấn mạnh, công tác người có công với cách mạng được triển khai đầy đủ, kịp thời, đúng đối tượng, đúng chế độ, thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Bộ Nội vụ đã tham mưu tổ chức 2 đợt tặng quà Tết cho 1,6 triệu đối tượng với kinh phí 1,1 nghìn tỷ đồng (tăng hơn 100% so với năm 2025); tại địa phương, 34/34 tỉnh, thành phố đã tặng quà cho gần 3,1 triệu lượt đối tượng với kinh phí gần 2,61 nghìn tỷ đồng. Bộ Nội vụ cũng tích cực phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” với mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt, giám định ADN khoảng 18 nghìn mẫu gien. Công tác chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt đã được đẩy mạnh, với việc chi trả 803.656 người có công (đạt 79,27%); triển khai đồng bộ các hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ và hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ vào năm 2027.

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng đánh giá, ngay từ đầu năm, toàn ngành nội vụ đã lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, hoàn thành khối lượng công việc lớn, nhiều nhiệm vụ quan trọng, phức tạp, chưa có tiền lệ; nổi bật là hoàn thiện thể chế phục vụ chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức thành công bầu cử và tiếp tục tinh gọn bộ máy; cải cách hành chính, chuyển đổi số đạt nhiều kết quả nổi bật; các chính sách an sinh xã hội được triển khai kịp thời, đúng đối tượng. Các bộ, ngành, địa phương đã chủ động phối hợp với Bộ Nội vụ triển khai hiệu quả nhiệm vụ được giao, qua đây thể hiện rõ tính hệ thống, đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở trong toàn ngành nội vụ.

Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số

Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình ghi nhận những kết quả mà toàn ngành nội vụ đã đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026; đặc biệt, các địa phương đã chủ động và tích cực chia sẻ, phối hợp với Bộ. Mặc dù điều kiện còn nhiều khó khăn, nhưng các địa phương đã nỗ lực hoàn thành, thậm chí nhiều nơi đã làm tốt hơn mong đợi trong bối cảnh khối lượng công việc của ngành nội vụ tăng gấp nhiều lần, vừa phức tạp vừa quan trọng. Hơn nữa, yêu cầu về công việc rất cao, đòi hỏi tiến độ gấp và nhanh.

Thời gian tới, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình đề nghị cán bộ, công chức-viên chức ngành nội vụ và các địa phương cần tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm sau.

Tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc các chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và chỉ đạo của Bộ Nội vụ; nâng cao chất lượng công tác tham mưu, chủ động nắm bắt tình hình thực tiễn, kịp thời phát hiện và đề xuất giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai nhiệm vụ.

Rà soát và kiện toàn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm. Công tác này cần thực hiện một cách quyết liệt, khẩn trương theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương. Tập trung đề xuất tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đặc biệt là tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở trong năm nay. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, rà soát các nhiệm vụ còn chồng chéo để kịp thời điều chỉnh, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu của ngành theo nguyên tắc “đúng-đủ-sạch-sống-thống nhất-dùng chung”. Song hành với đó là nâng cao chất lượng quản trị, cung cấp dịch vụ công, thực hiện lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ là mục tiêu cốt lõi cần hướng tới.

Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh, các địa phương quan tâm hơn nữa đến công tác giải quyết việc làm, đào tạo nghề, thực hiện chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội, người có công và an sinh xã hội; chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan để triển khai hiệu quả các chính sách. Đối với việc thực hiện chính sách người có công với cách mạng, các địa phương cần tích cực phối hợp để triển khai tốt, đặc biệt trong dịp kỷ niệm Ngày 27/7 năm nay, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ trong năm tới.

Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình mong muốn toàn thể cán bộ, công chức, viên chức của ngành nội vụ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, trách nhiệm, kỷ cương, đổi mới, sáng tạo; nâng cao tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, không đùn đẩy trách nhiệm, không để tình trạng cán bộ “sợ sai, sợ trách nhiệm”, quyết tâm để hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Chính phủ giao.

NGÂN LÊ