Quảng Trị tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục theo hướng tinh gọn, hiệu quả

Quảng Trị tổ chức Hội nghị đánh giá tình hình và triển khai sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục.

Ngày 11/8, Sở GD&ĐT Quảng Trị tổ chức Hội nghị đánh giá tình hình và triển khai sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên trên địa bàn.

Theo đánh giá, tiến độ thực hiện cơ bản bám sát yêu cầu của Chính phủ, chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh. Các địa phương đã hoàn thành rà soát, xây dựng phương án; việc sắp xếp dự kiến hoàn thành trước ngày 15/8 để kịp chuẩn bị các điều kiện tổ chức năm học 2026-2027.

Tham gia hội nghị có đại diện các địa phương, cơ sở giáo dục.

Theo phương án, toàn tỉnh dự kiến còn 440 trường sau sắp xếp. Việc tổ chức lại mạng lưới tác động đến hầu hết địa bàn và các cấp học, trong đó tập trung vào những nơi có nhiều cơ sở giáo dục quy mô nhỏ, mạng lưới phân tán và có điều kiện tổ chức lại theo mô hình trường nhiều cấp học, nhiều phân hiệu, điểm trường.

Sắp xếp theo thực tiễn, không giảm cơ học

Theo số liệu rà soát, tỉnh Quảng Trị hiện có 831 cơ sở giáo dục thuộc UBND cấp xã. Sau sắp xếp, dự kiến còn 372 cơ sở, giảm 459 cơ sở, tương ứng 55,23%.

Tỷ lệ giảm đầu mối giữa các địa phương có sự khác nhau khá rõ. Phường Ba Đồn và xã Tân Gianh cùng giảm 76,92%; xã Bến Quan giảm 75%; các xã Bắc Gianh, Cửa Tùng và Vĩnh Hoàng cùng giảm 72,73%; xã Lệ Thủy và xã Vĩnh Định cùng giảm 70%.

Ở nhóm giảm từ 60% đến dưới 70%, xã Nam Ba Đồn và Tuyên Phú cùng giảm 61,54%; Tuyên Hóa và Trung Thuần cùng giảm 66,67%; Đồng Lê giảm 62,5%; Quảng Ninh và Sen Ngư cùng giảm 60%; phường Đông Hà giảm 61,11%; Gio Linh, Ba Lòng và Lao Bảo cùng giảm 60%; Triệu Bình, Triệu Cơ và Nam Hải Lăng cùng giảm 62,5%.

Trong khi đó, những địa bàn có điều kiện địa hình, dân cư và giao thông đặc thù có tỷ lệ giảm thấp hơn. Xã Dân Hóa giảm 14,29%; Kim Ngân 12,5%; Hướng Phùng 28,57%; A Dơi 33,33%; Đakrông 36,36%; Kim Điền 40%; Hướng Hiệp và Lìa cùng giảm 40%.

Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT, sự khác biệt về tỷ lệ giảm giữa các địa phương là phù hợp với nguyên tắc sắp xếp theo thực tiễn. Những nơi có mạng lưới trường học dày, nhiều cơ sở quy mô nhỏ, khoảng cách giữa các cơ sở không quá lớn, giao thông thuận lợi có điều kiện thực hiện sắp xếp mạnh hơn.

Ngược lại, tại các địa bàn miền núi, biên giới, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, việc giảm đầu mối phải được cân nhắc thận trọng nhằm không làm phát sinh khoảng cách đi học quá xa, ảnh hưởng đến chuyên cần, điều kiện học tập và an toàn của học sinh.

Ông Võ Văn Minh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Quảng Trị nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sắp xếp mạng lưới giáo dục.

Phát biểu tại hội nghị, ông Võ Văn Minh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Quảng Trị nhấn mạnh, việc sắp xếp mạng lưới trường học không phải là mục tiêu tự thân, càng không phải việc giảm đầu mối một cách cơ học.

Mục tiêu cao nhất là tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục theo hướng tinh gọn, hợp lý, hiệu quả; sử dụng tốt hơn nguồn lực về đội ngũ, cơ sở vật chất, tài chính; nâng cao năng lực quản trị nhà trường. Đồng thời, bảo đảm quyền được học tập, cơ hội tiếp cận giáo dục và điều kiện học tập an toàn, thuận lợi cho học sinh.

Lãnh đạo Sở yêu cầu các địa phương, đơn vị chuyển trọng tâm từ xây dựng phương án sang tổ chức thực hiện; bảo đảm sau khi có quyết định sắp xếp, các trường có thể vận hành ổn định ngay từ đầu năm học mới.

Đặc biệt, việc giảm đầu mối pháp nhân không đồng nghĩa với xóa bỏ tương ứng các địa điểm dạy học. Trường chính, phân hiệu, điểm trường phù hợp vẫn có thể được duy trì theo điều kiện thực tế. Đây là nguyên tắc quan trọng để vừa tinh gọn tổ chức, vừa bảo đảm học sinh không bị thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục.

Bố trí đội ngũ, lựa chọn cán bộ quản lý là khâu then chốt

Một trong những nội dung được hội nghị tập trung trao đổi là việc tổ chức, bố trí đội ngũ sau sắp xếp.

Theo phương án, việc giảm số lượng đầu mối sẽ tác động trực tiếp đến cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. Lãnh đạo Sở GD&ĐT yêu cầu, các địa phương rà soát đội ngũ theo vị trí việc làm, quy mô học sinh và yêu cầu thực tế của từng cơ sở giáo dục; đồng thời điều tiết nhân lực giữa những nơi thừa và thiếu, bảo đảm sử dụng hiệu quả đội ngũ hiện có.

Tại hội nghị, đại diện các địa phương và cơ sở giáo dục trao đổi về những vấn đề thực tế đặt ra trong quá trình sắp xếp, trong đó có phương án bố trí trường chính, phân hiệu, điểm trường; tổ chức hoạt động của các trường sau hợp nhất, sáp nhập; bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và những yêu cầu đối với đội ngũ lãnh đạo các trường sau sắp xếp.

Việc hình thành những trường có quy mô lớn hơn, trường nhiều cấp học, trường có nhiều phân hiệu, điểm trường đòi hỏi năng lực quản trị của người đứng đầu phải được đặc biệt coi trọng.

Các ý kiến tại hội nghị cho thấy cùng với yêu cầu bảo đảm đúng quy định về tổ chức bộ máy, việc lựa chọn, bố trí hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cần phù hợp với mô hình và quy mô của từng cơ sở giáo dục; chú trọng năng lực quản lý, điều hành, uy tín, tinh thần trách nhiệm và khả năng tổ chức hoạt động trong điều kiện mới.

Đây cũng là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả vận hành của các cơ sở giáo dục sau sắp xếp. Một trường có quy mô lớn hơn, nhiều cấp học hoặc nhiều điểm trường sẽ phát sinh yêu cầu quản lý phức tạp hơn về nhân sự, chuyên môn, tài chính, tài sản, hồ sơ, dữ liệu và tổ chức dạy học. Vì vậy, nếu bộ máy được tinh gọn nhưng năng lực quản trị không được nâng lên, mục tiêu của việc sắp xếp sẽ khó đạt được đầy đủ.

Đại diện các địa phương trao đổi tại hội nghị.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT yêu cầu việc bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên phải được thực hiện công khai, minh bạch, phù hợp vị trí việc làm, năng lực chuyên môn và điều kiện thực tế của từng đơn vị. Đối với đội ngũ dôi dư, cần thực hiện các phương án điều tiết, bố trí lại hoặc giải quyết chế độ, chính sách theo quy định.

Cùng với tổ chức bộ máy, các địa phương phải khẩn trương hoàn tất việc bàn giao tài chính, tài sản, hồ sơ, dữ liệu; sắp xếp lớp học, điểm trường; chuẩn bị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và các điều kiện phục vụ năm học mới.

Đối với các địa bàn vùng cao, vùng biên giới, vùng khó khăn, việc điều chỉnh điểm trường phải căn cứ vào khoảng cách đi lại, điều kiện giao thông, quy mô học sinh, khả năng tổ chức bán trú, nội trú và yêu cầu bảo đảm an toàn. Không vì mục tiêu giảm đầu mối mà đưa học sinh vào tình trạng phải đi học quá xa hoặc làm phát sinh những trở ngại mới trong tiếp cận giáo dục.

Theo lãnh đạo Sở, hiệu quả của việc sắp xếp không thể chỉ đo bằng số lượng trường giảm. Thước đo quan trọng hơn là khả năng vận hành ổn định của các cơ sở giáo dục sau sắp xếp; việc sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ và cơ sở vật chất; năng lực quản trị được nâng lên; chất lượng giáo dục được bảo đảm và quyền lợi của học sinh không bị ảnh hưởng.

Từ nay đến trước ngày 15/8, khối lượng công việc còn rất lớn. Sở GD&ĐT tiếp tục phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Tài chính và UBND các xã, phường để hướng dẫn, kiểm tra, tháo gỡ những khó khăn phát sinh.

Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành sắp xếp đúng tiến độ nhưng quan trọng hơn là bảo đảm các trường sau sắp xếp có thể hoạt động thông suốt, ổn định ngay từ đầu năm học 2026-2027.

Tinh gọn đầu mối phải đi cùng với hợp lý về mạng lưới, hiệu quả trong sử dụng nguồn lực và nâng cao chất lượng quản trị. Bên cạnh đó, quyền học tập, sự an toàn và lợi ích chính đáng của học sinh phải là nguyên tắc xuyên suốt trong toàn bộ quá trình tổ chức lại mạng lưới giáo dục của tỉnh.

Đăng Đức