Mở rộng thị trường xuất khẩu sầu riêng sang Ấn Độ

Thứ trưởng Bộ NN&MT Đặng Ngọc Điệp phát biểu tại Họp báo. Ảnh: Như Ý

7 tháng, xuất khẩu sầu riêng ước đạt 49,3 tỷ USD

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8, Thứ trưởng Bộ NN&MT Đặng Ngọc Điệp cho biết, trong 7 tháng, đặc biệt tháng 8, xuất khẩu nông sản có sự tăng trưởng đột biến; 7 tháng đầu năm ước đạt khoảng 49,3 tỷ USD. Đây là nỗ lực rất lớn của Bộ NN&MT, ngành nông nghiệp trong việc cố gắng thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Liên quan đến mặt hàng sầu riêng, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho hay, hiện nay, sầu riêng là một trong những sản phẩm tương đối có giá trị cao ở Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn. Năm 2021, sản phẩm sầu riêng xuất khẩu khoảng 177 triệu USD. Đến 2025, sầu riêng đã xuất khẩu đạt 3,85 tỷ USD, có sự tăng đột biến trong 5 năm vừa qua.

Sầu riêng là một sản phẩm chủ chốt của ngành trồng trọt, đóng góp khoảng 40% sản lượng xuất khẩu. Riêng 8 tháng đầu năm 2026, sản lượng xuất khẩu ước đạt 1,95 tỷ USD. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% thị phần.

Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, những con số cho thấy đây là sản phẩm rất có giá trị. Chính vì vậy, Bộ NN&MT đặc biệt quan tâm, triển khai các giải pháp để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển trong thời gian qua.

Trước tiên, Bộ NN&MT đã cử các đoàn công tác làm việc trực tiếp với các địa phương, đặc biệt là những vùng trồng sầu riêng cao như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. 

“Ngày 01/7 vừa qua, Bộ NN&MT đã thực hiện truy xuất nguồn gốc trên hệ thống chuyển đổi số của Bộ. Khách hàng nước ngoài, khách hàng trong nước có thể truy cập dữ liệu từ khâu trồng trọt, chăm sóc, phân bón hay nuôi trồng của các loại nông sản, trong đó có sầu riêng, qua đó tạo niềm tin của khách hàng, đặc biệt là khách hàng quốc tế. Các tham tán thương mại của Mỹ, Trung Quốc đều đánh giá cao việc lần đầu tiên Bộ thực hiện truy xuất nguồn gốc. Đây là những việc thời gian qua Bộ đã triển khai để đảm bảo tăng cường xuất khẩu và nâng giá trị sầu riêng lên” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp dẫn chứng.

Thứ hai, Bộ NN&MT đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trước đây doanh nghiệp gặp phải trong việc cấp mã vùng trồng. Bộ đã triển khai các văn bản chỉ đạo và hiện nay, Bộ đã trình Chính phủ Nghị quyết 36 về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc cấp mã số vùng trồng cho tất cả các loại cây trồng. Đây là một trong những tháo gỡ rất thiết thực mà doanh nghiệp đánh giá cao.

Thứ ba, phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ về địa phương trong công tác cấp mã vùng trồng của tất cả các loại cây trồng, trong đó có sầu riêng. Tất cả các loại sầu riêng bây giờ được phân cấp cho cấp phường, cấp xã cấp mã vùng trồng, cấp mã đóng gói. Đặc biệt trước đây, khi chúng ta trồng xen canh thì rất khó trong triển khai việc cấp mã vùng trồng. Hiện nay, xen canh cũng được giao cho phường, xã cấp mã vùng trồng, tạo thuận tiện cho xuất khẩu sầu riêng.

Đặc biệt, ngày 14/8 vừa qua, lãnh đạo Bộ NN&MT đã sang Trung Quốc. Qua những buổi làm việc, Tổng cục Hải quan của Trung Quốc đã cấp cho chúng ta 567 mã vùng trồng sầu riêng Việt Nam, nâng tổng số mã vùng trồng lên khoảng hơn 1.800 mã. Hiện nay, chúng ta có khoảng 1.599 mã vùng trồng sầu riêng và 281 cơ sở đóng gói.

“Đây là những kết quả đã đạt được và chúng tôi đang làm các thủ tục còn lại để đưa xuất khẩu sầu riêng cuối năm nay ít nhất đạt bằng năm ngoái là 3,85 tỷ USD hoặc có thể cao hơn, đạt khoảng 4 tỷ USD trong năm 2026” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp khẳng định.

Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp: Thời gian tới, Bộ NN&MT sẽ đẩy mạnh triển khai 5 giải pháp. Ảnh: Như Ý

5 giải pháp thúc đẩy xuất khẩu thời gian tới

Tuy nhiên, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cũng thừa nhận, ngành sầu riêng cũng còn một số hạn chế, vướng mắc. 

Một là, tăng trưởng nhanh nhưng diện tích chưa gắn với tổ chức chuỗi giá trị. Tại một số địa phương, việc mở rộng mang tính tự phát, chưa chặt chẽ với điều kiện đất đai, nguồn nước và chưa có hệ thống kết nối giữa nhà sản xuất, logistics và xuất khẩu.

Hai là, yêu cầu về kỹ thuật thị trường ngày càng cao hơn. Hiện nay, phía bạn đang có những yêu cầu rất cao về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, cơ sở dữ liệu phải đầy đủ. Đây là những việc thời gian tới phải tiếp tục làm tốt hơn.

Ba là, cạnh tranh quốc tế. Các nước như Malaysia, Thái Lan và các nước trong khu vực đã có những sản phẩm, chính sách để thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Đây là những thách thức mà chúng ta phải vượt qua trong thời gian tới.

Theo đó, thời gian tới, Bộ NN&MT sẽ đẩy mạnh triển khai 5 giải pháp: 

Thứ nhất, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Trong đó, tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường, tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Úc, New Zealand. Gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, sản phẩm chế biến, các sản phẩm phù hợp; tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu; tăng cường thông tin, phân tích, dự báo thị trường, kịp thời định hướng sản xuất, tiêu thụ, thu hoạch.

“Trong tháng 7, phía Ấn Độ đã đồng ý cho Việt Nam xuất khẩu sầu riêng sang Ấn Độ. Đây là một thị trường tỷ dân và có nhu cầu rất lớn thời gian tới, đặc biệt có những khách hàng siêu giàu. Chúng tôi đang triển khai mở rộng thị trường xuất khẩu sang Ấn Độ” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp thông tin.

Thứ hai, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững; rà soát quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu. Phát triển hạ tầng vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu. Đồng thời, kết nối nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.

“Trong quá trình chỉ đạo sản xuất, chúng tôi thấy rằng từ trồng trọt, sản xuất đến lưu thông hàng hóa, đến tay khách hàng, tỷ lệ thất thoát, khấu hao dư rất nhiều do chúng ta chưa có hệ thống nhà máy sản xuất sơ chế đủ điều kiện. Thời gian tới, chúng ta khuyến khích doanh nghiệp đầu tư thêm các nhà máy để có thể sơ chế, chế biến và bảo quản, làm sao giữ được sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng quốc tế” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho hay.

Thứ ba, chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Ngày 01/7 vừa qua, Bộ NN&MT đã thực hiện truy xuất nguồn gốc trên hệ thống Cổng thông tin điện tử của Bộ. Khách hàng trong nước, quốc tế có thể truy xuất nguồn gốc từng loại sản phẩm, quy trình từ sản xuất, tưới tiêu, phân bón, thu hoạch cho tới đóng gói. Tất cả đã được số hóa lại, giúp khách hàng có thể tra được và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nói.

Thứ tư, phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến, logistics; khuyến khích đầu tư kho lạnh, kho sơ chế, bảo quản, chế biến tại vùng sản xuất tập trung. Đẩy mạnh chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức vận chuyển, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, nâng cao chất lượng; đồng thời nâng cấp hạ tầng thủy lợi, giao thông phục vụ vùng nguyên liệu.

Thứ năm, mở rộng, củng cố, nâng cao năng lực hệ thống phòng thí nghiệm; tiếp tục xã hội hóa, mở cửa các phòng thí nghiệm đủ điều kiện, ưu tiên thiết bị, nâng cao năng lực kiểm nghiệm chất lượng đối với cadimi, vàng ô và các tiêu chí theo yêu cầu thị trường nhập khẩu. Hỗ trợ hoàn thiện phương pháp kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu của cơ quan thẩm quyền nước nhập khẩu. 

“Vừa rồi, Việt Nam đã đàm phán với phía Trung Quốc và Trung Quốc đã đồng ý cho chúng ta được 52 phòng kiểm nghiệm sản phẩm đáp ứng yêu cầu rất khắt khe và điều kiện xuất khẩu. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với cơ quan chức năng để phát triển thêm nhiều phòng kiểm nghiệm đáp ứng được yêu cầu kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp phát biểu./.

XUÂN HỒNG