Đưa dòng vốn về vùng trồng, nâng sức cạnh tranh cho sầu riêng Việt

Ngân hàng luôn tạo điều kiện thuận lợi để nông dân, doanh nghiệp trong chuỗi sầu riêng tiếp cận tín dụng - Ảnh minh họa

Xây niềm tin, khơi thông dòng vốn

Theo ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk, nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài là uy tín, thương hiệu và niềm tin lẫn nhau. Khi các bên chứng minh được năng lực, có hợp đồng và phương án hợp tác rõ ràng, người dân mới yên tâm đầu tư, mở rộng và phát triển vùng nguyên liệu.

Ông Trung cho rằng để hợp tác hiệu quả, doanh nghiệp Trung Quốc nhập khẩu và doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu trước hết phải đáp ứng đầy đủ các quy định và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp hai bên sẽ chủ động xây dựng chiến lược, hợp đồng và mô hình liên kết phù hợp với nhu cầu thực tế.

Trong chuỗi liên kết này, mỗi chủ thể có một vai trò riêng. Ngân hàng có nhiệm vụ bảo đảm dòng tiền, cung cấp tín dụng dựa trên năng lực tài chính, hợp đồng và lịch sử giao dịch của doanh nghiệp. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước tập trung hỗ trợ về thủ tục hành chính, môi trường đầu tư, nhà máy và hạ tầng.

Từ góc độ tài chính, bà Dương Trúc Phương, đại diện Vietcombank Chi nhánh Đắk Lắk cho rằng, khi sầu riêng đã trở thành ngành hàng xuất khẩu giá trị cao, tài chính cần được nhìn nhận như một mắt xích quan trọng của toàn bộ chuỗi.

Thực tế, mạng lưới nhà vườn, thương lái và đại lý thu mua sầu riêng hiện còn phân tán, khiến việc kiểm soát thanh toán, công nợ gặp không ít khó khăn. Việc sử dụng tiền mặt trong giao dịch cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trong hoạt động biên mậu, thanh toán qua đồng tiền trung gian còn làm phát sinh thêm chi phí chuyển đổi và rủi ro tỷ giá. Đây là những điểm nghẽn cần được xử lý nếu muốn dòng vốn vận hành hiệu quả cùng dòng hàng hóa.

Để giải quyết vấn đề này, Vietcombank xây dựng hệ sinh thái tài chính với bốn nhóm giải pháp gồm VCB OneQR, thanh toán trực tiếp VND-CNY, VCB CashUp cùng các sản phẩm tín dụng, bảo lãnh và tài trợ thương mại.

Tại vùng nguyên liệu, VCB OneQR được kỳ vọng giúp giảm sử dụng tiền mặt, hạn chế sai sót và thuận tiện hơn trong đối soát giao dịch. Đáng chú ý, giải pháp thanh toán trực tiếp VND-CNY giúp doanh nghiệp Việt Nam và đối tác Trung Quốc giảm các khâu trung gian, tiết kiệm chi phí ngoại tệ, rút ngắn thời gian giao dịch và hạn chế rủi ro tỷ giá.

Trong khi đó, VCB CashUp hỗ trợ doanh nghiệp tập trung quản lý các khoản thu, chi, thanh toán cho nhà cung cấp, thuế, hải quan và các giao dịch quốc tế. Các giải pháp tín dụng, thư tín dụng, bảo lãnh và tài trợ thương mại tiếp tục bổ sung nguồn vốn cho từng mắt xích trong chuỗi.

Theo bà Phương, mục tiêu của Vietcombank không dừng ở việc cung cấp những sản phẩm tài chính riêng lẻ, mà hướng tới một hệ sinh thái xuyên suốt từ nhà vườn đến xuất khẩu.

“Khi dòng tiền vận hành cùng dòng hàng hóa, nông dân có thể nhận tiền nhanh hơn, doanh nghiệp chủ động vốn và hoạt động xuất khẩu minh bạch, an toàn hơn”, bà Phương cho biết. Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để chuỗi sầu riêng Việt Nam nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm thiểu rủi ro và tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đưa tín dụng về tận vùng trồng

Không chỉ giải quyết bài toán thanh toán và tài trợ thương mại, nguồn vốn tín dụng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe vùng nguyên liệu và khả năng chống chịu của người sản xuất trước biến động thị trường.

Ông Nguyễn Lê Minh Thành, Giám đốc Vietcombank Bắc Đắk Lắk cho biết, ngân hàng đang hướng tới tạo điều kiện thuận lợi hơn để nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong chuỗi sầu riêng tiếp cận tín dụng.

Theo ông Thành, sản xuất nông nghiệp nói chung và sầu riêng nói riêng luôn chịu tác động của thời tiết, mùa vụ và giá cả. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng, sức mua và giá bán, qua đó tác động đến khả năng tài chính của người sản xuất.

Trong bối cảnh đó, Vietcombank cam kết đồng hành thông qua các chương trình cho vay nông nghiệp. Khi xuất hiện những biến động không mong muốn, ngân hàng có thể triển khai các biện pháp hỗ trợ về lãi suất và đơn giản hóa thủ tục vay vốn, với định hướng rút ngắn tối đa thời gian xử lý trong điều kiện cho phép.

Điểm đáng chú ý là Vietcombank ưu tiên đánh giá và cho vay trên cơ sở vườn cây của hộ nông dân và doanh nghiệp. Theo ông Thành, cách tiếp cận này có thể giúp người sản xuất thuận lợi hơn trong tiếp cận tín dụng, qua đó tạo thêm nguồn lực để đầu tư, chăm sóc và duy trì sản xuất.

Bên cạnh vốn vay, ngân hàng cũng muốn mở rộng các dịch vụ tài chính tới người trồng sầu riêng, từ thanh toán, tín dụng đến thanh toán số và giao dịch không dùng tiền mặt.

Theo đại diện Vietcombank, số hóa giúp người dân xử lý giao dịch nhanh hơn, đồng thời giảm rủi ro trong thanh toán. Một số sản phẩm cũng hướng tới hỗ trợ thanh toán trực tiếp trong giao dịch với Trung Quốc, phù hợp với đặc thù của chuỗi sầu riêng khi thị trường này giữ vai trò quan trọng.

Đối tượng được hướng tới không chỉ là hộ nông dân, mà còn gồm hợp tác xã và doanh nghiệp. Việc kết hợp tín dụng với thanh toán và các dịch vụ tài chính được kỳ vọng hình thành hệ thống hỗ trợ xuyên suốt hơn cho toàn bộ chuỗi.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện tài chính của sầu riêng không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp có thêm vốn để thu mua hay xuất khẩu. Quan trọng hơn là xây dựng được một cơ chế để dòng tiền lưu chuyển minh bạch, đúng thời điểm và đến được đúng chủ thể cần vốn.

Khi người trồng có vốn đầu tư, hợp tác xã có khả năng tổ chức vùng nguyên liệu, doanh nghiệp chủ động thu mua - chế biến - xuất khẩu và giao dịch với đối tác Trung Quốc được thanh toán thuận lợi, chuỗi giá trị sẽ có thêm nền tảng để vận hành ổn định.

Nhờ khả năng tiếp cận vốn thuận lợi hơn, người dân có thêm điều kiện tiếp tục đầu tư sản xuất, thay vì phải phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn không chính thức. Hướng hỗ trợ này không chỉ dành cho sầu riêng mà còn có thể áp dụng với các ngành hàng nông nghiệp khác trên địa bàn như cà phê.

Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng gắn chặt với thương mại quốc tế, vốn và dịch vụ tài chính vì thế không còn là phần hỗ trợ phía sau, mà đang trở thành một cấu phần của chuỗi giá trị. Nếu được tổ chức đồng bộ từ vùng trồng, thu mua, chế biến đến xuất khẩu, dòng vốn sẽ góp phần giúp sầu riêng Đắk Lắk nâng cao sức chống chịu trước biến động thời tiết, thị trường và tỷ giá, đồng thời củng cố năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Hà Sơn