Siết chất lượng, minh bạch nguồn gốc sầu riêng xuất khẩu

Sầu riêng được kiểm tra, phân loại theo tiêu chuẩn chất lượng tại kho của một doanh nghiệp trên địa bàn phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng) phục vụ xuất khẩu. Ảnh: Nguyễn Huy Thành – TTXVN

Nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai nhiều giải pháp tái cơ cấu ngành hàng sầu riêng theo hướng nâng cao chất lượng, kiểm soát an toàn thực phẩm, minh bạch nguồn gốc xuất xứ, tăng cường liên kết sản xuất với thị trường, hướng tới xuất khẩu bền vững.

Năm 2026, diện tích sầu riêng toàn tỉnh Lâm Đồng dự kiến đạt khoảng 45.550 ha, sản lượng trên 310.000 tấn, thuộc nhóm địa phương có diện tích sầu riêng lớn nhất cả nước. Toàn tỉnh hiện có khoảng 14.400 ha sầu riêng sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ cao, chiếm 32,5% diện tích; khoảng 1.015 ha được chứng nhận VietGAP. Địa phương đã được cấp 346 mã số vùng trồng sầu riêng với diện tích hơn 13.297 ha và 70 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu chính ngạch. Hơn 32.800 hộ dân đang tham gia sản xuất tại các vùng trồng được cấp mã số, tạo nền tảng quan trọng để hình thành chuỗi giá trị ngành hàng.

Trước yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe của các thị trường nhập khẩu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên đã ký văn bản giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các địa phương tổ chức lại sản xuất sầu riêng theo hướng bền vững. Tỉnh yêu cầu rà soát, tổ chức lại vùng nguyên liệu trên cơ sở điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường; hạn chế mở rộng diện tích tự phát tại những khu vực không phù hợp.

Sầu riêng được tập kết tại kho của một doanh nghiệp trên địa bàn phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng) để phân loại phục vụ thị trường. Ảnh: Nguyễn Huy Thành – TTXVN

Lâm Đồng định hướng tập trung phát triển các vùng sản xuất hàng hóa gắn với sơ chế, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu; khuyến khích doanh nghiệp xuất khẩu đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng quy trình truy xuất nguồn gốc và bảo đảm tuân thủ tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.

Cùng với đó, tỉnh chú trọng xây dựng thương hiệu sầu riêng gắn với chỉ dẫn địa lý, đặc trưng chất lượng và lợi thế về mùa vụ. Song song với tổ chức lại vùng nguyên liệu, tỉnh tập trung nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Ngành nông nghiệp hướng dẫn người dân thực hiện quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng chủ động xây dựng, triển khai chương trình giám sát an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật đối với sầu riêng xuất khẩu; thiết lập hệ thống giám sát, cảnh báo sớm dịch hại cây trồng để kịp thời khoanh vùng, xử lý các trường hợp phát sinh. Đối với sản phẩm có nguồn gốc từ vùng trồng bị cảnh báo nhiễm cadimi, địa phương thực hiện kiểm soát chặt chẽ, không đưa vào xuất khẩu và áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu sầu riêng Lâm Đồng trên thị trường quốc tế.

UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường triển khai hiệu quả Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026 của Chính phủ; xây dựng kế hoạch phát triển sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Các địa phương phải chuẩn hóa dữ liệu vùng nguyên liệu, từng bước đầu tư, hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất, chế biến, bảo quản và logistics; chủ động nắm bắt, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp và người sản xuất.

Sầu riêng Lâm Đồng có chất lượng ngày càng được nâng cao nhờ chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Nguyễn Huy Thành – TTXVN

Các địa phương tiếp tục rà soát, quản lý chặt chẽ diện tích sầu riêng, không mở rộng diện tích theo hướng tự phát; tập trung nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất; đồng thời, tổ chức sản xuất gắn với liên kết chuỗi và nhu cầu thị trường. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Chủ tịch UBND các xã, phường theo chức năng, nhiệm vụ được giao chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra ách tắc trong cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm hoặc làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng.

Việc siết chặt quản lý vùng trồng, chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp được kỳ vọng giúp Lâm Đồng hình thành các vùng nguyên liệu sầu riêng chất lượng cao, ổn định, đáp ứng yêu cầu thị trường; hạn chế rủi ro về đầu ra, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường quốc tế.

Nguyễn Huy Thành/vnanet.vn